Ambtelijk rapport / inspectieverslag. 13 januari 1939. [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M.- No. 72/4/1 1939
DOORGEZONDEN: 11/1

[Rechtsboven handgeschreven:]
612
vervanging toegestaan
thm 24 Jan 39

[Midden:]
a.dam 13 Januari 1939.

[Onderstreept:]
Rapport

[Diagonaal stempel/tekst rechts:]
Controle Rapport
11-1-39
elkaar

[Hoofdtekst:]
Controleur Engelen en ik hadden heden een onderhoud met de
Heer W. Kraak, van Woustraat 198 en deze verklaart het navolgende.
De heer H. Bamberger gaat regelmatig dinsdags naar
den markt in Purmerend, en bedient zelf vrijdags per bakfiets
zijn vaste klanten, ze komen elkander altijd tegen en daarbij groet Bamberger hem dan
steeds joviaal. ook helpt hij zelf regelmatig in den winkel in de 1e Oosterparkstraat 175.
Volgens een dokters attest zou hij hiervoor niet in staat zijn en heeft hij toestemming
gekregen zich te laten vervangen door zijn zoon A. Bamberger. Volgens den heer Kraak heeft
Bamberger de zaak beduveld, en is het Bamberger er om te doen geweest zijn zoon te zijde te
krijgen, die dan later zeggen kan, "ik bedien vaste klanten".

Wij hebben geruimen tijd de zaak van Bamberger geobserveerd, maar daar
alleen een knecht in zien helpen. Tijdens de ventcontrole op kippenkarren zijn wij in
voors. omgeving Iepenplein of Iepelweg geen Bamberger tegenkomen. Volgens mij zou het
echter wel gewenscht zijn Bamberger geruimen tijd in burger te doen nagaan, maar dan vroeg
op den dag, b.v. om 9 uur direct hoewel ik hem in Oost niet ken, misschien kent collega Bekkering
hem uit Zuid.

[Onderaan:]
Z.O.Z.

De Controleurs
[Handtekening: Garans?]

[Voetnoot:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit rapport verslaat een onderzoek naar mogelijke fraude door de heer H. Bamberger. Bamberger heeft op basis van een doktersverklaring toestemming gekregen om zich in zijn werkzaamheden te laten vervangen door zijn zoon, A. Bamberger. Een getuige, de heer Kraak, stelt echter dat Bamberger senior nog steeds volledig actief is: hij bezoekt de markt in Purmerend, bezorgt goederen per bakfiets en werkt in zijn winkel in de 1e Oosterparkstraat. Volgens Kraak is de arbeidsongeschiktheid gefingeerd ("de zaak beduveld") om de zoon aan een eigen klantenkring te helpen.

De controleurs noteren dat hun eigen observaties tot nu toe weinig hebben opgeleverd (ze zagen slechts een knecht), maar zij adviseren om Bamberger "in burger" (undercover) te schaduwen, met name vroeg in de ochtend. Het document stamt uit januari 1939, een periode waarin de sociale controle en de handhaving van werkvergunningen en uitkeringsregels in Amsterdam streng waren. In de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog was de economische situatie precair en werd er nauwgezet toegezien op eerlijke handel en het rechtmatig gebruik van ontheffingen. De genoemde locaties (Woustraat, 1e Oosterparkstraat, Iepenplein) situeren de casus in Amsterdam-Oost en Zuid. De markt in Purmerend was (en is) een belangrijk handelscentrum voor de regio, wat de actieradius van de verdachte aangeeft. A. Bamberger Engelen (Controleur) Engelen en (Controleur) Garans (Controleur) H. Bamberger W. Kraak Z.O.Z.