Brief (doorslag/kopie van een ambtelijke verzendbrief) 28 september 1943 De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktendienst) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier") [Handgeschreven in blauw potlood:] exp

20/20/8b M. 1 [tab] 28 September 1943. [tab] SV

[tab] Den Heer Wethouder
[tab] voor de Levensmiddelen,

[tab] A l h i e r.
[tab] ============

[tab] In bijlage dezes heb ik de eer U te
doen toekomen, afschrift van een rapport op
13 September jl. opgemaakt door een ambte-
naar van mijn dienst waaruit blijkt, dat
P.J.Helder, geboren 3 September 1893,wonende
Anjelierstraat 119 huis, alhier en J.E.Helder-
Stevens, geboren 1 November 1893, wonende
Anjelierstraat 119 huis, alhier zich hebben
schuldig gemaakt aan overtreding van de
distributievoorschriften, namelijk het ver-
koopen van gebak zonder bon.
[tab] Op grond hiervan heb ik P.J.Helder
en J.E.Helder-Stevens voornoemd met ingang
van Dinsdag 28 September 1943 het recht ont-
zegd om gedurende 14 dagen een plaats op een
der markten te dezer stede in te nemen.
[tab] Ik heb de eer U beleefd te verzoeken
wel te willen bevorderen, dat in aansluiting
op mijn straf genoemde kooplieden bij Besluit
van den Burgemeester het recht tot het in-
nemen van een plaats op een der markten hier
ter stede voor onbepaalden tijd wordt ont-
nomen, op grond van het bepaalde in artikel
39 van het Reglement op de Markten en wel met
ingang van Dinsdag 12 October aanstaande.

[tab] De Directeur, Dit document is een officiële voordracht voor een strafmaatregel tegen twee marktkooplieden, het echtpaar P.J. Helder en J.E. Helder-Stevens uit de Amsterdamse Anjelierstraat. Zij zijn betrapt op de verkoop van gebak zonder de verplichte distributiebonnen.

De brief toont een tweetrapsstraf:
1. Directe schorsing: Een schorsing van 14 dagen, direct opgelegd door de Directeur van de marktendienst.
2. Permanente uitsluiting: Een verzoek aan de Wethouder om de Burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) een besluit te laten nemen om de betrokkenen voor onbepaalde tijd van de markt te weren.

Het document is typerend voor de bureaucratische afhandeling van economische delicten tijdens de bezettingsjaren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was in Nederland een strikt distributiesysteem van kracht vanwege de schaarste aan goederen. Producten zoals gebak mochten alleen tegen inlevering van bonnen worden verkocht om een eerlijke verdeling te garanderen en zwarte handel tegen te gaan.

Overtredingen van deze regels werden door de overheid zeer zwaar gestraft. Voor marktkooplieden betekende het ontzeggen van een marktplaats voor onbepaalde tijd in feite een beroepsverbod en de directe vernietiging van hun bestaansmiddelen. De Anjelierstraat in de Jordaan was een bekende woonplek voor marktkooplieden, wat de lokale context van deze specifieke casus verduidelijkt. J.E. Helder P.J. Helder