Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 295
Dossier 23
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte pagina uit een ambtelijk rapport of voorstel betreffende marktreglementering.

Origineel

Getypte pagina uit een ambtelijk rapport of voorstel betreffende marktreglementering. ...daan zoodat zij op die plaatsen mede de vruchten kunnen plukken,
van hetgeen door de ouders met het kind is opgebouwd.

  1. Dezelfde faciliteiten onder dezelfde voorwaarden als onder 5 ge-
    noemd, behooren te worden toegepast op personeel en compagnons, die
    vaak met de plaatshouders en de marktplaatsen zijn samengegroeid
    en broodeloos zou worden door het verdwijnen van den patroon of
    compagnon.

  2. De Uilenburgermarkt moet verdwijnen als zijnde in strijd met de
    grondgedachte van het Nederlandsche Volk. De godsdienstige over-
    wegingen der joden spelen geen rol meer, op welke gronden deze
    markt jaren terug bij de wet werd geregeld. (wijziging Zondagswet).
    Deze markt kan 's Zaterdags gehouden worden op het Waterlooplein
    en omgeving met de kooplieden als aanvulling, genoemd onder sub 2
    die van de overige markten verdwenen zijn. Op Israelitische feest-
    dagen wordt deze markt de laatste jaren eveneens gehouden, in tegen-
    stelling met een twaalf jaar terug, zoodat het op de sabbath even-
    min bezwaarlijk kan zijn, dat de kooplieden van Uilenburg die toch
    in hoofdzaak tevens Waterlooplein kooplieden zijn, haar Zaterdag
    bezetten.

  3. Elke vaste plaatshouder op een dagmarkt kan tevens vaste plaats-
    houders zijn op een weekmarkt. Het karakteristieke Amstelveld met
    zijn standwerkers en beesten, de Noordermarkt met haar schilder-
    achtige omgeving, op Maandag gestoffeerd met uidragerijen. Derge-
    lijke markten moeten behouden blijven.

  4. Verboden wordt, dat een koopman zeven dagen per week kan markten,
    zooals thans het geval is, bijv. Maandag t.e.m. Vrijdag op het
    Waterlooplein, 's Zaterdags in de Dapperstraat of Sumatrastraat en
    's Zondags op Uilenburg, hetgeen mogelijk is, zoolang deze markt
    niet verdwenen is. Het is bovendien oneerlijk tegenover de winke-
    liers, die wel gebonden zijn door de winkelsluitingswet.

  5. Opheffing der markt in de Sumatrastraat en bijvoeging bij de dag-
    markt in de Dapperstraat. Een groote, bloeiende markt is belang-
    rijker dan versnipperde markten in Oost, terwijl de ruimte vrij is
    op de Dapperstraatmarkt.

  6. Vroegere beëindiging der markten op Zaterdagavond.

  7. Voorkeurskaarthouders worden Zaterdags een plaats toegewezen naar
    ouderdomsrecht, waarbij het aantal marktdagen, dat door hen in de-
    zelfde week op de markt is doorgebracht, mede het plaatstoewijzings-
    recht beinvloedt.

Hiermede meen ik thans te moeten sluiten. Het ventwezen is
een vraagstuk op zichzelf, waar ook nog wel een woordje over te zeggen
valt. De tekst bevat een reeks beleidsvoorstellen voor de Amsterdamse markten. De belangrijkste punten zijn:
* Bescherming van personeel: Punt 6 pleit voor behoud van rechten voor personeel en compagnons bij het wegvallen van een hoofdexploitant om werkloosheid te voorkomen.
* Sanering van de Joodse markt: Punt 7 is ideologisch geladen en stelt voor de Uilenburgermarkt op te heffen. Er wordt expliciet verwezen naar de "grondgedachte van het Nederlandsche Volk" en het feit dat Joodse religieuze overwegingen "geen rol meer spelen". De handel zou naar het Waterlooplein verplaatst moeten worden.
* Behoud van karakter: Punt 8 benadrukt de waarde van specifieke markten zoals het Amstelveld en de Noordermarkt vanwege hun sfeer en functie.
* Regulering en concurrentie: Punten 9 en 10 bepleiten het verbod op zeven dagen per week werken en het samenvoegen van kleinere markten (Sumatrastraat naar Dapperstraat). Dit wordt gemotiveerd vanuit "eerlijkheid" tegenover winkeliers.
* Administratieve regels: Punten 11 en 12 gaan over vervroegde sluitingstijden en toewijzingscriteria op basis van anciënniteit. Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De terminologie in punt 7 ("grondgedachte van het Nederlandsche Volk") en de expliciete afwijzing van Joodse religieuze rechten zijn typerend voor het nationaalsocialistische taalgebruik en het beleid van de bezetter of collaborerende instanties. De Uilenburgermarkt was het hart van de Joodse marktsector in Amsterdam. De voorgestelde maatregelen passen in het patroon van de stapsgewijze economische uitsluiting en marginalisering van de Joodse bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Samenvatting

De tekst bevat een reeks beleidsvoorstellen voor de Amsterdamse markten. De belangrijkste punten zijn:
* Bescherming van personeel: Punt 6 pleit voor behoud van rechten voor personeel en compagnons bij het wegvallen van een hoofdexploitant om werkloosheid te voorkomen.
* Sanering van de Joodse markt: Punt 7 is ideologisch geladen en stelt voor de Uilenburgermarkt op te heffen. Er wordt expliciet verwezen naar de "grondgedachte van het Nederlandsche Volk" en het feit dat Joodse religieuze overwegingen "geen rol meer spelen". De handel zou naar het Waterlooplein verplaatst moeten worden.
* Behoud van karakter: Punt 8 benadrukt de waarde van specifieke markten zoals het Amstelveld en de Noordermarkt vanwege hun sfeer en functie.
* Regulering en concurrentie: Punten 9 en 10 bepleiten het verbod op zeven dagen per week werken en het samenvoegen van kleinere markten (Sumatrastraat naar Dapperstraat). Dit wordt gemotiveerd vanuit "eerlijkheid" tegenover winkeliers.
* Administratieve regels: Punten 11 en 12 gaan over vervroegde sluitingstijden en toewijzingscriteria op basis van anciënniteit.

Historische Context

Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De terminologie in punt 7 ("grondgedachte van het Nederlandsche Volk") en de expliciete afwijzing van Joodse religieuze rechten zijn typerend voor het nationaalsocialistische taalgebruik en het beleid van de bezetter of collaborerende instanties. De Uilenburgermarkt was het hart van de Joodse marktsector in Amsterdam. De voorgestelde maatregelen passen in het patroon van de stapsgewijze economische uitsluiting en marginalisering van de Joodse bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Locaties

Amstelveld Dappermarkt Noordermarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2