Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 307
Dossier 25
Jaar 1940
Stadsarchief

Handgeschreven ambtelijke of bestuurlijke aantekeningen/notities betreffende marktreglementering.

Origineel

Handgeschreven ambtelijke of bestuurlijke aantekeningen/notities betreffende marktreglementering. [Rechtsboven in de hoek staat een cijfer 4]

Ad. 3: Pl. v. stemhebbers na 3 maanden stem, in het tijdsverloop van 1 jaar, inhebben. Alles vóór!
[In de kantlijn:] onafgebroken? of met tusschenpauzen?

Ad. 4: Compagnonshappen.
Iedere stap op dit terrein, werpt groote euvelen op.
Bevordert wel den handel op de markten, maar levert de kleine man uit aan den geldschieter, groothandery.

Ad. 5: Overneming v. plaatsen.
Veel voor, maar nog meer tegen.
Geen erfelijkheid plaatsen in families.
~~Geen overweging onder~~
Art. 35 kan hierin voorzien; in beg. gev. is er veel voor!

Ad. 6: Idem.

Ad. 7: Uilenburg.

Ad. 8: Elke vaste pl. h. op de dagm. kan tevens v. pl. h. zijn op één weekmarkt.
Wat bedoelt men? Op één of meer weekmarkten?

Ad. 9: Verboden zeven dagen te markten.
In principe juist.
Moet daarom Uilenburg opgeheven?
Dan moet ook venten op Zondag verboden!

Ad. 10: Opheffing Lijnbaansgracht.
Opheffen ~~behalve~~ de bloemenventers niet tot vaste pl. h. van de Dappersl. [Dapperstraat]; gebr. niet bij de verplichting van 3 dagsche.
Ze blijven venten aan de Lijnbaansgr. en bij de viaducten.
Voor de viaducten inderdaad minder behoefte aan de Lijn. gr.
Dappersl. wordt evenwel verlicht, men hoopt heffing vanwege de kade ter Lijnbaansgr. zijn vaste pl. h. De Friesche kade, die gaan niet naar de Dappersl. voor 3 dagen.

Ad. 11: Vroeger eindigen op Zaterdagavond.
Waarom? Eerder dan de winkels?

Ad. 12: Voorhanden markthouders moeten eventueel ook 3 d. p. w. [dagen per week] staan, maar dan geen verdere voorrechten, naar het aantal marktdagen. Dat is rompslomp (administratief) en overbodig!
Er zit reeds ancienniteit in de voorhanden markten!! Dit document bevat een reeks kritische kanttekeningen bij voorgestelde wijzigingen in de marktverordening. De auteur (waarschijnlijk een ambtenaar of lid van een adviescommissie) weegt de voor- en nadelen van verschillende maatregelen af.

Belangrijke thema’s in de tekst:
* Regulering en Stemrecht: Er wordt gediscussieerd over wanneer iemand stemrecht krijgt binnen de marktorganisatie (Ad. 3).
* Sociale Bescherming: Er is een duidelijke vrees voor kapitaalkrachtige partijen ("geldschieters, groothandery") die de kleine marktkoopman zouden kunnen verdringen via compagnonshappen (Ad. 4).
* Standplaatsbeleid: Men is tegen de erfelijkheid van standplaatsen binnen families (Ad. 5), wat wijst op een wens om de markt toegankelijk te houden voor nieuwkomers, al wordt ancienniteit wel als een bestaand recht erkend (Ad. 12).
* Ruimtelijke Ordening: De tekst bespreekt de herinrichting of opheffing van specifieke markten zoals Uilenburg en de Lijnbaansgracht, en de verschuiving van kooplieden naar de Dapperstraat (Ad. 10).
* Arbeidstijden: De auteur bevraagt de logica van vervroegde sluitingstijden op zaterdag vergeleken met reguliere winkels (Ad. 11). De tekst biedt een inkijkje in de bureaucratische processen achter de Amsterdamse markten tijdens een periode van transitie. Markten zoals die op Uilenburg waren historisch verbonden met de Joodse buurt en vonden vaak plaats op zondag (omdat de zaterdag de Sabbat was). De opmerking bij Ad. 9 ("Dan moet ook venten op Zondag verboden!") raakt aan de gevoelige discussie over de Zondagswet versus de religieuze vrijheden van de Joodse kooplieden.

De verwijzing naar de Lijnbaansgracht en de Dapperstraat (Ad. 10) suggereert dat de stad probeerde de ambulante handel te concentreren op aangewezen locaties om de verkeersdoorstroming en de hygiëne op de kades te verbeteren. De strijd tussen de "vrije" venter en de "vaste" plaatshouder is een terugkerend thema in de Amsterdamse marktgeschiedenis van de vroege 20e eeuw.

Samenvatting

Dit document bevat een reeks kritische kanttekeningen bij voorgestelde wijzigingen in de marktverordening. De auteur (waarschijnlijk een ambtenaar of lid van een adviescommissie) weegt de voor- en nadelen van verschillende maatregelen af.

Belangrijke thema’s in de tekst:
* Regulering en Stemrecht: Er wordt gediscussieerd over wanneer iemand stemrecht krijgt binnen de marktorganisatie (Ad. 3).
* Sociale Bescherming: Er is een duidelijke vrees voor kapitaalkrachtige partijen ("geldschieters, groothandery") die de kleine marktkoopman zouden kunnen verdringen via compagnonshappen (Ad. 4).
* Standplaatsbeleid: Men is tegen de erfelijkheid van standplaatsen binnen families (Ad. 5), wat wijst op een wens om de markt toegankelijk te houden voor nieuwkomers, al wordt ancienniteit wel als een bestaand recht erkend (Ad. 12).
* Ruimtelijke Ordening: De tekst bespreekt de herinrichting of opheffing van specifieke markten zoals Uilenburg en de Lijnbaansgracht, en de verschuiving van kooplieden naar de Dapperstraat (Ad. 10).
* Arbeidstijden: De auteur bevraagt de logica van vervroegde sluitingstijden op zaterdag vergeleken met reguliere winkels (Ad. 11).

Historische Context

De tekst biedt een inkijkje in de bureaucratische processen achter de Amsterdamse markten tijdens een periode van transitie. Markten zoals die op Uilenburg waren historisch verbonden met de Joodse buurt en vonden vaak plaats op zondag (omdat de zaterdag de Sabbat was). De opmerking bij Ad. 9 ("Dan moet ook venten op Zondag verboden!") raakt aan de gevoelige discussie over de Zondagswet versus de religieuze vrijheden van de Joodse kooplieden.

De verwijzing naar de Lijnbaansgracht en de Dapperstraat (Ad. 10) suggereert dat de stad probeerde de ambulante handel te concentreren op aangewezen locaties om de verkeersdoorstroming en de hygiëne op de kades te verbeteren. De strijd tussen de "vrije" venter en de "vaste" plaatshouder is een terugkerend thema in de Amsterdamse marktgeschiedenis van de vroege 20e eeuw.

Locaties

Amsterdam (gezien de verwijzingen naar Uilenburg Lijnbaansgracht en Dapperstraat).

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2