Getypte brief (doorslag of origineel op dun papier) met een handgeschreven aantekening. 25 oktober 1940. Waarschijnlijk een functionaris van de gemeente Amsterdam (gezien de verwijzing naar de Rijkstuinbouwconsulent voor Amsterdam). Den Heer Inspecteur, Hoofd van den Plantenziektenkundigen Dienst te Wageningen. VD/HG. Extra (handgeschreven)

20/37/2 M.
25 October 1940.

Verkoop van bloembollen
op de markten.
den Heer Inspecteur,
Hoofd van den Plantenziekten-
kundigen Dienst,
W a g e n i n g e n .

       Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 September jl.

No.10092 B. 35, waarvan de beantwoording door omstandigheden
is vertraagd, heb ik de eer U te berichten, dat ik gaarne be-
reid ben mijn medewerking te verleenen bij maatregelen, welke
beoogen op de markten goede en gezonde bloembollen te doen
verkoopen. Deze medewerking zou hierin kunnen bestaan, dat er
samenwerking wordt gezocht tusschen de ambtenaren van Uwen
opsporingsdienst en de marktambtenaren. Ik geef daartoe in
overweging:
1e. den marktambtenaren mededeeling te doen van den naam,
adres en telefoonnummer van den Rijkstuinbouwconsulent
voor Amsterdam, die is belast met het toezicht op den bol-
lenverkoop. De marktambtenaren kunnen zich dan in voor-
komende gevallen direct met hem in verbinding stellen.
2e. de marktambtenaren verstrekken Uwe opsporingsambtenaren
namen en adressen van alle handelaren, die bloembollen op
de markten verkoopen.
3e. voor zoover noodig - niet alle marktambtenaren zijn des-
kundig op dit gebied - kan aan de daarvoor in aanmerking
komende ambtenaren Uwerzijds eenige voorlichting worden
gegeven voor het onderkennen van goede, slechte en ver-
dachte exemplaren; wellicht kan dit geschieden aan de
hand van eenige literatuur, afbeeldingen en voorbeelden
in natura.
4e. in verdachte gevallen kunnen de marktambtenaren eenige
exemplaren der betreffende partijen in beslag nemen, ten-
einde deze nader te doen onderzoeken door Uwe ambtenaren.
Voor de goede orde merk ik op, dat dezerzijds niet
verder kan worden gegaan dan onder 4e is vermeld, dat wil
zeggen dat het intrekken van verleende marktplaatsen slechts
mogelijk is, indien buitensporige gevallen van fraude zouden Deze brief illustreert de ambtelijke samenwerking tussen een gemeentelijke marktdienst (vermoedelijk Amsterdam) en de nationale Plantenziektenkundige Dienst (PD) in Wageningen. Het doel van de correspondentie is het opzetten van een effectief controlesysteem om de kwaliteit van bloembollen die op openbare markten worden verkocht te waarborgen.

De voorgestelde maatregelen zijn pragmatisch van aard:
1. Informatie-uitwisseling: Het koppelen van lokale marktmeesters aan de regionale Rijkstuinbouwconsulent.
2. Registratie: Het overhandigen van lijsten met handelaren aan de opsporingsdiensten.
3. Deskundigheidsbevordering: Het bijscholen van marktambtenaren door de PD (met behulp van monsters 'in natura') om zieke of inferieure bollen te leren herkennen.
4. Handhaving: Het verlenen van de bevoegdheid aan marktambtenaren om verdachte partijen in beslag te nemen voor nader onderzoek.

Opvallend is de juridische kanttekening aan het slot: de gemeente benadrukt dat haar macht beperkt is. Het intrekken van een standplaatsvergunning kan alleen bij bewezen ernstige fraude, wat duidt op de noodzaak van een sterke bewijslast die door de PD geleverd zou moeten worden. De brief is gedateerd op 25 oktober 1940, slechts vijf maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Ondanks de oorlogssituatie bleven reguliere administratieve en economische processen, zoals de kwaliteitscontrole op landbouwproducten, doorgang vinden onder toezicht van het Nederlandse ambtenarenapparaat.

De Plantenziektenkundige Dienst (opgericht in 1899) speelde een cruciale rol in het beschermen van de reputatie van de Nederlandse exportproducten. Juist in oorlogstijd, waarin schaarste dreigde en de interne markt belangrijker werd, was het voorkomen van de verspreiding van plantenziekten via de handel op markten van groot belang voor de voedselvoorziening en de economische stabiliteit. De term 'Rijkstuinbouwconsulent' duidt op een gedecentraliseerde rijksambtenaar die als brug fungeerde tussen het Ministerie van Landbouw en de lokale praktijk.