Getypte brief of rapportage (doorslag), mogelijk een beleidsvoorstel of een verslag van een marktmeester/controleur. in Mei begint, dan wordt hen door middel van hunne "organisaties" handelsgeld verstrekt, wat geput wordt uit de gemeentekas n.l. van M.S.

O, ja, een breed gebaar geven hun vereenigingen nog door, naar ik meen 20% van het handelsgeld voor hun rekening te nemen, wat echter terug betaald moet worden door degenen die het ontvangen.

Eigenaardig is, dat hoofdzakelijk de jonge kerels met pensioen gezonden worden en de ouderen blijven "markten", daar hen niets uitgekeerd kan worden, omdat zij vaak kinderen hebben, wier totaal inkomen soms een kleinigheid boven het uit te keeren steunbedrag uitkomt.

In de koffiehuizen op de markt spelen zij hun kaartje en met een lachend gezicht, een sigaartje in het hoofd, komen ze over de markt wandelen en informeeren nog wel eens belangstellend hoe de werkelijke tobbers het maken.

Groote schoonmaak moet er komen in het marktreglement, waarbij er zorg voor moet worden gedragen, dat de joodsche invloed verdwijnt, daar het groepsbelang hunner genooten nummer één is en de markten met de blijvers en werkers nummer twee blijken te zijn. Een frappant staaltje gaf de afgeloopen winter nog te zien., toen alles onder de sneeuw en het ijs zat, maar de vele gesteunde marktkooplieden geen lust aan den dag legden, de markten te zuiveren van sneeuw, terwille van de kooplieden die wel blijven en blijven moesten. Deze menschen konden het zelf doen onder toezicht en met een welwillend lachje en knik je der gepensioneerden van Maatschappelijk Steun.

Het gemeenschapsgevoel met hun vakgenooten zit niet diep en het "Arbeid Zweert" stellen zij boven het "Arbeid Eert". Een artikel over het sneeuwruimen op de markten door de marktkooplieden in hun orgaan "Mercurius" stelde hen in het niet doen volkomen in het gelijk. Begrijpelijk is, dat een dergelijke toestand niet kan voortduren. Als eerste middel ter verbetering dient het volgende te worden ingevoerd:

1. Een verplichting om minstens drie dagen per week een marktplaats op een dagmarkt te bezetten, doch niet tot drie uur maar tot vijf uur.
2. De vaste plaatsen, die vaste plaatshouders van het Waterlooplein en de Nieuwmarkt op de andere markten bezitten, behooren te worden ingetrokken en ter beschikking te worden gesteld van werkelijke rechthebbende distribuanten.
3. Onherroepelijk worden de plaatsen van steuntrekkers na drie maanden steun in het tijdsverloop van 1 jaar ingetrokken en toegewezen aan de werkelijke marktbouwers.
4. Compagnonschappen, doch geregistreerd bij Marktwezen, worden in het belang der goederentoevoer en aantrekkelijkheid der markten bevorderd.
5. Door ouders opgebouwde marktzaken kunnen aan kinderen, die minstens tien jaren onafgebroken hun ouders op de marktplaats behulpzaam zijn geweest en geregistreerd zijn bij Marktwezen, worden overge-

(Noot: de tekst breekt hier af aan het einde van de pagina)

Marginale notities (handschrift bij punt 2):
Wie, welke afd. of j. niet of... I.m. gedachtenhouden? Dit document is een virulent voorbeeld van de sociaal-economische en antisemitische retoriek tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De tekst bekritiseert de manier waarop marktkooplieden die afhankelijk zijn van "Maatschappelijk Steun" (M.S.) zich gedragen. De auteur klaagt over een gebrek aan werkethiek ("Arbeid Zweert" i.p.v. "Arbeid Eert") en solidariteit.

De kern van het document is echter de roep om een "groote schoonmaak" in het marktreglement met als expliciet doel de "joodsche invloed" te doen verdwijnen. Dit sluit naadloos aan bij de 'Arisering' van de Nederlandse economie onder de bezetter, waarbij Joodse ondernemers en marktkooplieden stelselmatig uit hun beroep werden verstoten. De voorgestelde maatregelen (punten 1 t/m 5) zijn bedoeld om de controle op de marktplaatsen te verstevigen en "ongewenste" elementen (steuntrekkers en Joden) hun standplaatsen te ontnemen ten gunste van zogenaamde "werkelijke marktbouwers". De tekst refereert aan bekende Amsterdamse locaties zoals het Waterlooplein en de Nieuwmarkt, van oudsher plekken met een zeer grote Joodse aanwezigheid in de markthandel. De term "Maatschappelijk Steun" verwijst naar de voorloper van de sociale dienst, die in de jaren '30 en '40 zeer karige uitkeringen verstrekte.

De genoemde "Mercurius" was het orgaan van de Centrale Bond van Markt-, Straat- en Rivierhandelaren. Dat de auteur zich hiertegen afzet, suggereert dat de schrijver wellicht uit de hoek van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) kwam, of een ambtenaar was die de nieuwe orde wilde behagen door een harde lijn tegenover Joodse Amsterdammers en werklozen te bepleiten. Het document illustreert hoe alledaagse ergernissen (zoals sneeuwruimen) werden aangegrepen om ideologische uitsluiting en discriminatie te rechtvaardigen. Marktwezen NSB