Handgeschreven ambtelijke notitie / memo. 16 januari 1940. no 33/4/1 m 1940 9/1

Aan den Inspecteur
v.h. Marktwezen
alhier

Marktstaat.

Wat het verzoek van pet. no 74 G. Walvis betreft diene het volgende.
Volgens mededeeling van de m. luitenant maakt Walvis wel gebruik van zijn marktplaats op het Waterlooplein.
M.i. is zijn verzoek onjuist.

16-1-1940.
[Handtekening, vermoedelijk Veenhoff] Het document is een interne ambtelijke correspondentie gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen. De kern van de notitie is een controle van feiten met betrekking tot een verzoek van een zekere "pet." (petent/verzoeker) G. Walvis, die geregistreerd staat onder nummer 74.

Hoewel de exacte inhoud van het verzoek van Walvis niet in dit document staat, kan uit de reactie worden afgeleid dat het verzoek waarschijnlijk betrekking had op het al dan niet gebruiken van zijn staanplaats. De schrijver van de notitie heeft navraag gedaan bij de "m. luitenant" (marktluitenant, een toezichthouder op de markt). Deze bevestigt dat Walvis wel degelijk gebruikmaakt van zijn plek op het Waterlooplein. Op basis van deze observatie adviseert de schrijver dat het verzoek van Walvis "onjuist" (ongegrond) is. Mogelijk probeerde Walvis onder marktgeld uit te komen door te claimen dat hij de plek niet gebruikte, of betrof het een geschil over de toewijzing. Het document dateert van januari 1940, slechts enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. De locatie, het Waterlooplein in Amsterdam, stond destijds bekend om de omvangrijke Joodse markt. De achternaam "Walvis" was een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap in Amsterdam in die tijd.

De "Dienst van het Marktwezen" was verantwoordelijk voor de ordening en belastingheffing op de openbare markten. Het feit dat er een "marktluitenant" wordt opgevoerd, duidt op de strakke hiërarchische en politionele controle die destijds op de markten werd uitgeoefend om de openbare orde en de inning van staangelden te waarborgen. Dit soort documenten biedt inzicht in de dagelijkse bureaucratie en de sociaaleconomische verhoudingen op de Amsterdamse markten vlak voor de ingrijpende veranderingen van de bezettingstijd. G. Walvis Marktwezen