G. Wijnschenk

Formulier voor de opzegging van marktassistentie/vervanging.

Dit document is een officiële administratieve handeling van de gemeente Amsterdam betreffende het marktwezen. De plaatshouder, **G. Wijnschenk**, die standplaats nummer **13** op de **Albert Cuypmarkt** (Alb. Cuypstr) bezat, verklaart hiermee dat de eerder verleende toestemming voor assistentie of vervanging door **G. Kloots** beëindigd kan worden. Het formulier is getekend op **29 september 1935**. Opvallend is de stempel bovenaan met het jaar **1939** en de datum **30/10**, wat wijst op een latere verwerking, controle of herindexering van het dossier vlak voor het uitbreken van de oorlog in Nederland. Er wordt tevens verwezen naar een ander administratief nummer uit 1937 ("Zie 25/128/2 M 37").

Officiële kennisgeving van een opgelegde straf (marktverbod).

Dit document is een formele aanzegging van een disciplinaire maatregel. De ontvanger, de heer G. Wijnschenk, wordt gestraft voor een ogenschijnlijk klein vergrijp: het wegnemen van twee bosjes peterselie van een tuinder zonder toestemming. Dit wordt gekwalificeerd als het verstoren van de "goeden gang van zaken" op de Centrale Markt. De juridische basis voor de straf is artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. De directe consequentie is een toegangsverbod van twee weken. De directeur van de markt gaat echter een stap verder door de zaak voor te leggen aan het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) voor een mogelijk langer of permanent verbod. Dit wijst erop dat integriteit op de werkvloer van de markt zeer hoog in het vaandel stond en dat zelfs kleine diefstallen zwaar gesanctioneerd konden worden met verstrekkende gevolgen voor de broodwinning van de betrokkene.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een formele tuchtrechtelijke maatregel. De heer G. Wijnschenk wordt gestraft voor het wegnemen van twee bosjes peterselie zonder toestemming. De straf is een ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt voor een periode van twee weken. * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. De zaak wordt bovendien geëscaleerd naar het college van Burgemeester en Wethouders voor een mogelijk langduriger verbod. * **Toon:** De taal is ambtelijk, streng en direct. Het incident (diefstal van een geringe hoeveelheid kruiden) wordt aangemerkt als het "verstoren van de goede gang van zaken".

Document

* **Administratief proces**: Het document dient om een bestaande lijst van vishandelaren te actualiseren. De rode kruisjes en aantekeningen ("opgeheven", "vervallen") wijzen op een actieve controle, mogelijk door een keuringsdienst of brancheorganisatie. * **Bedrijfsvormen**: De lijst toont de diversiteit in de sector: van gespecialiseerde winkels (stokvis, gebakken vis) tot grote grossiers die geconcentreerd waren bij de Vischhal aan de De Ruyterkade. * **Topografie**: De adressen beslaan een groot deel van de Amsterdamse binnenstad, met duidelijke concentraties in de Jordaan (Westerstraat, Willemsstraat) en de toenmalige Joodse buurt (Weesperstraat, Rapenburgerstraat). * **Opmerkelijke namen**: Namen zoals "N.V. Saur's" (Rokin) verwijzen naar bekende Amsterdamse instituten.

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar

Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.

Handgeschreven zakelijke brief.

* **Doel van de brief:** De afzender, J. Wijnschenk, verzoekt officieel om een vergunning voor zijn zoon (G. Wijnschenk) om als assistent op zijn marktplaats te mogen werken. De zoon werkt blijkbaar al sinds november 1941 onofficieel mee op locaties als het Amstelveld en de Gaaspstraat. * **Ambtelijke afhandeling:** De brief is voorzien van een stempel van binnenkomst en een registratienummer. In de kantlijn is met potlood genoteerd dat er "mijns inziens geen bezwaar" is tegen het inwilligen van het verzoek. De afhandeling lijkt zeer vlot te zijn verlopen (brief van 13 juli, marginalia van 15 juli). * **Locaties:** De genoemde locaties (Amstelveld, Gaaspstraat) zijn bekende Amsterdamse marktplaatsen. De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen en het bijbehorende kantoor van het Marktwezen.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

* **Inhoud:** De lijst bevat zeven namen, in de meeste gevallen gevolgd door een Amsterdams adres. Bij twee personen staat een opmerking in plaats van een adres: "adres bekend" en "geen adres". * **Namen:** De achternamen 'Wijnschenk' en 'Vischschoonmaker' zijn specifiek en komen veel voor binnen de Joods-Nederlandse gemeenschap van Amsterdam in de eerste helft van de 20e eeuw. * **Locaties:** Alle genoemde straten (Stadionweg, Tweede Jan Steenstraat, Blasiusstraat, Egelantiersstraat en de Houtkoopersdwarsstraat) bevinden zich in Amsterdam. De Houtkoopersdwarsstraat lag in het hart van de oude Joodse buurt (vlakbij het Waterlooplein). * **Handschrift:** Het handschrift is vlot en functioneel, wat wijst op een administratieve of logistieke aantekening.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke correspondentie (brief). * **Afzender:** H. Wijnschenk, Groothandel en commissionnair in alle soorten zee- en riviervisch, Biesboschstraat 54, Amsterdam (Z.). * **Ontvanger:** Aan het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam - (W.). * **Datum:** 14 augustus 1942. * **Kenmerken:** Briefhoofd van de firma Wijnschenk; paars arch...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief (typschrift met handgeschreven annotaties). * **Afzender:** H. Wijnschenk, Groothandel en commissionair in alle soorten zee- en riviervisch. * **Geadresseerde:** Dienst van het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14. * **Datum:** 29 juli 1942. * **Referentienummer:** No 46A/490/1 M. 1942 30/7. * **Kenmerken:** Briefhoofd van d...

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** H. Wijnschenk, Groothandel en commissionnair in alle soorten zee- en riviervisch. * **Adres afzender:** Amstelkade 15, Amsterdam (Z.). * **Ontvanger:** Weledele Heer Dr. v. d. Laan, Amsterdam (Alhier). * **Datum:** 13 januari 1939. * **Kenmerken:** Gedrukt briefhoofd; getypte tekst met handgeschreven ondertekening en marginalia; archiefstempel/kenmerk bove...

# TRANSCRIPTIE 792 [handgeschreven] **BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN** **Afdeeling** Verdeeling. **Betreffende** firma G.Wijnschenk. **'s-Gravenhag**e, 8 Febr. 1944. **Bericht op schrijven** . . . . . **Bij antwoord vermelden** 3347/V/vdVe. **Bijlagen** 2 Stuks, t.w. Afschrift 1 Schrijven d.d. 1-2-'44. 1 Fotocopy. Den Heer Directeur van het Marktwezen. Jan van Galenstraat 14. AMSTERDAM....

# TRANSCRIPTIE **BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN** ~~NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE~~ AFDEELING: Verd. BETREFFENDE: fa.H.Wijnschenk AMSTERDAM. BERICHT OP SCHRIJVEN: 'S-GRAVENHAGE, 31 Mei 1944. BIJ ANTWOORD VERMELDEN: 11960/V/Gr. BIJLAGEN: 2 STUKS, T.W. 1 afschr.brief van H.Wijnschenk 1 afschr.brief aan H.Wijnschenk [Stempel in paars: Nº 46A/91/3] [Stempel in paars: M. 1944 2/6] Den ...