P. Gootjes

Ambtsverslag / Rapport van een marktbeambte.

Het document is een handgeschreven verslag van een marktmeester of controleur gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de rapportage is een ordemaatregel die leidde tot een persoonlijk conflict. 1. **Aanleiding:** De rapporteur wilde de markt efficiënter indelen door 'gaten' (opengevallen visplaatsen) op te vullen. Hierdoor konden kooplieden die op minder gunstige plekken zonder verlichting stonden ("in de derde straat"), naar voren schuiven. 2. **Het conflict:** De rapporteur stond toe dat een zekere J. Wijnschenk de plek overnam van zijn familielid (nummer 131), tegen betaling van 75 cent. Standhouder P. Gootjes (nummer 141) accepteerde dit niet en eiste dat Wijnschenk verwijderd werd, mogelijk omdat hij de informele overdracht van de plek onreglementair vond. 3. **Escalatie:** De ambtenaar probeerde de situatie eerst pragmatisch op te lossen om extra werk ("een heele verschuiving") te voorkomen. Wanneer Gootjes begint te schreeuwen, besluit de ambtenaar de regels strikt te gaan handhaven ("de puntjes op de i zetten"). Dit is een waarschuwing: als de koopman zich onbuigzaam opstelt tegenover de ambtenaar, zal de ambtenaar voortaan ook elke kleine regelovertreding van de koopman bestraffen. 4. **Margenotitie:** De verticale tekst in de kantlijn lijkt een later toegevoegd commentaar van een superieur (de inspecteur), die twijfelt aan de rechtmatigheid of de gang van zaken ("lijkt niets heelemaal in orde").

Getypte officiële brief (kennisgeving van sanctie).

* **Doel:** De brief dient als formele aanzegging van een strafmaatregel naar aanleiding van incidenten op de markt. * **Incidenten:** Er wordt gesproken over "wangedrag" op twee opeenvolgende marktdagen (25 en 29 juli 1939) en een specifieke verstoring van de openbare orde op de tweede datum op de Albert Cuypmarkt. * **Sanctie:** Op basis van artikel 39 van het geldende marktreglement wordt de heer Gootjes voor een periode van tien dagen (3 t/m 12 augustus) ontzegd van het recht om een marktplaats in te nemen in Amsterdam. * **Administratieve details:** De brief is verzonden op de dag van datering (31 juli), wat blijkt uit de handgeschreven kanttekening "verzonden 31/7". De afkorting "p/a" bij het adres duidt aan dat de geadresseerde "per adres" (inwoonnd of tijdelijk verblijvend) bij de familie Stelman woonde.

Ambtelijk rapport / proces-verbaal van bevindingen.

Het document is een verslag van een incident op een markt, waarbij een handhaver ("ondergetekende") en een controleur (v.d. Burg) een overtreding constateren bij standplaats 141. De kern van het conflict draait om de aanwezigheid van een onbevoegd persoon ("assistentie") achter de marktkraam terwijl de houder, P. Gootjes, aan het eten was. De tekst legt een snelle escalatie vast. Wat begint als een routinecontrole op de naleving van het marktreglement, ontaardt in een verbale confrontatie. Gootjes reageert defensief en agressief op de opmerking dat zijn assistent ook op zaterdag al werkzaamheden verrichtte. De beledigingen die Gootjes uit ("malle dwaas", "kaartjes knipper", "biertjes schenker") zijn bedoeld om de autoriteit en de maatschappelijke status van de marktbeambte te kleineren. Het incident eindigt met een expliciet fysiek dreigement ("kop in elkaar slaan"), wat de noodzaak voor de kwalificatie "Spoed" op het rapport verklaart.

Ambtelijk advies en besluit betreffende een strafmaatregel (marktverbod).

Dit document betreft een tuchtmaatregel tegen een marktkramer of bezoeker genaamd P. Gootjes. De tekst is opgedeeld in twee stukken: 1. **Het advies van de controleur (bovenaan):** J.J.M. Bekkering rapporteert een incident waarbij een ambtenaar werd bejegend. Hij verzwaart de ernst van het feit door te wijzen op drie factoren: de ambtenaar was op dat moment niet eens in functie (of verrichtte slechts zijn werk, de zinsnede "niet meer als zijn werk verricht" is hier enigszins dubbelzinnig maar duidt op een onredelijke aanval), het gebeurde voor het oog van veel publiek, en de dader is een recidivister die eerder al 14 dagen straf heeft gehad voor een soortgelijk feit. 2. **Het besluit (onderaan):** Er wordt voorgesteld om de heer Gootjes voor de duur van twee weken (van 5 tot en met 18 augustus 1940) de toegang tot de markten te ontzeggen. Dit voorstel wordt op 2 augustus bekrachtigd door "de Com" (waarschijnlijk de Marktcommissaris).

Officiële brief / Kennisgeving van strafmaatregel.

De brief betreft een officiële berisping en sanctie tegen de heer P. Gootjes, een markthandelaar in Amsterdam. De directe aanleiding voor de straf is "ernstig wangedrag" tegenover een marktmeester (een ambtenaar) op de Albert Cuypmarkt op 3 augustus 1940. De sanctie is tweeledig: 1. **Onmiddellijke schorsing:** Een verbod van veertien dagen om op de Amsterdamse markten te staan (van 8 t/m 21 augustus 1940). 2. **Mogelijke verzwaring:** De directeur heeft de zaak voorgelegd aan het College van Burgemeester en Wethouders om te beslissen over een uitsluiting voor langere termijn. De brief hanteert een strikt formele, juridische toon en verwijst expliciet naar het "Reglement op de Markten" (artikel 39).

Ambtelijke kennisgeving van een disciplinaire straf (marktverbod).

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële aanzegging van een schorsing aan een marktkoopman. Vanwege "ernstig wangedrag" tegenover een marktmeester op de Albert Cuypmarkt op 3 augustus 1940, wordt de heer Gootjes voor twee weken (14 dagen) de toegang tot de Amsterdamse markten ontzegd. * **Juridische basis:** De straf is gebaseerd op Artikel 59, lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'. * **Termijn:** De uitsluiting loopt van donderdag 8 augustus tot en met woensdag 21 augustus 1940. * **Administratieve sporen:** De aantekeningen in de marge (zoals "W 22" voor wijkindeling en het dossiernummer "518/40") duiden erop dat dit een archiefkopie of een minuut van de verzonden brief is. De rode inkt werd vaak gebruikt door de administratie voor correcties of categorisering.

Officieel afschrift van een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders.

Dit document is een officiële kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel opgelegd door het Amsterdamse gemeentebestuur aan een marktkoopman, de heer P. Gootjes. De kernpunten van het besluit zijn: 1. **Sanctie:** Het recht om een marktplaats te bezetten wordt voor drie maanden ontzegd. 2. **Reden:** "Ernstig wangedrag" (de aard van het wangedrag wordt niet gespecificeerd). 3. **Voorwaardelijke uitvoering:** De straf wordt deels voorwaardelijk opgelegd. Hoewel de straf drie maanden bedraagt, mag de heer Gootjes na één maand (vanaf 8 september 1940) weer op de markt staan. 4. **Proeftijd:** De rest van de straf blijft boven zijn hoofd hangen als een soort proeftijd tot 22 augustus 1943. Indien hij voor die tijd opnieuw een overtreding begaat op de markt, wordt de resterende twee maanden uitsluiting alsnog uitgevoerd. De ondertekening geschiedt namens Burgemeester Willem de Vlugt en de Secretaris Van Lier.

Afschrift van een getypte brief/verzoekschrift.

* **Inhoud:** De brief is een verzoek om gratie of strafvermindering. P. Gootjes heeft een straf van een maand gekregen vanwege het beledigen van een ambtenaar van het marktwezen. Hij voert aan dat hij zijn excuses heeft aangeboden, al de helft van de straf heeft uitgezeten, en oprecht spijt heeft. * **Toon en stijl:** De brief is geschreven in de derde persoon ("Ondergeteekende... hij"), wat destijds gebruikelijk was voor formele rekesten aan autoriteiten. De toon is uiterst onderdanig en smekend, getuige het herhaalde gebruik van "astublieft" (sic) en de afsluiting "Uw dw.dn." (Uw dienstwillige dienaar). * **Vorm:** Het betreft een "AFSCHRIFT", wat betekent dat dit een getypte kopie is voor de administratie, niet de originele handgeschreven brief. De afkorting "w.g." onderaan staat voor "was getekend". * **Opvallende taalelementen:** Het gebruik van "astiblieft" en "astublieft" door elkaar wijst op een fonetische spelling van het gesproken woord. De zin "de tijd is nu toch al zoo moeilijk" is een duidelijke verwijzing naar de sociaal-economische omstandigheden vlak na de Duitse inval.

Ambtelijk advies (doorslag van een brief).

* **Kern van de zaak:** Marktkoopman P. Gootjes is gestraft door het college van B&W. Hij kreeg een marktverbod van drie maanden, waarvan 17 dagen onvoorwaardelijk en de rest voorwaardelijk (met een proeftijd van drie jaar). Dit kwam bovenop een eerdere straf van twee weken. * **Het verzoek:** Gootjes vraagt om gratie (kwijtschelding) van de 17 dagen onvoorwaardelijke straf, met als enige argument dat hij spijt heeft. * **Het advies:** De directeur adviseert de wethouder negatief. Hij ziet geen reden om het verzoek in te willigen, wat betekent dat de marktkoopman zijn straf gewoon moet uitzitten. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zeer formeel, ambtelijk Nederlands ("heb ik de eer U te berichten", "weshalve").

Afschrift van een officiële brief/besluit.

In deze brief wijst de Amsterdamse wethouder F. van Meurs een verzoek om gratie of strafvermindering af. De ontvanger, de heer P. Gootjes, had verzocht om kwijtschelding van een deel van een "onvoorwaardelijk opgelegde straf". De wethouder oordeelt echter dat de "gepleegde feiten" te ernstig zijn om een dergelijk voorstel aan het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) voor te leggen. Opvallend is de specifieke combinatie van portefeuilles van de wethouder: Levensmiddelen enerzijds en was- en badinrichtingen anderzijds. Het kenmerk "L.M." staat voor de afdeling Levensmiddelen, en de handgeschreven notitie "afd. Marktw." verwijst naar de afdeling Marktwezen. Dit suggereert sterk dat de overtreding waarvoor Gootjes gestraft is, te maken had met de handel in levensmiddelen of marktvoorschriften.

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] den Heer P.Gootjes, Ceintuurbaan 194 III, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wyk 22. 25/148/2 M 2 Augustus 1940. My is gerapporteerd, dat U zich op Woensdag 31 Juli jl. op de markt aan de Albert Cuypstraat hebt laten assisteeren zonder dat U daartoe toestemming is verleend, terwyl U bovendien onbehoorlyk is opgetreden tegenover den marktambtenaar, die U op Uw overtre...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *extra* den Heer P.Gootjes, Ceintuurbaan 194 III, Amsterdam-Zuid. Wijk 22. 25/148/3 M. 5 Augustus 1940. In verband met het feit, dat U zich op 3 Augustus jl op de markt Albert Cuypstraat heeft schuldig gemaakt aan ernstig wangedrag jegens een op voornoemde markt dienstdoenden ambtenaar, heb ik U, ingevolge artikel 39 lid 1 van het Regle- ment op de Markten gestraft met o...

# TRANSCRIPTIE VP/HG [gevolgd door een klein vinkje] *Extra* [handgeschreven] 25/123/2 M. 31 Juli 1939. den Heer P.Gootjes, Ceintuurbaan 194 III, p/a Stelman, Amsterdam-Zuid. Wijk 22. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 25 en op 29 Juli jl. op de markt aan de Albert Cuypstraat heeft schuldig gemaakt aan wangedrag, terwijl U op 29 Juli jl. bovendien de orde en de rust op de markt heeft versto...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke brief/rapportage. * **Datum:** 6 augustus 1940. * **Kenmerk:** VP/HG. / 25/148/4 H. * **Onderwerp:** Voorstel tot uitsluiting van de markten voor marktkoopman P. Gootjes wegens ernstig wangedrag. * **Betrokken personen:** P. Gootjes (marktkoopman), J.J.M. Bekkering (controleur), De Directeur (afzender), de Wethouder voor de Levensmiddelen ...

# TRANSCRIPTIE 25/123/2 M. VP/HG [vinkje] [Handgeschreven, rechtsboven:] zo en m. de leer [?] [Handgeschreven, diagonaal:] verzonden 31/7 31 Juli 1939. den Heer P.Gootjes, Ceintuurbaan 194 III, p/a Stelman, Amsterdam-Zuid. Wijk 22. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 25 en op 29 Juli jl. op de markt aan de Albert Cuypstraat heeft schuldig gemaakt aan wangedrag, terwijl U op 29 Juli jl. boven...