H. de Haar

Oproepingskaart/registratiekaart van de marktinspectie.

* **Onderwerp:** De kaart betreft een officiële oproep aan een marktkoopman, P. Buijsman, omdat hij zijn toegewezen plaats (nummer 219) op de markt aan de Lindengracht niet regelmatig bezette. * **Historiek:** Uit de aantekening "(Waarsch. 2/4, 20/7 '40)" blijkt dat de betrokkene in dat jaar al twee eerdere waarschuwingen had gekregen voor hetzelfde vergrijp. * **Resultaat:** Op 19 september 1940 is er een gesprek geweest met een inspecteur (mogelijk De Haar). Buijsman heeft toegezegd zijn plaats voortaan tweemaal per week in te nemen. * **Administratieve tekens:** De paarse stempel bovenaan bevat waarschijnlijk een dossiernummer. De parafen en stempels aan de rechterkant duiden op de afhandeling door verschillende functionarissen binnen de gemeentelijke marktorganisatie.

Handgeschreven administratieve notitie op een papierfragment.

Het document bevat twee afzonderlijke administratieve aantekeningen. De eerste regel vermeldt een betaling van 10 gulden door een zekere A. J. Kops op 24 juni 1941. De tweede aantekening, gedateerd op 2 juli 1941 en geparafeerd door "de Haar", is een instructie om het stuk op te bergen. Daarbij wordt opgemerkt dat het gemeentehuis ("Raadhuis") op de hoogte gesteld moet worden van het overlijden van de weduwe Schelvis. Dit overlijden heeft directe juridische of administratieve gevolgen: een niet nader gespecificeerde vergunning komt hierdoor te vervallen.

Administratieve notitie / Dossierstuk (Model No. 14 Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve afhandeling van een betalingsachterstand van marktgeld door de heer A. Lopes Dias. Hij woonde aan de Zwanenburgwal 10 in Amsterdam, een straat in de toenmalige Jodenbuurt. Uit de aantekeningen valt een tijdlijn te reconstrueren: * **22 januari 1941:** Lopes Dias wordt opgeroepen vanwege onregelmatige betalingen. * **24 januari 1941:** Het document wordt intern doorgezonden. * **27 januari 1941:** Ambtenaar De Haar vraagt of de schuld inmiddels voldaan is. * **29 januari 1941:** Er wordt vastgesteld dat er nog een schuld openstaat voor de week van 20 tot 25 januari. * **31 januari 1941:** De Haar noteert dat de zaak als afgedaan beschouwd kan worden en opgeborgen mag worden. * **4 februari 1941:** De definitieve bevestiging van het opbergen van het dossier.

Handgeschreven brief/notitie betreffende een vislevering.

* **Inhoud:** De schrijver rapporteert aan de heer De Haar over een levering van 278 pond "groote blei" (een soort witvis) door de Gebroeders Dil uit Akersloot. Er is sprake van een kwaliteitsissue: 26 pond van de vis voldeed niet aan het minimumgewicht van 1 pond per stuk. Hierdoor is deze partij noodgedwongen tegen een lagere prijs (16 cent per pond in plaats van de reguliere 25 cent) verdeeld. * **Terminologie:** "Verdeelen" wijst in deze context waarschijnlijk op de distributie onder handelaren of winkeliers binnen het stelsel van de voedselvoorziening. * **Sleutelwoorden:** Gebr. Dil Akersloot, groote blei, vischzending, prijsreductie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver vraagt om een officiële toewijzing (vergunning of rantsoen) voor verse vis. Hij klaagt over de situatie op de markt, waar het er luidruchtig aan toe gaat ("schreeuwers") en er veel "gekest" (gekozen/gekeurd) wordt. Hij probeert door middel van dit schrijven de chaos van de markt te vermijden. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst beleefd en formeel, wat typerend is voor correspondentie met instanties in die tijd. De spelling is deels verouderd ("eenigszins", "versche visch"). Het woord "gekest" is een oude term voor het uitzoeken of keuren van goederen. * **Context van de bron:** Het document is een administratief overblijfsel van de bureaucratie tijdens de bezettingsjaren, waarbij zelfs de toegang tot basisvoedsel zoals vis strikt gereguleerd en bureaucratisch vastgelegd was.

Controle-rapport betreffende visverkoop.

Dit document is een officieel verslag van een inspectie op de vismarkt aan de Albert Cuypstraat tijdens de Duitse bezetting. Het rapport biedt inzicht in de strikte regulering van de voedselvoorziening in oorlogstijd. Belangrijke elementen uit het verslag: 1. **Kwantitatieve controle:** De vis (schol, blei, voorn en bot) wordt per pond gewogen en "geturfd" (geteld/gecontroleerd). In een tijd van schaarste was nauwkeurige registratie cruciaal om illegale handel (zwarte markt) te voorkomen. 2. **Bureaucratische vertraging:** De marktambtenaren wijten hun te late verschijnen aan het traag doorgeven van gegevens door het "Hoofdkantoor", wat wijst op een gecentraliseerd en mogelijk stroperig distributieapparaat. 3. **Ordehandhaving en rantsoenering:** De vermelding van de politie en de "voorrangskaarten" onderstreept dat de verkoop van schaarse goederen onder streng toezicht stond. Het in kleine groepjes (5 personen) toelaten van publiek was een methode om onrust in de wachtrijen te beheersen. 4. **Ambtelijke verwerking:** De handgeschreven noten onderaan tonen de interne afhandeling van het rapport, waarbij vragen worden gesteld over de inzet van personeel ("kracht") en de uiteindelijke archivering ("Kan onder afdoening").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In dit document verzoekt de heer J.C. Schalm de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam om een officiële toewijzing voor de handel in verse vis en spiering. **Opvallende punten:** * **Repetitie:** In de laatste drie regels maakt de schrijver een grammaticale fout door de zinsnede "te komen voor een toewijzing" vrijwel letterlijk te herhalen. Dit duidt mogelijk op haast of beperkte schrijfervaring. * **Bureaucratische weg:** De schrijver refereert aan eerdere toewijzingen via de "Visscherij-Centrale" en contacten met specifieke ambtenaren (de heer Duijnhoven en Inspecteur De Haar). * **Administratie:** De stempels en potloodnotities ("mag aanvragen") laten de interne verwerking binnen de gemeentelijke dienst zien. De afkorting "M. i. Insp." staat waarschijnlijk voor "Met instemming Inspecteur".

Bestelbon voor groentendistributie.

Dit document is een officiële distributiebon voor primaire levensmiddelen (wintergroenten). De bon is oningevuld wat betreft de hoeveelheden ("pond") en de distributieplaats, maar bevat wel een uniek serienummer (090564). De spelling ("dezen", "desbetreffende") en de systematiek wijzen op een overheidsdocument uit de periode van schaarste rond de Eerste Wereldoorlog of de vroege jaren 1920. De naam "H. de Haar" is vermoedelijk de naam van de houder van de gezinskaart, handmatig toegevoegd voor administratieve doeleinden. De opgeplakte zegels dienen als echtheidskenmerk om fraude met de distributie te voorkomen.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Mr. de Haar HG. [Handgeschreven:] Verzonden 17/11-'39 26/72/3 M. 17 November 1939. den Heer Ph.van Praag Sigaar, Vrolikstraat 253, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 14 November jl. op de markt Dapperstraat heeft laten vervangen, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waar- schuw U hierbij, dit voo...

# TRANSCRIPTIE [Bovenzijde, ondersteboven geschreven:] Hr de Haar [Midden:] Hr de Haar _________________ [Tekst in rode stempels:] GEMEENTE AMSTERDAM

# TRANSCRIPTIE Th: de Haan. [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven, rechtsboven:)* ten. Hr. de Raat [?] VP/HG. 85/78/8 M. n 4 *(Handgeschreven stempel/aantekening:)* Verzonden 24/10 '39 21 October 1939. Klachten van kramenverhuurder M.de Vos. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .