8 oktober 1940 [Linksboven:]
20/29/4 M.
I

[Midden boven:]
VP/HG.

[Rechtsboven, handgeschreven:]
d.A. m.m. naar
ter kennisneming en
terugzending

[Rechtsmidden:]
8 October 1940.

[Linksmidden, onderwerp:]
Verzoek van Venters- en Marktkoopliedenvereeniging "Ons Belang" om vermindering marktgeld i.v.m. verduistering.

[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 25 September jl. om advies ontvangen stuk no. 890 L.M. 1940 heb ik de eer U te berichten, dat, zooals ook adressante in haar brief doet uitkomen, op de markten hier ter stede geen afzonderlijke heffing bestaat voor het feit, dat de kramen electrisch kunnen worden verlicht. Alleen is het marktgeld op de markten, waar dit kan geschieden, volgens de Heffingsverordening hooger, dan op markten, waar geen electrische verlichting bestaat.

Adressante verzoekt om aan de marktkooplieden, die op markten staan, waar de kramen electrisch verlicht kunnen worden, teruggave en kwijtschelding te verleenen van een bedrag aan marktgeld, dat overeenstemt met de kosten voor stroomlevering. Het staat geenszins vast, wat onder deze kosten moet worden begrepen. Dank zij een zeer bijzonder tarief, dat het Gemeente Energiebedrijf aan mijn dienst in rekening brengt, wordt aan zuivere stroomkosten slechts een gering bedrag per jaar betaald (in 1939 bedroeg dit f 1452,-). Daarbij kwam een bedrag van f 893,-, wegens door het Gemeente Energiebedrijf terzake van de verlichting gemaakte onkosten en voorts een bedrag van f 1552,-, wegens de verzorging van de uitgifte der voor de verlichting benoodigde ampenen. In totaal werd derhalve in 1939 een bedrag van rond f 3.900,- uitgegeven. Zou men alleen dit bedrag op het verschuldigde marktgeld in mindering brengen, dan zou dit uiteraard op de vele duizenden marktplaatsen, die jaarlijks worden uitgegeven, slechts een uiterst geringe reductie uitmaken, welke voor de kooplieden geen enkel belang zou hebben. Voor het in mindering brengen van de kosten van rente en afschrijving der marktverlichting, bestaat mijns inziens hoegenaamd geen reden, omdat deze kosten moeten worden opgebracht, daargelaten de vraag of de verlichting al dan niet wordt gebruikt.

Terwijl dus het alleen in mindering brengen van de kosten van stroomlevering voor de belanghebbenden geen beteekenis heeft, heb ik, zooals ik U onlangs reeds mondeling... [tekst breekt af] * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de spellinghervorming van 1947 (gebruik van "zooals", "ter stede", "benoodigde").
* Inhoudelijke kern: De vereniging "Ons Belang" vraagt om korting op het marktgeld omdat er door de verduisteringsmaatregelen geen gebruik gemaakt kan worden van de elektrische verlichting bij de kramen. De ambtenaar adviseert negatief op dit verzoek.
* Argumentatie:
1. Er is geen aparte verlichtingsheffing; de verlichting is verdisconteerd in een hoger algemeen marktgeld voor bepaalde locaties.
2. De werkelijke stroomkosten zijn relatief laag door een gunstig tarief van het Gemeente Energiebedrijf.
3. Bij verdeling van de totale kosten (f 3.900,-) over alle marktplaatsen zou de individuele korting verwaarloosbaar klein zijn.
4. Vaste lasten zoals rente en afschrijving op de installaties lopen gewoon door, ongeacht of de lampen branden.
* Opmerkelijk detail: Er wordt gesproken over "ampenen" (waarschijnlijk een verschrijving of specifieke term voor lampen/peren). * Historische context: Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Verduistering: Direct bij het begin van de oorlog werd de "verduistering" verplicht gesteld om te voorkomen dat geallieerde vliegtuigen zich op de grond konden oriënteren aan de hand van stadsverlichting. Dit had grote impact op de handel en het dagelijks leven, waaronder de markttijden in de vroege ochtend of late middag.
* Bestuur: De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen", een functie die in oorlogstijd cruciaal was vanwege de opkomende schaarste en distributie. De term "Alhier" duidt erop dat de brief binnen hetzelfde gemeentebestuur is verzonden (mogelijk Amsterdam, gezien de schaal van "vele duizenden marktplaatsen").