J. Hofman

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer Hofman reageert op een waarschuwing (waarschijnlijk een aanmaning) betreffende de betaling voor zijn staanplaats op het Dapperplein. Hij vraagt om "een paar maante" (maanden) uitstel omdat hij wegens "rematiek" (reuma) arbeidsongeschikt is. * **Financiële situatie:** De schrijver verkeert in een precaire positie. Hij ontvangt geen officiële financiële bijstand ("geen steun betrek") en is voor zijn levensonderhoud volledig afhankelijk van zijn kinderen. Ondanks deze armoede geeft hij aan dat hij het geld zal proberen te vinden als het uitstel niet verleend wordt ("dan komt dat Geld er ook wel"), wat duidt op de angst om zijn staanplaats (en daarmee zijn toekomstige bron van inkomsten) te verliezen. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een nederige, beleefde toon ("vraag ik beleeft"). De spelling is fonetisch en vertoont kenmerken van een beperkte schoolopleiding (bijv. "maante", "rematiek", "bij machten"), wat typerend was voor de werkende klasse in die periode.

Administratieve dossierkaart / Bijblad betreffende marktzaken.

De kern van dit document is een incassoprocedure tegen marktkoopman J.J. Hofman. De procedure verloopt als volgt: 1. **Ingebrekestelling:** Hofman krijgt een ultimatum tot 4 februari 1939 om zijn schuld te voldoen, op straffe van verlies van zijn standplaats per 6 februari. 2. **Afgewezen verzoek:** Hofman heeft klaarblijkelijk om vrijstelling (kwijtschelding) gevraagd, maar dit wordt op basis van een andere brief (no 26/7/15) resoluut afgewezen. 3. **Schikking:** Na een persoonlijke oproeping op 8 februari wordt op 6 maart een betalingsregeling vastgelegd: hij betaalt 1 gulden per week tot de schuld is "aangezuiverd". Ook wordt de afspraak gemaakt dat hij zijn plek daadwerkelijk moet blijven gebruiken. 4. **Archivering:** Nadat de afspraken zijn gemaakt en de marktambtenaar is ingelicht, wordt het dossier op 10 maart 1939 als "opgeborgen" gemarkeerd.

Officiële brief/correspondentie van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het Bureau voor Maatschappelijken Steun (de toenmalige sociale dienst) rapporteert aan de Directeur van het Marktwezen over een onderzoek naar de financiële situatie van de heer Jacob J. Hofman. * **Kern van de beslissing:** De aanvraag voor financiële steun ("onderstand") wordt afgewezen. De reden hiervoor is het gezinsinkomen: de drie inwonende kinderen (alle drie werkend) verdienen samen 26,60 gulden per week. Volgens de toenmalige normen was dit voldoende om het hele gezin te onderhouden. * **Gevolg:** Omdat het inkomen te hoog wordt geacht voor steun, wordt geoordeeld dat de heer Hofman ook in staat moet zijn om zijn "marktgeld" (de huur voor een marktplaats) te betalen. Hij wordt geacht zijn werk op de Dapperstraat gewoon voort te zetten. * **Administratieve context:** De brief is een reactie op een "apostille" (een ambtelijke kanttekening of doorverwijzing) van de marktmeester, die blijkbaar wilde weten of Hofman recht had op ontheffing of bijstand.

Ambtsbericht / Adviesnota

Dit document is een ambtelijk advies aan een inspecteur (waarschijnlijk de Inspecteur der Markten in Amsterdam). De kern van de zaak is een verzoek van een heer H.J. Hofman, die zijn marktplaats (nummer 128 op het Mosplein) wil overdragen aan zijn zoon. De adviseur stelt vast dat dit verzoek op basis van de geldende regels (**Artikel 7 van het Reglement op de Markten**) niet direct ingewilligd kan worden. Er mag blijkbaar geen sprake zijn van een directe onderhandse overdracht of bevoordeling van familieleden buiten de officiële wachtlijst om. Er wordt echter een "geitenpaadje" gesuggereerd: als de zoon zich inschrijft op de sollicitantenlijst, kan hij de plaats bezetten zodra de vader deze officieel opzegt. Omdat er op dat moment geen andere gegadigden voor die specifieke plek zijn, zou de zoon dan alsnog de vaste plek toegewezen kunnen krijgen. Een kritische kanttekening is later in de marge toegevoegd: **"zoon is niet ingeschreven!"**. Dit duidt erop dat de voorgestelde oplossing op dat moment nog niet uitvoerbaar was omdat de zoon niet aan de basisvoorwaarde (inschrijving op de sollicitantenlijst) voldeed. ---

Administratief bijblad / kantoornotitie (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Doel van het document:** Dit formulier diende als geleidebiljet of instructiekaart binnen een administratieve procesgang. Het documenteert de overdracht van "3 teekeningen" en de instructie om een dossier of persoon ("Th. van Burg") administratief af te voeren. * **Procesverloop:** * **26 april:** Het stuk wordt doorgezonden. * **28 april:** Ontvangst of registratie van drie tekeningen ("d'eclair" duidt op een spoedbehandeling). * **29 april:** De uiterste datum voor de gevraagde actie ("afvoeren"). * **7 mei:** Het dossier wordt definitief gearchiveerd ("opbergen"). * **Betekenis "afvoeren":** In deze context kan dit betekenen dat iemand uit een register wordt geschrapt, of dat een tijdelijk dossier wordt gesloten na voltooiing van werkzaamheden. * **Kenmerken:** De vermelding "10.000-10-1937-1016" linksonder duidt op een drukorder van oktober 1937 voor een oplage van 10.000 stuks van dit specifieke modelformulier.

Ingevuld en ondertekend administratief formulier van de marktdienst.

Dit formulier dient als een officiële intrekking van een assistentievergunning op de Amsterdamse markten. * **Doel:** De plaatshouder (vergunninghouder), de heer/mevrouw J. J. Hofman, laat de marktautoriteiten weten dat de hulp van M. M. Hofman op de marktplaats aan de Dapperstraat 166 niet langer nodig is. * **Terminologie:** Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt tussen 'assistentie' (hulp bij de kraam) en 'vervanging' (waarbij de assistent de kraam zelfstandig beheert). In dit geval is "vervanging" doorgestreept, wat impliceert dat M. M. Hofman enkel als assistent geregistreerd stond. * **Authenticiteit:** Het document is ondertekend door de belanghebbende en geparafeerd door een marktambtenaar (initialen J.A.), wat de formele afhandeling bevestigt.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Administratieve registerpagina / lijst van neringdoenden.

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van de lokale middenstand. De meest voorkomende sectoren zijn: * **Energie:** Veel vermeldingen van brandstoffen en petroleum (huis-aan-huis levering van kolen en olie). * **Voeding:** Handel in aardappelen, groenten en fruit (a. gr. fruit), zuivel (boter, kaas, eieren - b. k. ei.), en vis. * **Huishoudelijk:** Manufacturen, schoenwerk, en schoonmaakartikelen (mopgoed). De kolommen met de aanduiding **"v.v."** zijn essentieel voor de interpretatie. Dit staat zeer waarschijnlijk voor **"Vervoersvergunning"**. De getallen in de kolom "met v.v." verwijzen naar specifieke vergunningsnummers. De vinkjes of "idem" vermeldingen in de kolommen "v.v. gehad" en "zonder v.v." duiden op een verandering of gebrek aan een dergelijke officiële toestemming voor het transporteren van handelswaar. De kolom "in handel sinds" toont een grote spreiding tussen gevestigde familiebedrijven (eind 19e eeuw) en nieuwe ondernemers die in de crisisjaren van de jaren '30 zijn gestart.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer J.J. Hofman verzoekt de instantie (vermoedelijk de gemeente of het marktwezen) om een officieel bewijs dat hij langer dan twee jaar op de publieke markt heeft gehandeld. * **Aanleiding:** Hofman is zijn 'erkenningskaart' kwijtgeraakt tijdens zijn diensttijd (de mobilisatie van 1939-1940). De 'Nederlandsche groente en fruitcentrale' vereist dit bewijs van ervaring om hem waarschijnlijk opnieuw te registreren of een vergunning te verlenen. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid in die tijd. Er staan enkele kleine spelfouten in ("moblisatietijd", "mark"). * **Administratieve sporen:** De brief zit vol met archivistische sporen: dossiernummers, een spoedstempel en parafen, wat erop wijst dat dit verzoek door een ambtelijke molen is gegaan.

Getypte lijst op papier.

* **Inhoud:** De lijst bevat 28 namen van mannen (gebaseerd op de initialen en de aard van het beroep in die tijd). * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch gesorteerd op achternaam. Achter de namen staan getallen die gelezen moeten worden als geboortedata (dag, maand en de laatste twee cijfers van het jaartal, variërend van 1878 tot 1901). * **Punctie en Typografie:** De interpunctie in de datums is inconsistent (punten, komma’s, apostroffen, koppeltekens en dubbele punten worden door elkaar gebruikt). Opvallend is het gebruik van de letter 'o' in plaats van het cijfer '0' bij de jaartallen '8o' (Koopman) en '1o' (de Rood). * **Beroepsgroep:** "Lompenventers" (ook wel voddenmannen genoemd) verzamelden en verhandelden oude kleding, textiel en metalen. Dit was in de 19e en vroege 20e eeuw een beroep dat veelvuldig werd uitgeoefend door het joodse proletariaat in Amsterdam.

Administratief register of lijst van standplaatshouders (straathandel/markten).

Dit document vormt een registratie van individuele handelaren en hun toegewezen standplaatsen in Amsterdam. * **Geografische spreiding:** De woonadressen concentreren zich sterk in de volksbuurten van die tijd, zoals de Jordaan en de Spaarndammerbuurt. De standplaatsen bevinden zich op centrale verkeersknooppunten (Stationsplein, Prins Hendrikkade) en lokale marktplatsen (Haarlemmerplein, Marnixplein). * **Administratieve tekens:** De data in de kantlijn duiden waarschijnlijk op controles of betalingen van staangeld. De rode 'S' zou kunnen staan voor 'Status' of 'Schuld'. De dubbele vinkjes (**V V**) in blauw en rood wijzen op een dubbele verificatie door verschillende ambtenaren of afdelingen. * **Persoonsgegevens:** De toevoeging van geboortedata bij bepaalde namen suggereert dat dit register ook diende voor de identificatie van de vergunninghouder, wat essentieel was voor de handhaving.

Briefkaart (officiële voorzijde).

Het document betreft de adreszijde van een officiële briefkaart. De meest opvallende eigenschap is de tekst **"Frankeering in afrekening Amsterdam"**. Dit wijst op een systeem waarbij de verzender (meestal een gemeentelijke instantie of groot bedrijf) de portokosten niet per stuk via postzegels betaalde, maar periodiek achteraf afrekende met de PTT. Dit duidt op een zakelijke of ambtelijke herkomst. De handgeschreven notitie in de linkerbovenhoek is een administratieve aantekening, waarschijnlijk geplaatst door een ambtenaar of een postbode die een reactie van de geadresseerde heeft genoteerd. De tekst **"voorlopig wenscht geen marktplaats zal nader berichten"** suggereert dat de heer Hofman een aanvraag had lopen voor een standplaats op een markt (mogelijk in Amsterdam-Noord), maar dat hij hier op dat moment van afzag.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Handgeschreven administratieve lijst op ruitjespapier.

* **Handschrift:** Net, zakelijk cursieus handschrift in inkt. * **Structuur:** Het document is opgezet als een register. De aanhalingstekens (") worden consequent gebruikt om herhaling van de marktlocatie aan te geven. * **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden. De kolommen vermelden de naam, geboortedatum, de vaste standplaats (Waterlooplein, Lindengracht of Nieuwmarkt), een specifieke datum in 1942 of 1943, een plus-teken bij sommigen, en de branche waarin zij werkzaam waren (van vis en mosselen tot porselein en '2e hands goederen'). * **Opmerkelijke termen:** "Afgevoerd" is de titel van de lijst, wat duidt op een gedwongen verwijdering van deze personen van de markt. "Manufacturen" verwijst naar textiel of geweven stoffen.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** Het document is een register van personen die werkzaam waren als 'lompenventer' (handelaar in oude kleding en textiel). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. Elke regel bevat: 1. Een handgeschreven referentie- of dossiernummer (bv. 19/155). 2. Initialen en achternaam. 3. Een datum in het formaat Dag. Maand'Jaar (bv. 11.10'78 voor 11 oktober 1878). 4. Een handgeschreven 'X', wat duidt op een controle of verificatie van de vermelding. * **Demografie:** Veel van de vermelde namen (zoals Polak, Goudsmit, Koopman, Waterman) wijzen op een sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in dit beroep.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke notitie/dossierstuk betreffende marktwezen. * **Datum:** 30 juli 1940 – 29 augustus 1940. * **Betreft:** J.H. Hofman, standplaatshouder 128 op het Mosplein, Amsterdam. * **Kenmerken:** M. No. 90/62/1 1940 en 90/62/2 M. * **Formulier:** Alg. Zaken Model No. 14 (10.000-10-1937-1016).

# TRANSCRIPTIE Mijn Naam is johannes Hermanus Hofman geboren Amsterdam 1916 Woonent Cijllenenstraat Vaart N$^o$ 3

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] 2 ex. Ni. de Kaer [?] [Handgeschreven, middenboven:] extra DV. 90/1/4 M. 4 Januari 1940 den Heer J.H.Hofman, Cyclamenstraat 3 hs. Amsterdam-Noord. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 30 December j.l. op de markt Mosplein heeft laten bijstaan door Uw vader, zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen. Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voo...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief / verzoekschrift. * **Datum:** 7 maart 1940 (gebaseerd op de aantekening "1940 7/3" in de kop). * **Afzender:** J.H. Hofman, wonende aan de Cyclamenstraat 3 huis, Amsterdam-Noord. * **Onderwerp:** Tijdelijke opzegging van marktstaanplaats nummer 128 op het Mosveld. * **Kenmerken:** Bevat diverse spelfouten en fonetische spelling, ...