A. Romijn

Brief (slotpagina)

De brief is een formeel verzoek van H. Peperworm aan een niet nader genoemde "waarde heer". De schrijver verzoekt om hulp en benadrukt de spoed hiervan om "verdere onaangenaamheden te voorkomen". De toon is uiterst beleefd en enigszins onderdanig, wat blijkt uit de afsluiting tussen haakjes en de formele groet. Het meest cruciale onderdeel is de postscriptum (N.B.) onderaan de brief: "Mijn zoon is achttien jaar". Dit gegeven, in combinatie met de geografische locatie en de vrees voor "onaangenaamheden", wijst op een zeer specifieke dreiging voor jonge mannen in die periode. De tekst vertoont enkele archaïsche of informele spellingen, zoals "hartelijken" (met extra 'n') en "u verleende hulp" (waar "uw" grammaticaal correcter zou zijn als bezittelijk voornaamwoord).

Ambtelijke minuut (verslag van een bespreking).

Dit document is een verslag van een overleg over de regulering van de schillenophalers in Amsterdam in 1936. De kernpunten zijn: 1. **Organisatiegraad:** Er is sprake van één vereniging (D.E.S.) met circa 168 tot 280 leden, terwijl er in totaal ongeveer 700 ophalers actief zijn. De vereniging heeft dus niet de volledige controle over de beroepsgroep. 2. **Economie van het afval:** De ophalers krijgen de schillen meestal gratis van burgers ("cadeau"), maar grote instellingen verkopen hun afval per "blik" (maatstaf) aan varkensfokkers. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de kleine ophalers en de varkensfokkers die direct bij instellingen afnemen. 3. **Hygiëne en overlast:** De directeur van het Marktwezen bestempelt de activiteit als een "vieze beweging". Er wordt gesproken over het sorteren van afval (brood, visresten/bliek) op open karren in de openbare ruimte. 4. **Regulering:** Er wordt geconstateerd dat de vereniging zelf weinig invloed heeft op de hygiëne; de conclusie is dat dit via wetgeving (of een verordening) geregeld moet worden.

Zakelijke correspondentie (doorslag/kopie van een uitgaande brief).

De brief is een formele herinnering (sommatie) betreffende een administratieve afwikkeling van brandstofdistributie. De afzender herinnert de directie van de veiling in Zalt-Bommel eraan dat er bijna drie maanden eerder (juni 1941) 120 liter benzine is verstrekt aan een transporteur genaamd Timmermans. Hoewel was afgesproken dat de bijbehorende benzinebonnen direct daarna zouden worden opgestuurd, is dit nog niet gebeurd. De toon is zakelijk maar dwingend, waarbij wordt aangedrongen op een spoedige afhandeling ("ten spoedigste zorg te dragen").

Zakelijke correspondentie / Herinneringsbrief (Rappel).

Het betreft een formele brief waarin de afzender (vermoedelijk een functionaris van een distributie-instantie of brandstofleverancier) reclameert over het uitblijven van benzinebonnen. De kern van de zaak is dat er op 28 juni 1941 120 liter benzine is verstrekt aan een zekere Expediteur Timmermans, die reed in opdracht van de veiling in Zalt-Bommel. De afspraak was dat de veiling de vereiste rantsoeneringsbonnen binnen twee dagen zou nasturen. Na ruim tweeënhalve maand zijn deze bonnen nog steeds niet ontvangen, wat de afzender dwingt tot dit schrijven. De toon is zakelijk en dringend ("ten spoedigste zorg te dragen"). De handgeschreven kanttekeningen en het rode dossiernummer suggereren dat de brief bij aankomst door de administratie van de veiling is verwerkt en geklasseerd.

Notulen van een ledenvergadering.

* **Organisatiestructuur:** Het document toont een strakke hiërarchie binnen de "Ondervakgroep". Er is sprake van een Raad van Bijstand en een professioneel secretariaat (waaronder een vrouwelijke notuliste met een meestertitel, wat duidt op een hoog opleidingsniveau binnen de organisatie). * **Geografische spreiding:** De lijst met leden toont een landelijke dekking, van Harlingen in het noorden tot Roermond in het zuiden, wat het belang van de koelsector voor de nationale voedselvoorziening onderstreept. * **Bedrijfscultuur:** De nadruk in de openingsrede ligt op professionalisering en discretie. De voorzitter hamert op de "vertrouwensfunctie" van het secretariaat om te voorkomen dat concurrenten elkaars bedrijfsgeheimen inzien. Dit suggereert een noodzaak tot samenwerking in een markt die voorheen wellicht versnipperd of zeer competitief was. * **Taalgebruik:** Formeel, zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "beteekende", "eventueele"). ---

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

Deze brief vormt een formeel verzoek van de directie van het Olympisch Stadion aan het Gemeentelijk Marktwezen. De kern van de boodschap is de opzegging van het gebruik van een kantoortje door een marktambtenaar per 1 juni 1943. De argumentatie is tweeledig: 1. **Snoeiende rantsoenering:** De elektriciteitsschaarste dwingt de N.V. tot drastische maatregelen. 2. **Materiaalschaarste:** Het gebrek aan glas heeft ertoe geleid dat de ramen met hout zijn dichtgetimmerd, wat de werkplek waarschijnlijk onbruikbaar of oncomfortabel maakt. Interessant is de handgeschreven reactie onderaan (gedateerd 29 juni 1943, ruim een maand later). Hieruit blijkt dat er toch een concessie is gedaan: de ambtenaar mag voorlopig blijven zitten, met een herbeoordeling gepland voor de winter. Dit duidt op pragmatisme in een tijd van schaarste. ---

Handgeschreven oproep/notitie op papier.

* **Taal:** Nederlands. * **Inhoud:** Het betreft een officiële oproeping voor de heer P.A. Romijn uit Duivendrecht om te verschijnen bij het 'Kaartenkantoor' (kamer of loket 12). De specifieke instructie om "klantenlijsten" mee te brengen duidt erop dat Romijn waarschijnlijk een neringdoende was (zoals een bakker, kruidenier of slager) die verantwoording moest afleggen over de distributiebescheiden van zijn klanten. * **Handschrift:** Een vlot, enigszins formeel cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. * **Kenmerken:** Het rode nummer rechtsboven is vermoedelijk een archief- of dossiernummer. De onderstrepingen bij de plaatsnaam en de naam van de afzender geven nadruk.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Frankeering in afrekening [Centraal:] Den Heer P.A. Romijn Abcouderstraatweg 119c D u i v e n d r e c h t (NH) ======================== [Linksonder:] **Marktwezen Amsterdam** Jan van Galenstraat 14 (West) [Onderaan, handgeschreven in inkt, ondersteboven:] M 2

Hoorn, die ook op de veiling inzendt en koopt.) Volgens rapporteur houdt Romar zich op de C.M. bezig met iedere handeling welke hem voordeel oplevert en houdt hy in het geheel geen rekening met de op de C.M. geldende bepalingen. **[Linksonder:]** Den Heer Bedryfschef v/h Marktwezen. [Handtekening/Paraaf: Gijs] **[Rechtsonder:]** Amsterdam, 9 Mei 1939 [Handtekening] Marktopzichter.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] m. Müller [Handgeschreven middenboven:] verzonden 31/7 den Heer A.J. Roger, Lindengracht 256, Amsterdam-Centrum- Wyk 9. 85/43/1 M 31 Juli 1940. Ten vervolge op mijn brief d.d. 23 Juli jl. (No. 85/44/3 M) bericht ik U, dat U terzake van het plaatsen van kramen op de markten per 27 Juli jl. een be...

Isaac Kroonsteyn 6/8/01. A'dam, Ruyschstr. 90 hs (O). A 35 No. 592130. Erk. K. 47643 [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven tekst is cursief weergegeven) [Rechtsboven, handgeschreven met potlood:] *H Muller* *Bijman* *BY* [Linksboven:] 85/2/1 M. [Rechtsboven:] 22 Januari 1943. Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 25 Januari j.l. terzake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een bedrag van f. aan mijn dienst verschuldigd was. Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit ...