Archiefdocument
Origineel
-4-
VASTE PLAATSEN.
| Naam | Kwitantie-nummer | Artikel | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Pruis | 1840 | cons.ijs | st.pl.verg. |
| Brandenburg | 1842 | ger.visch | |
| v.Zelst | 1843 | groente en fruit | |
| M.de Vries | 1851 | bijouteriën | |
| Polak | 1871 | jaeger en flanel | |
| Roelofs | 1879 | kousen | |
| Brandenburg | ger.visch | ||
| Terpstra | vleeschwaren | 2 x in de week | |
| Schniedewind | 1930 | potplanten | |
| 1931 |
LOSSE PLAATSEN.
| Naam | Kwitantie-nummer | Artikel | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Liberom | 4675 | scheerart.en zeep | |
| Brilleman | 4677 | fruit | |
| Matteman | leerwaren | ||
| Norder | 4684 | manufacturen | |
| Palm | 4693 | ||
| Mendel | ceintuurs-gespen | ||
| Rath | 4703 | 2e hands kleeding | |
| V.Gelder | 4706 | kousen | |
| De Leeuw | 4710 |
Belangrijke elementen in de tabel:
* Artikelen: Het aanbod is divers, variërend van levensmiddelen (ijs, vis, groente, vleeswaren) tot textiel (flanel, kousen, kleding) en luxe- of huishoudelijke artikelen (bijouterieën, potplanten, leerwaren, zeep).
* Terminologie: "cons.ijs" staat voor consumptie-ijs; "ger.visch" voor gerookte vis. De afkorting "st.pl.verg." bij Pruis duidt waarschijnlijk op een 'standplaatsvergunning'.
* Spelling: De spelling van woorden als "vleeschwaren" en "kleeding" (met 'ch' en dubbel 'e') wijst op een datering van vóór of rond de spellinghervorming van 1947, hoewel dergelijke spellingen in administratieve registers vaak langer in gebruik bleven. Dergelijke lijsten zijn typerend voor de marktmeester-administratie van een Nederlandse gemeente in de eerste helft van de 20e eeuw. Ze geven inzicht in de lokale economie en de samenstelling van de bevolking die werkzaam was in de ambulante handel.
Opvallend is de aanwezigheid van namen die veelvuldig voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap in Nederland (zoals Polak, De Vries, Brilleman, Mendel, De Leeuw). Gezien de historische context van de Tweede Wereldoorlog worden dit soort documenten vaak geraadpleegd in archieven zoals het NIOD of lokale stadsarchieven (bijv. Amsterdam) om de aanwezigheid of het lot van specifieke personen of beroepsgroepen te reconstrueren tijdens de bezettingsjaren, wanneer Joodse kooplieden vaak van markten werden geweerd of apart geregistreerd. Zonder verdere datum of locatie is de exacte context echter beperkt tot algemene marktadministratie.
Samenvatting
Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden, onderverdeeld in twee categorieën: "VASTE PLAATSEN" (permanente standplaatsen) en "LOSSE PLAATSEN" (incidentele of tijdelijke standplaatsen). De lijst bevat vier kolommen: de naam van de koopman, het kwitantienummer (vermoedelijk voor de betaalde marktgelden), het soort artikel dat verkocht wordt, en eventuele opmerkingen.
Belangrijke elementen in de tabel:
* Artikelen: Het aanbod is divers, variërend van levensmiddelen (ijs, vis, groente, vleeswaren) tot textiel (flanel, kousen, kleding) en luxe- of huishoudelijke artikelen (bijouterieën, potplanten, leerwaren, zeep).
* Terminologie: "cons.ijs" staat voor consumptie-ijs; "ger.visch" voor gerookte vis. De afkorting "st.pl.verg." bij Pruis duidt waarschijnlijk op een 'standplaatsvergunning'.
* Spelling: De spelling van woorden als "vleeschwaren" en "kleeding" (met 'ch' en dubbel 'e') wijst op een datering van vóór of rond de spellinghervorming van 1947, hoewel dergelijke spellingen in administratieve registers vaak langer in gebruik bleven.
Historische Context
Dergelijke lijsten zijn typerend voor de marktmeester-administratie van een Nederlandse gemeente in de eerste helft van de 20e eeuw. Ze geven inzicht in de lokale economie en de samenstelling van de bevolking die werkzaam was in de ambulante handel.
Opvallend is de aanwezigheid van namen die veelvuldig voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap in Nederland (zoals Polak, De Vries, Brilleman, Mendel, De Leeuw). Gezien de historische context van de Tweede Wereldoorlog worden dit soort documenten vaak geraadpleegd in archieven zoals het NIOD of lokale stadsarchieven (bijv. Amsterdam) om de aanwezigheid of het lot van specifieke personen of beroepsgroepen te reconstrueren tijdens de bezettingsjaren, wanneer Joodse kooplieden vaak van markten werden geweerd of apart geregistreerd. Zonder verdere datum of locatie is de exacte context echter beperkt tot algemene marktadministratie.