Getypte ambtelijke brief/rapportage (vermoedelijk een vervolgpagina). 11 november 1940 (aangegeven als "11 November x40"). De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. 1
20/36/4
Amsterdam.

11 November x40
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

stande, dat van deze volgorde des Zaterdags wordt afgeweken ten gunste van een houder van een voorkeurskaart, die in de laatste vijf dagen, voorafgaande aan dien Zaterdag, op meer dagen een losse plaats op de betreffende markt bezette, dan een houder van een voorkeurskaart, die eerder op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst werd ingeschreven;"

IV. Behalve de voorgestelde wijziging van artikel 11 sub c, waarmede ik mij vereenig, moet mijns inziens de overeenkomstige bepaling inzake de houders van voorkeurskaarten (artikel 10 lid 1 sub e) hiermede in overeenstemming worden gebracht. Ik stel daarom voor in dit artikel de woorden "gedurende zes achtereenvolgende maanden" te vervangen door de woorden:
"gedurende het tijdsverloop van een jaar langer dan drie maanden".

Tenslotte diene, dat omtrent de voorgestelde wijziging van artikel 11 sub c (en van artikel 10 sub e), ingevolge Uw opdracht, overleg is gepleegd met mijn Ambtgenoot voor den Maatschappelijken Steun. Deze maakt bezwaar tegen de voorgestelde bepalingen, die hij te streng acht. Hij stelt voor de plaatsen of voorkeurskaarten te doen intrekken bij ondersteuning van meer dan drie achtereenvolgende maanden, of van meer dan zes maanden in het tijdsverloop van een jaar. Bovendien vraagt hij, om vooraf over elke intrekking ingevolge deze bepalingen, te worden gehoord. Het laatste geschiedt ook nu en kan mijns inziens wel gehandhaafd blijven. De grieven tegen de bestaande regeling, die in de practijk niet billijk is gebleken, worden echter door de door mijn Ambtgenoot gevraagde wijzigingen naar mijn oordeel niet in voldoende mate ondervangen. Ik kan mij daarom ten deze niet met het standpunt van mijn Ambtgenoot vereenigen en ik dring, in het belang van den goeden gang van zaken op de markten aan, op invoering der bepalingen, zooals die aanvankelijk zijn voorgesteld.

Ik zie gaarne ten spoedigste Uw bericht tegemoet, dat U zich met dit rapport vereenigt, opdat ik de daarin behandelde aangelegenheden aan de orde kan stellen in de Commissie van Advies voor de Markten.

De Directeur, Deze pagina betreft het slotstuk van een ambtelijk voorstel over de regulering van de Amsterdamse markten. De kern van het geschil draait om de vraag wanneer een marktkoopman zijn "voorkeurskaart" (en daarmee zijn recht op een vaste standplaats) moet verliezen als hij afhankelijk is van de "Maatschappelijke Steun" (de toenmalige sociale dienst).

De Directeur van de marktdienst wil de regels aanscherpen: wie langer dan drie maanden per jaar steun trekt, zou zijn voorkeursrecht moeten verliezen. De functionaris van de Maatschappelijke Steun vindt dit te streng en pleit voor een ruimere marge (zes maanden). De Directeur houdt echter voet bij stuk, stellende dat de huidige soepele regels onrechtvaardig uitpakken in de praktijk en dat een strakkere handhaving nodig is voor een "goeden gang van zaken". Het document dateert van november 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de schaarste aan goederen toe en werden distributie en markttoezicht vitale overheidstaken. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad.

De discussie over "Maatschappelijke Steun" in relatie tot marktrechten is typerend voor de economische malaise van die tijd. Veel mensen probeerden met handel op de markt het hoofd boven water te houden terwijl ze steun ontvingen. De overheid probeerde met dergelijke regelgeving de marktplaatsen te reserveren voor actieve handelaren die niet (volledig) afhankelijk waren van de algemene middelen, een proces van professionalisering en disciplinering van de marktsector dat onder de bezetting vaak werd versneld.