G. Dikhout

Officieel rapport van de Centrale Markt Amsterdam.

Dit document is een proces-verbaal van een controleur op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de overtreding is "onbevoegde groothandel". In het strak gereguleerde distributiesysteem van de Tweede Wereldoorlog was het essentieel dat producten via de officiële kanalen liepen om prijsopdrijving en de zwarte markt tegen te gaan. De controleur stelt vast dat handelaren uit Beverwijk (die normaal gesproken als 'wijkloopers' of detailhandelaren functioneren) onderling partijen groente (pronkbonen, spruiten, peen) verhandelen op de kade (pier E). Dit werd gezien als illegale groothandel omdat zij hiermee de officiële marktveiling of distributieschakels omzeilden. Opvallend is de rol van schipper Kooiman, die als de vaste aanvoerlijn uit de tuinbouwstreek rond Beverwijk wordt aangemerkt. De rode onderstreping in de tekst duidt erop dat de directie dit zag als een structureel probleem ("vrijwel door alle koopers uit Beverwijk").

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De heer G. Dikhout verzoekt om een persoonlijk onderhoud met de Algemeen Marktmeester van Amsterdam. Hij klaagt dat zijn "marktboekje" (zijn vergunning) is ingenomen, waardoor hij niet meer op de Centrale Markt mag handelen. Hij omschrijft zichzelf als "totaal broodeloos" door een volgens hem "onschuldig geval". Opvallend is dat hij aangeeft nog wel marktgeld te betalen voor zijn plek op de Lindengracht, ondanks de schorsing. * **Toon:** De brief is geschreven in de uiterst formele en onderdanige stijl die destijds gebruikelijk was in correspondentie met de overheid ("Eerbiedig te kennen", "Uw Dnstw [Dienstwillige] Dienaar", "U E Gestr [Uw Edelgestrenge]"). * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven noten laten de snelle bureaucratische verwerking zien. Op 11 februari (twee dagen na dagtekening) wordt de instructie "Laten komen" genoteerd. Rechtsonder is de afspraak genoteerd voor dinsdag 16 februari om 10:00 uur.

Getypte brief (vermoedelijk een doorslag of kantoorkopie).

* **Inhoud:** De heer G. Dikhout wordt gesommeerd om op dinsdag 16 februari 1943 om 09:00 uur te verschijnen op een hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. De aanleiding is een eerdere brief van de heer Dikhout zelf van 9 februari. * **Vorm:** De brief is kort en formeel van aard. Het gebruik van de term "vervoegen" wijst op een ambtelijke of autoritaire context. * **Bijzonderheden:** De handgeschreven notitie "Verzonden 11/2" is opmerkelijk, aangezien de brief zelf gedateerd is op 12 februari. Dit kan duiden op een administratieve handeling die vooruitliep op de dagtekening of een latere correctie.

Ambtelijke brief/rapportage.

Deze brief is een ambtelijk advies aan de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat over een verzoek of klacht van G. Dikhout, een groentenhandelaar die na het bombardement van Rotterdam (mei 1940) naar Amsterdam is uitgeweken. De kern van de zaak is de toegang tot de Centrale Markt (het huidige Food Center Amsterdam), die essentieel was voor de inkoop van voorraad. Dikhout had in 1942 een reglementaire fout begaan door bij een onbevoegde handelaar te kopen, maar kwam weg met een waarschuwing. De brief schetst een beeld van een kleine ondernemer die probeert te overleven in een streng gereguleerd systeem, waarbij hij afhankelijk is van periodieke erkenningen (elke drie maanden) van de bezettingsautoriteiten.

Ambtelijk schrijven / rapportage betreffende een handelsvergunning.

Het document is een verslag over de zakelijke status van de heer G. Dikhout, een groenteman die na het bombardement op Rotterdam (mei 1940) naar Amsterdam is uitgeweken en daar een kraam op de Lindengrachtmarkt drijft. De kern van de zaak is de toegang tot handelsvoorraden. Hoewel Dikhout sinds 1940 toegang heeft tot de Centrale Markt, heeft hij een probleem met de distributie van **wintergroenten**. Deze worden niet vrij verhandeld, maar centraal verdeeld via een systeem van 'groentenboekjes'. De nieuw gevormde 'Vakgroep' weigert hem momenteel een definitieve erkenning, waardoor hij mogelijk buiten de boot valt voor deze distributie. Er wordt ook gerefereerd aan een eerdere overtreding uit 1942, waarbij hij kocht van een niet-erkende grossier, maar waarvoor hij slechts een waarschuwing kreeg.

Getypte brief / verzoekschrift.

In deze brief wendt de Amsterdamse groenten- en fruitkoopman G. Dikhout zich tot een niet nader genoemde autoriteit (vermoedelijk de marktmeester of een gemeentelijke instantie). De kern van zijn verzoek is een bureaucratisch conflict: 1. **Betalingsverplichting:** Dikhout heeft een aanmaning ontvangen voor het betalen van zijn standplaats op de Lindengracht. Hij verklaart bereid te zijn direct te betalen. 2. **Toegang tot voorraad:** Zijn probleem is dat hij geen vergunning krijgt om in te kopen op de Centrale Markthallen in Amsterdam. Zonder toegang tot deze groothandel kan hij geen waren verkopen. 3. **Reden van weigering:** De vergunning is hem ontnomen omdat hij in de jaren voorafgaand aan 1940 in Rotterdam werkzaam was. Door het bombardement op Rotterdam is hij zijn contacten met leveranciers daar kwijtgeraakt, waardoor hij nu volledig afhankelijk is van de Amsterdamse markt. 4. **Hulpvraag:** Hij vreest dat hij, als hij niet kan inkopen, uiteindelijk zijn standplaatsvergunning zal verliezen omdat hij de marktgelden niet meer kan opbrengen. Hij verzoekt om herziening van zijn zaak in het belang van zijn gezin.

Slot van een brief (verzoekschrift) met ambtelijke kanttekeningen.

Het document betreft de afsluiting van een correspondentie van een Amsterdamse koopman, G. Dikhout, aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. Uit de ambtelijke kanttekeningen valt de verdere procedurele afwikkeling te herleiden: 1. Op 21 mei 1943 wordt genoteerd dat er onduidelijkheid is over een situatie met een "onderverhuurder", wat de aanvrager mondeling moet komen toelichten. 2. Op 26 mei 1943 wordt bevestigd dat dit gesprek heeft plaatsgevonden met een zekere heer Lieburgh. 3. Tegelijkertijd (26 mei) wordt genoteerd dat Dikhout zijn standplaats op de Lindengracht per 31 mei 1943 heeft opgezegd ("bedankt"). 4. De reden voor deze opzegging lijkt van tijdelijke aard: hij is van plan zich opnieuw aan te melden zodra hij over een bepaalde "erkenning" beschikt.

Getypte brief/oproep (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** Het betreft een formele oproep aan de heer G. Dikhout om op 26 mei 1943 te verschijnen bij een zekere heer Sieburgh. * **Locatie:** Het adres van de afspraak, Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, is historisch significant. Gedurende de bezettingsjaren was hier het Gewestelijk Arbeidsbureau gevestigd. * **Terminologie:** De afkorting "SV" rechtsboven kan duiden op een specifieke administratieve afdeling (mogelijk Sociale Verzekering of een interne codering). De toevoeging "wijk 7" duidt op de administratieve indeling van Amsterdam in die tijd. * **Fysieke staat:** De aard van het papier (dun, bijna transparant) suggereert dat dit een doorslag (carbonkopie) is voor het archief van de verzendende instantie.

Document

* **Persoonsgegevens**: De notitie betreft G. Dikhout (waarschijnlijk Gerrit Dikhout), woonachtig aan de Bloemstraat 53 huis (h) in Amsterdam. De toevoeging "^h" is de toenmalige standaardafkorting voor de woning op de begane grond. * **Inhoud**: De centrale instructie is "oproepen voor Schouwburgh". Dit duidt erop dat de persoon ontboden moest worden voor een afspraak, werkzaamheden of een andere verplichting gerelateerd aan een schouwburg. De spelling met "gh" op het einde is een verouderde vorm die in de eerste helft van de 20e eeuw nog regelmatig voorkwam. * **Tijdstip**: Onderaan staat "Woensd 9-12", wat wijst op een specifiek tijdstip voor de oproep of de werkzaamheden: woensdag tussen 9:00 en 12:00 uur. * **Handschrift**: Een vlot, enigszins informeel cursief handschrift, geschreven met een vulpen of vroege balpen in blauwe inkt.

# TRANSCRIPTIE Th. Dijkema

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

- 3 -

Div. bylagen (w.o. teek).