AI-Synthese 23

P.J. Helder (echtgenoot J.E. Helder-Stevens) was een marktkoopman op de Nieuwmarkt en Waterlooplein. In 1943 verkocht hij koek en gebak zonder de verplichte distributiebonnen. Hierdoor kreeg hij in september 1943 een schorsing van 14 dagen en een boete. Het echtpaar woonde in de Anjelierstraat.

Lotgevallen

1943 boete Gestraft voor verkoop van gebak en koek zonder distributiebonnen op Nieuwmarkt
1943 schorsing Marktverbod van 14 dagen (van 28 september tot 11 oktober) op Nieuwmarkt

Relaties

Johanna Elisabeth Stevens (echtgenote) J.E. Helder-Stevens (echtgenoot/partner)

Handel

koekgebak NieuwmarktWaterlooplein
koekgebakdistributiebonnenNieuwmarktboeteschorsing
Gebaseerd op 4 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-401 | Pagina 243 | 1943

Getypte officiële brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële berisping en strafmaatregel gericht aan een marktkoopman genaamd P.J. Helder. De kern van de overtreding is het verkopen van "gebak en/of koek zonder bon" op de Nieuwmarkt in Amsterdam. Hiermee overtrad de heer Helder de distributievoorschriften. Als straf wordt hem het recht ontzegd om gedurende 14 dagen een standplaats in te nemen op de Amsterdamse markten. Bovendien wordt de zaak voorgelegd aan de burgemeester voor een mogelijke uitsluiting voor langere tijd. De handgeschreven notitie "geb. 21/8 '21" in de marge suggereert dat de betrokkene op het moment van de overtreding 22 jaar oud was.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 245 | 1943

Getypte officiële brief/beschikking.

* **Kernboodschap:** De heer P.J. Helder krijgt een marktverbod opgelegd van twee weken wegens het overtreden van de distributievoorschriften. * **Overtreding:** Het verkopen van gebak en/of koek zonder de verplichte distributiebonnen op de Nieuwmarkt in Amsterdam. Dit werd in de oorlogstijd beschouwd als "zwarte handel" of het ondermijnen van de voedselvoorziening. * **Sanctie:** Directe uitsluiting van alle markten in Amsterdam voor de periode van 14 dagen (28 sept t/m 11 okt 1943). Bovendien hangt hem een langere uitsluiting boven het hoofd, waarover de Burgemeester nog moet beslissen. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar artikel 39 van het 'Reglement op de Markten'.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 246 | 1943

Brief (doorslag van een officieel ambtelijk schrijven).

Dit document is een ambtelijke voordracht tot een zware tuchtrechtelijke sanctie tegen twee marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het echtpaar Helder-Stevens, wonend in de Anjelierstraat (Jordaan), is betrapt op het verkopen van gebak zonder de verplichte distributiebonnen. De directeur van de betreffende dienst heeft reeds een tijdelijke schorsing van 14 dagen opgelegd (een bevoegdheid die direct kon worden uitgeoefend). Hij verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen echter om bij de Burgemeester aan te dringen op een definitieve uitsluiting ("voor onbepaalden tijd") van alle markten in de stad. De juridische basis hiervoor is artikel 39 van het toenmalige Marktreglement. Het taalgebruik is uiterst formeel en typerend voor de bureaucratie van die tijd.

Archief 745 | 745-401 | Pagina 250 | 1943

Brief (doorslag/kopie van een ambtelijke verzendbrief)

Dit document is een officiële voordracht voor een strafmaatregel tegen twee marktkooplieden, het echtpaar P.J. Helder en J.E. Helder-Stevens uit de Amsterdamse Anjelierstraat. Zij zijn betrapt op de verkoop van gebak zonder de verplichte distributiebonnen. De brief toont een tweetrapsstraf: 1. **Directe schorsing:** Een schorsing van 14 dagen, direct opgelegd door de Directeur van de marktendienst. 2. **Permanente uitsluiting:** Een verzoek aan de Wethouder om de Burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) een besluit te laten nemen om de betrokkenen voor onbepaalde tijd van de markt te weren. Het document is typerend voor de bureaucratische afhandeling van economische delicten tijdens de bezettingsjaren.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-414 | Pagina 354 | 1943

Administratieve lijst / Registerblad (mogelijk uit een groter register van de marktmeester of de afdeling Marktwezen).

#40 P.J. Helder Anjeliersstraat 119 hs.
register Nieuwmarkt koek 80%

| P.J. Helder | 21-8-'21 | Anjeliersstraat 119 hs. | Nieuwmarkt | 1-9-'43 | koek |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-414.md | 1943

Nieuwmarkt — standplaats ieuwmarkt 1-9-'43 koek

koek Levensmiddelen

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-268 | Pagina 120 | 1939

# TRANSCRIPTIE **No 2/B/14/1 M. 1939** **R A P P O R T.** P.J.W. Helder, oud 45 jaar, wonende Anjeliersstraat 119 huis, ver- zocht aan de Nederl. Groenten-en Fruitcentrale erkenning als kleinhan- delaar met groenten en fruit. Naar aanleiding van dat verzoek ontving hy tenslotte bygaand schryven van voormelde Centrale, waarin verzocht wordt een verklaring van de Directie van het Marktwezen waarui...

Relevantie: 82% ** p.j.w. helder (45 jaar), bedrijfschef van het marktwezen, marktopzichter +2
Archief 745 | 745-401 | Pagina 241 | 1943

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke of politionele notitie/aantekening op een dossierkaart. * **Datering:** 16, 17 en 22 september 1943. * **Locatie:** Amsterdam (A'dam). * **Persoon:** Pieter Jacob Helder. * **Referentienummer:** No 20/20/8. * **Fysieke kenmerken:** Handgeschreven in inkt op bruinachtig karton/papier; bevat aantekeningen in zowel donkere als rode inkt.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-401 | Pagina 285 | 1943

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en aantekeningen. * **Afzender:** P.J.W. Helder, Anjeliersstraat 119 hs, Amsterdam. * **Geadresseerde:** "Directeur" (vermoedelijk de directeur van de Marktdienst Amsterdam). * **Datum:** 28 oktober 1943. * **Locatie:** Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat een paars administratief stempel (No. 2/20/12 M. 19...

Relevantie: 80% ** p.j.w. helder, anjeliersstraat 119 hs, amsterdam. +1

# TRANSCRIPTIE [Getypt:] <u>Rapport</u> In aansluiting op mijn rapport van 5 Juli 1939, inzake een aanvrage van P.J.W.Helder, wonende Anjelierstraat 119 alhier, om een erkenning als kleinhandelaar in groente en fruit rapporteert ondergetekende controleur het volgende. Helder verklaarde mij desgevraagd, dat hij geen vaste wijk wilde vormen voor de verkoop bovengenoemde artikelen, maar dat hij hie...

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-401 | Pagina 248 | 1943

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven in blauwe inkt bovenaan): *Verzonden 28/9* 20/20/8b M. 1 28 September 1943. SV Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. ============= In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen, afschrift van een rapport op 13 September jl. opgemaakt door een ambte- naar van mijn dienst waaruit blijkt, dat P.J. Helder, geboren 3 September 1893, wonende...

Relevantie: 80% ** de directeur (vermoedelijk van de marktdienst amsterdam)., ** den heer wethouder voor de levensmiddelen, amsterdam.