Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 293
Dossier 29
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief of rapportfragment betreffende de Amsterdamse markthandel.

Origineel

Getypte brief of rapportfragment betreffende de Amsterdamse markthandel. Vaak zijn zij in het bezit der beste plaatsem die als regel vier dagen der week bezet worden door kooplieden, welke dagelijks komen, doch 's Zaterdags retireeren of geheel verdwijnen moeten wegens plaatsgebrek. Het zijn de voorschriften, die deze "marktschuimers" de kans geven. In den regel zijn het kooplieden van het Waterlooplein die er enkele uren uitbreken om aan hun "reglementverplichtingen" te voldoen.

Er wordt uitgestald op een manier van: "Nu, ja, ik moet hier tot drie uur wezen, en in die tusschentijd moet ik toch ook eten .." zoodat practisch van een nuttige handeling ten opzichte van het publiek en de vakgenooten niets terecht komt, of liever gezegd, zij berokkenen door hun handelingen de werkelijk dagelijks verschijnende kooplieden schade.

Laten deze kooplieden liever op het Waterlooplein blijven of thuis voor mijn part, en laten zij de werkelijke komers een kans geven. Een tweede groep is de groep permanente steuntrekkers. Deze heeft in den regel vaak eveneens de beste plaatsen. Heeft zij lust, weer eens te gaan markten, dan staat hun bedje gespreid en de werkelijke distribuant, die door dagen getoond heeft, dat erwel een boterham op die plaatsen te verdienen is, moet verdwijnen.

Van de bepalingen van het marktreglement wordt niets aangetrokken al is het half jaar wachttijd verstreken, zij blijft toch plaatsbezitster.

Een andere belangrijke factor is, dat door de overheid systematisch belangrijke hoeveelheden goederen van de markt wordt geweerd, daar het verboden is als marktkoopman in compagnonschap zaken te doen op de straatmarkten. Toestemming hiervoor wordt niet gegeven, behalve op het Waterlooplein, waar het een stilzwijgende conditie is. Deze drie factoren hebben tot gevolg, dat de markten in hun levensaderen worden aangetast en ziek worden. Een zeer gerechtvaardigde ontevredenheid heerscht bij de werkelijke marktbouwers, die het onrecht niet onder stoelen of banken steken. De vraag rijst allicht, hoe zoo'n toestand is ontstaan.

Het antwoord hierop is spoedig gegeven.

De invloed van het groote aantal joodsche marktorganisaties bij een joodsche directie en Wethouder van Meurs is niet te onderschatten. Vergadering op vergadering wordt op het hoofdkantoor van Marktwezen gehouden en op deze "praatcolleges" worden de "beschermende" bepalingen gefabriceerd.

Het joodsche element der marktkooplieden profiteert daar in de eerste plaats van, want het doet wel eigenaardig aan, dat die de [gecorrigeerd van 'F'] niet-joodsche kooplieden in de wintermaanden vooral de markten bevolken, behalve op het Waterlooplein natuurlijk, waar op ongeveer 400 plaatsen ongeveer tien niet-joodsche kooplieden een plaats bezetten. De meerderheid der joodsche kooplieden zijn dan gepensioneerd door M.v. en breekt het voorjaar aan, dat voor hen ongeveer

[Handgeschreven in de marge bij laatste alinea: e/ F misgun de] * Inhoud: Het document bevat een felle aanklacht tegen het Amsterdamse marktbeleid. De schrijver klaagt over "marktschuimers" (kooplieden die slechts tijdelijk hun plek bezetten om aan regels te voldoen) en "steuntrekkers" die volgens de auteur onterecht de beste plekken bezetten ten koste van de "werkelijke" handelaren.
* Toon en Bias: De tekst is uitgesproken polemisch en antisemitisch van aard. Er wordt een direct verband gelegd tussen vermeende misstanden en de invloed van "joodsche marktorganisaties" en een "joodsche directie". De auteur suggereert een voorkeursbehandeling voor Joodse handelaren, met name op het Waterlooplein.
* Kernbegrippen: Marktschuimers, Waterlooplein, Marktwezen, compagnonschap, wachttijd. * Historisch kader: De tekst refereert aan Wethouder Eduard van Meurs (wethouder van Publieke Werken en Marktwezen in Amsterdam, 1935-1939). De retoriek over "joodsche invloed" wijst op een klimaat van toenemend antisemitisme in de jaren '30 of de vroege jaren van de Duitse bezetting.
* Locatie: De focus ligt op de Amsterdamse straatmarkten, met een specifieke vermelding van het Waterlooplein, dat destijds het centrum was van de Joodse markt handel in de stad.
* Administratieve context: De letters in de marge (c/, d/, e/) suggereren dat dit een onderdeel is van een groter dossier, mogelijk een bewijsstuk in een onderzoek of een bijlage bij een petitie van een belangengroep van niet-Joodse kooplieden. De handgeschreven correctie "misgun de" bij de doorgehaalde 'F' wijst op een redactionele bewerking van de aanklacht. Eduard van (Wethouder) Marktwezen Publieke Werken

Samenvatting

  • Inhoud: Het document bevat een felle aanklacht tegen het Amsterdamse marktbeleid. De schrijver klaagt over "marktschuimers" (kooplieden die slechts tijdelijk hun plek bezetten om aan regels te voldoen) en "steuntrekkers" die volgens de auteur onterecht de beste plekken bezetten ten koste van de "werkelijke" handelaren.
  • Toon en Bias: De tekst is uitgesproken polemisch en antisemitisch van aard. Er wordt een direct verband gelegd tussen vermeende misstanden en de invloed van "joodsche marktorganisaties" en een "joodsche directie". De auteur suggereert een voorkeursbehandeling voor Joodse handelaren, met name op het Waterlooplein.
  • Kernbegrippen: Marktschuimers, Waterlooplein, Marktwezen, compagnonschap, wachttijd.

Historische Context

  • Historisch kader: De tekst refereert aan Wethouder Eduard van Meurs (wethouder van Publieke Werken en Marktwezen in Amsterdam, 1935-1939). De retoriek over "joodsche invloed" wijst op een klimaat van toenemend antisemitisme in de jaren '30 of de vroege jaren van de Duitse bezetting.
  • Locatie: De focus ligt op de Amsterdamse straatmarkten, met een specifieke vermelding van het Waterlooplein, dat destijds het centrum was van de Joodse markt handel in de stad.
  • Administratieve context: De letters in de marge (c/, d/, e/) suggereren dat dit een onderdeel is van een groter dossier, mogelijk een bewijsstuk in een onderzoek of een bijlage bij een petitie van een belangengroep van niet-Joodse kooplieden. De handgeschreven correctie "misgun de" bij de doorgehaalde 'F' wijst op een redactionele bewerking van de aanklacht.

Genoemde Personen 1

Locaties

Waterlooplein

Producten

Kruidenier (Droog): Rijst Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Pet Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Zuivel & Eieren: Boter Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Publieke Werken

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2