Ambbtelijk advies / Conceptbrief (waarschijnlijk van een gemeentelijke marktdienst). Verwijst naar een missive van 10 september 1940; bespreekt komende data in oktober en november 1940. [Pagina -2-]

zouden zyn, van het voorloopig berekenen op de markten, waar de kramen electrisch verlicht kunnen worden, van het tarief, dat op de niet-verlichte markten geldt. Het laatstbedoelde tarief is uiterst laag, het bedraagt namelyk slechts f 0,05 per strekkenden meter per dag (of f 0,20 per week). Zou men dit tarief op alle markten hier ter stede invoeren, gedurende den tyd, dat de verduisteringsmaatregelen moeten gelden, dan zou dit een verminderde opbrengst van rond f 40.000,- per jaar beteekenen. Een dergelyke inkomstenvermindering is myns inziens onaanvaardbaar.

[Handgeschreven symbool H] Ik ben van meening, dat ook de verduisteringsmaatregelen moeten worden begrepen onder de maatregelen, welke uitvloeisels zyn van de tydsomstandigheden, zooals bedoeld in Uw missive van 10 September jl. (No.800 L.M.1940). In die missive deelde U my mede, dat het principieel niet juist is te achten om schade te vergoeden, die door dergelyke maatregelen wordt geleden. In overeenstemming hiermede heb ik de eer U beleefd in overweging te geven der adressante te doen berichten, dat haar verzoek niet voor inwilliging in aanmerking kan komen.

[Handgeschreven symbool H]
De Directeur,

Daarby komt, dat de zomertijd voorloopig is verlengd, hetgeen ten gevolge heeft, dat de markten een uur langer mogen duren, dan werd verwacht [doorgehaald: tot 15 Nov. als zijnde de markten op andere werkdagen dan des Zaterdags, volgens de bepalingen van de marktverordening gehouden,] om 18 uur; na die datum om 17 uur. Thans moeten de markten 1/2 uur vóór zonsondergang worden ontruimd, hetgeen beteekent, dat vanaf 24 Oct. a.s. niet meer tot 18 uur kan worden uitgesteld, doch dat van 2 tot hoogstens 42 minuten (op 15 Nov. a.s.) eerder moet worden opgehouden. Na 15 Nov. kan [doorgehaald: eerst weer tot - Dec. worden uitgesteld tot op het officiële tijdstip van 17 uur, vanaf laatstgenoemde datum niet eerder worden opgehouden van het hoogstens 33 min.] indien de zomertijd gehandhaafd blijft op andere werkdagen dan des Zaterdags in den regel tot 17 uur worden uitgehaald (zie uit papier). Het document is een ambtelijk concept waarin een verzoek om tariefverlaging of schadevergoeding door markthandelaren wordt afgewezen. De kernargumenten zijn:
1. Financieel: De overgang naar een lager tarief (vergelijkbaar met niet-verlichte kramen) zou de gemeente f 40.000,- per jaar kosten, wat als onaanvaardbaar wordt beschouwd.
2. Juridisch/Beleidsmatig: De "verduisteringsmaatregelen" (ingevoerd door de bezetter) worden beschouwd als algemene oorlogsomstandigheden waarvoor de overheid geen schadevergoeding uitkeert.
3. Operationeel: De handgeschreven toevoeging toont de worsteling met de logistiek van de markttijden. Door de (door de Duitsers opgelegde) verlengde zomertijd en de vroege zonsondergang in het najaar, ontstaat er frictie tussen de officiële sluitingstijd en de verplichting om voor donker (vanwege de verduistering) de markt ontruimd te hebben. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (september-november 1940). De bezetter voerde direct de 'Duitse tijd' in (Midden-Europese Tijd) en hanteerde een afwijkende regeling voor de zomertijd om de Nederlandse economie en logistiek gelijk te schakelen met het Reich. De verduisteringsvoorschriften waren streng om geallieerde bombardementen te bemoeilijken. Dit had grote gevolgen voor het openbare leven en de handel; markten moesten eerder sluiten omdat er na zonsondergang geen licht mocht uitstralen van de kramen. De directeur in dit document adviseert strikt de lijn te volgen dat de handelaren zelf de risico's van deze "tijdsomstandigheden" moeten dragen.