C. Smit
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
C. Smit was een koopman actief op de Lindengracht en de Centrale Markt. In mei 1939 vroeg hij tijdelijk afstand te nemen van zijn marktplaats (plek 255) wegens moeilijke omstandigheden, met belofte van heropname. In 1942 werd hij beschuldigd van heling van aardappelen en prijsopdrijving. Hij had een relatie met A.C. Smit-Groen, zijn echtgenoot Josephus Smit, die in 1940 een ventvergunning verlengde terwijl Josephus militair was. Agent C. Smit (mogelijk verwant of identiek, context onduidelijk) werd in 1942 bekritiseerd voor gedrag tijdens visverkoop.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Ambtelijke notitie / interne memo.
Het document betreft een kort zakelijk advies over de marktvergunning van een zekere heer C. Smit (mogelijk geregistreerd onder nummer 251). De kern van de zaak is een verzoek van Smit om zijn marktplaats tijdelijk op te zeggen met de garantie dat hij deze op een later moment ("t.z.t." – te zijner tijd) weer kan innemen. De schrijver van de notitie stelt de Inspecteur van het Marktwezen gerust: aangezien er structureel vrije "vischplaatsen" (standplaatsen voor de vishandel) beschikbaar zijn, zal het herverkrijgen van een plek geen probleem vormen. Hieruit kan worden opgemaakt dat de heer Smit een viskoopman was.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
In deze brief verzoekt A.C. Smit-Groen om informatie over de verlenging van de ventvergunning van haar echtgenoot, Josephus Smit. Uit de tekst blijkt dat zij dit namens hem doet omdat hij op dat moment nog als militair in dienst is. De kernpunten van de brief zijn: * **Livelihood:** De vergunning is essentieel voor het gezin om na de mobilisatie weer in hun levensonderhoud te kunnen voorzien ("zijn brood te verdienen"). * **Administratieve details:** De brief bevat specifieke details over de vergunning (No 03238, Serie 22, No 133) uitgegeven door de Gemeente Amsterdam. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer beleefde en formele stijl, typerend voor correspondentie met de overheid in die periode. De tekst breekt onderaan de pagina af, wat suggereert dat er een vervolgpagina was met de concrete vraagstelling of afsluiting.
Verslag/Rapport van een incident bij een visverkoop
Dit document is een ooggetuigenverslag van machtsmisbruik en intimidatie door een politieagent (Agent C. Smit) op de Amsterdamse Lindengracht-markt tijdens de Duitse bezetting. De kern van het incident is de verdeling van schaarse goederen (gerookte paling). Terwijl de normale toewijzing blijkbaar één pond per persoon was, eiste de agent zes pond voor zichzelf en loodste hij illegaal een bekende in burger naar binnen voor een extra pond. Wanneer de marktambtenaar hem terechtwijst, reageert de agent agressief en intimiderend. Hij dreigt de ambtenaar te ontmaskeren voor eerdere onregelmatigheden (met "twee Volendammers" en een andere "vischkoopman"), wat duidt op een klimaat van corruptie, wederzijdse chantage en spanning onder de zware druk van de voedselschaarste. Het taalgebruik is direct en ongefilterd ("g.v.d.", "dat gaat je niet aan").
Ambtelijke brief (doorslag of concept).
De brief is een formeel administratief schrijven waarin een aanvullend rapport wordt overhandigd aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het onderwerp betreft het gedrag van een politieagent, C. Smit, zoals gerapporteerd door een marktambtenaar genaamd De Wolff. De toon is uiterst zakelijk en volgt de toenmalige ambtelijke etiquette ("heb ik de eer U... te doen toekomen"). Het feit dat er op één dag meerdere brieven over deze kwestie worden verstuurd (verwijzing naar brief 28/5/2 M van dezelfde datum), wijst op een zekere spoed of een lopend onderzoek naar het incident of de gedragingen van de betreffende agent.
Handgeschreven rapport/brief.
De schrijver van het document (waarschijnlijk de heer De Wolff) beklaagt zich over het gedrag van een politieagent, C. Smit, die gestationeerd was bij de Westerstraat in Amsterdam. Uit de tekst blijkt dat er een conflict gaande is waarbij de agent politieke beschuldigingen uit om zijn eigen gedrag te rechtvaardigen. De kern van de klacht is tweeledig: 1. **Politieke profilering:** Agent Smit claimt dat de klager een hekel aan hem heeft omdat hij (Smit) een 'Nat.-Socialist' (Nationaalsocialist/NSB-er) is. 2. **Laster/Gevaarlijke beschuldiging:** Smit beschuldigt de klager er expliciet van een 'Communist' te zijn. Een getuige, Marie Jansen, spreekt de agent hierop aan en verdedigt de integriteit van de klager. De klager beschouwt deze uitlatingen van een politiebeambte als zeer ernstig en schadelijk voor zijn positie.
Officieel rapport / proces-verbaal.
* **Het delict:** Cornelis Morees (16 jaar) heeft in totaal één mud (ca. 70 kg) aardappelen gestolen van zijn werkgevers, de gebroeders Jongboom. Hij deed dit in twee delen van een half mud. * **De handel:** De aardappelen werden verkocht aan C. Smit (een bloemenhandelaar) voor f 6,50 per half mud. Smit verkocht ze vervolgens door aan Sarstadt en een zekere "Kromme Nelis". * **Overtredingen:** 1. **Verduistering:** Het wederrechtelijk toe-eigenen van goederen van de werkgever. 2. **Overschrijding maximumprijs:** In oorlogstijd waren er strikte prijscontroles; de prijs van f 6,50 werd blijkbaar als te hoog (zwarte handel) beschouwd. * **Sancties:** Naast het proces-verbaal werden de toegangskaarten voor de Centrale Markt ingetrokken. De handgeschreven notitie suggereert een schorsing ("ontzegging") van 14 dagen van de Centrale Markt. ---
Doorslag van een officiële kennisgeving/strafbeschikking.
Dit document is een formele kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel binnen de context van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer C. Smit wordt beschuldigd van twee vergrijpen: 1. **Heling:** Het illegaal overnemen van een 'mud' (ongeveer 70 kilo) aardappelen van een zekere C. Morees. 2. **Prijsopdrijving:** Het overschrijden van de vastgestelde maximumprijzen. Als directe sanctie wordt hem de toegang tot de Centrale Markt ontzegd voor een periode van veertien dagen. De ernst van de situatie blijkt uit het feit dat de zaak wordt doorgeleid naar de burgemeester voor een eventuele langdurige uitsluiting. Gezien de datum (september 1942) en de schaarste aan voedsel, was een verbanning van de markt een zware straf die de handelwijze en het levensonderhoud van de betrokkene direct trof.
Document
* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk een overzicht van wagonladingen of grote transporten. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van liggende streepjes ("-") om herhaling van bovenliggende gegevens aan te duiden. * **Terminologie:** * **Kap.Biez.:** Afkorting voor Kapelle-Biezelinge (Zeeland). * **Zetten A. / Ressen B.:** Verwijst naar specifieke stations of laadplaatsen (Aansluitingen). * **Coop.V.Ver.:** Coöperatieve Verkoop Vereniging. * **Tielsche Veil. / Veiling E.M.M.:** Verschillende regionale veilingorganisaties. * **Opvallendheden:** Bij het gewicht van 13000 (Veiling E.M.M.) staat een 'ø' symbool, mogelijk een controlemerk van de administrateur. De spelling "boonen" en "andijvie" duidt op een tijdsperiode vóór de spellinghervorming van 1947 (hoewel "boonen" ook daarna nog lang in vaktermen werd gebruikt).
Handgeschreven register of lijst.
* **Structuur:** De lijst is ingedeeld in vijf kolommen: naam, datum (waarschijnlijk geboortedatum), woonadres, de straat waar de marktplaats zich bevindt, en de categorie goederen die men mag verhandelen. * **Afkortingen:** * `hs` / `h`: huis (begane grond). * `II` / `III`: tweede of derde verdieping (hoog). * `v.`: voorzijde. * `alg. goederen`: algemene goederen (manifacturen, etc.). * `a. g. fruit`: waarschijnlijk aardappelen, groenten en fruit (hoewel vaak afgekort als A.G.F.). * `koek aanverw.`: koek en aanverwante artikelen. * **Namen:** Opvallend is de aanwezigheid van de namen Tol en Tuijp met adressen in Volendam (Edammerweg, Zuideinde, Visscherstraat). Dit duidt op de typische Volendamse vishandel die op de Amsterdamse markten aanwezig was.
Administratief register (lijst van sancties/ontzeggingen).
Het document is een overzicht van personen die wegens diverse vergrijpen zijn gesanctioneerd op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de bezettingsjaren. * **Delicten:** De meest voorkomende reden is 'diefstal'. Daarnaast worden 'overtreding prijsvoorschriften' (vaak gerelateerd aan zwarte handel), 'heling' en 'vervalsching van afslagbonnen' vermeld. * **Sancties:** De strafmaat lijkt vaak een ontzegging van de toegang tot de markt te zijn, ofwel voor een bepaalde periode (bijv. "1/6 - 13/12.42"), ofwel voor "onbepaalde tijd". * **Doorgestreepte tekst:** Enkele namen en data zijn doorgestreept, wat kan duiden op een herziening van de straf, het verstrijken van de termijn of een administratieve correctie. * **Terminologie:** De afkorting "v.a." staat voor "vanaf", "t/m" voor "tot en met", en "hs." voor "huis" (begane grond). "z.o.z." bij B.A.G. Smit suggereert dat er aanvullende informatie op de achterzijde van het blad staat.
Document
* **Inhoud:** De notitie betreft een individu genaamd **C. Smit**. Er wordt een adres opgegeven ("p. a. Klundert 51"), waarbij "p. a." staat voor "per adres". * **Functie/Onderwerp:** De tekst "Oproeper voor te Schaarbeek" geeft aan dat deze persoon een specifieke rol of taak had, vermoedelijk het overbrengen van officiële berichten of oproepingen in de Brusselse gemeente Schaarbeek. * **Archivering:** De rode cijfercode linksboven (`29/31/4`) is een typisch kenmerk van een archief- of dossierordening, wat suggereert dat dit briefje onderdeel uitmaakte van een groter administratief systeem.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven register of lijst.
| C. Smit | 27/12 '96. | Wittenburgergr. 3. hs | Al. Cuypstr. | alg. goederen. |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Al
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE **[Stempel linksboven:]** No 77/11/M. 1939 8/2 **[Getypte tekst:]** <u>KAARTCONTROLE CENTRALE MARKT.</u> No.kaart .. 568 ......... uitgegeven als Kooperspersoneel ..... Naam W.H. Smit ........... geboren 7 Augustus 1911 ........ woonplaats van Bossestraat 71 II ....... Reden van inhouding. (Korte omschryving). tyd .. 6.45 uur v.m. ....
# TRANSCRIPTIE 85/29/2 M. *extra* SV 5 October 1943. Den Heer J.T. Smit, Albert Cuypstraat 203A I, Amsterdam-Zuid. wijk 14. =============== Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 September jl. in zake het ge- bruiken van eigen materiaal bericht ik U, dat hiertegen mijnerzijds geen be- zwaar bestaat. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte ambtelijke brief / rapport. * **Datum:** 8 augustus 1941. * **Kenmerk:** 77/36/3 M, n 2. * **Betrokkene:** K.A.J. Smit, wonende Admiraal de Ruyterweg 164 huis, Amsterdam. * **Onderwerp:** Voorstel tot verzwaarde straf (marktverbod) wegens diefstal en poging tot beïnvloeding van getuigen op de Centrale Markt.
# TRANSCRIPTIE 14 Nov. '44. Getelefoneerd met Mr. Smits C.C.D. Den Haag. Verschillende controleurs C.C.D. wonen buiten. Zal trachten uit algemene controle C.C.D. Amsterdam en paar menschen vrij te maken. Mr Smits zal nader laten horen. Dit aan Mr. Bleijs medegedeeld.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke brief/rapportage betreffende een tuchtrechtelijke maatregel. * **Datum:** 8 augustus 1941 (verzonden op 11 augustus 1941). * **Betrokkenen:** K.A.J. Smit (koopman, wonende Admiraal de Ruyterweg 164), D.H.V. Schiermeier (controleur), A. Poortje (koopman), Wethouder voor de Levensmiddelen (geadresseerde). * **Instelling:** Centrale Markt, Amst...