Typoscript (ambtelijke correspondentie). 27 september 1940. Onbekend (waarschijnlijk een ambtelijk adviseur of afdelingshoofd binnen de gemeente Amsterdam). Bladz. 1.
extra (handgeschreven)
VP/HG.

20/36/2 M.
    1                                       27 September 1940.

Voorstellen van Nederlandsch
Arbeidsfront tot wijziging            den Heer Wethouder
Reglement op de Markten.              voor de Levensmiddelen,
                                      A l h i e r .

        Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 4
dezer om advies ontvangen stuk no. 838 L.M. 1940 heb ik de eer
U te berichten, dat ik met den heer De Hartog van het, naar
ik uit de pers verneem met ingang van 1 October a.s. ontbon-
den, Nederlandsche Arbeidsfront, die mij verklaarde, dat hij
de indiener van het onderhavige stuk is, had afgesproken op
17 dezer dienaangaande een bespreking te zullen hebben. Noch
de heer De Hartog, noch iemand van zijnentwege is evenwel op
de bedoelde bespreking verschenen. Dit houdt ongetwijfeld ver-
band met den door het Arbeidsfront aan U gerichten brief,
waarvan U mij op 18 dezer onder no. 864 L.M. 1940 een afschrift
deed zenden; de vraag is mijns inziens zelfs gewettigd, of
het Arbeidsfront nog wel achter het hier te behandelen adres
staat.

        Het onderhavige stuk kan worden onderscheiden in
twee gedeelten, namelijk een algemeen deel, dat door mij werd
ingedeeld in de punten A tot en met E, benevens een aantal
voorstellen tot wijziging van het Reglement op de Markten,
genummerd van 1 tot en met 12. Elk der bedoelde deelen zal
hier thans verder afzonderlijk worden besproken.

        Algemeen deel.

        Het systeem, volgens hetwelk vaste plaatsen op de
markten worden uitgegeven, is hier op juiste wijze beschreven.
Niet juist is alleen de onder A gemaakte opmerking, dat ook
een groep Duitsche Joden, die al jaren de Amsterdamsche
markten bezoeken, voor vaste marktplaatsen in aanmerking zijn
gekomen. Het desbetreffende Besluit van Burgemeester en Wet-
houders d.d. 19 Januari 1940 (No. 552 L.M. 1939) betreft 33 met
name genoemde buitenlanders, waarvan 19 Duitschers zijn, zon-
der dat onderzocht is of het Joden dan wel niet-Joden zijn;
voorts 3 Italianen, 5 Polen, 1 Rus, 2 Hongaren, 2 Turken en... *   **Kernboodschap:** De schrijver adviseert de wethouder over een voorstel van het Nederlandsch Arbeidsfront (NAF) om de marktregels te wijzigen. Hij merkt op dat het NAF binnenkort wordt ontbonden en dat de indiener niet op een afspraak is verschenen.

• Specifieke kwestie: Een belangrijk punt in de analyse is de status van buitenlandse marktkooplieden. Het NAF beweerde blijkbaar dat er specifiek "Duitsche Joden" vaste plaatsen hadden gekregen. De schrijver nuanceert dit door te wijzen op een besluit uit januari 1940, waarbij aan 33 buitenlanders plaatsen werden toegekend zonder dat hun religie of etniciteit ("Joden dan wel niet-Joden") destijds werd onderzocht.
• Toon: De brief is formeel en ambtelijk-distantiërend, maar bevat een duidelijke feitelijke correctie op de beweringen van het NAF. * Historische periode: Dit document is geschreven in september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
• Nederlandsch Arbeidsfront (NAF): Het NAF was een nationaalsocialistische organisatie die door de bezetter was opgericht om de verboden vakbonden te vervangen. Dat de schrijver spreekt over de "ontbinding" per 1 oktober 1940, verwijst naar de voortdurende herstructurering van deze organisaties in de vroege bezettingsfase.
• Antisemitisme: Het document toont de vroege invloed van de bezetting op het lokale bestuur. Het NAF probeert via marktreglementen de positie van Joodse ondernemers te ondermijnen. Hoewel de ambtenaar hier nog formeel-juridisch reageert (door te stellen dat de afkomst van de kooplui in januari 1940 niet relevant was), laat de terminologie zien dat de categorisering van burgers als "Jood" of "niet-Jood" al een ambtelijk thema was geworden.
• Locatie: Hoewel de stad niet expliciet bovenaan staat, bevestigt de term "Amsterdamsche markten" dat dit een document uit het archief van de Gemeente Amsterdam betreft.