Administratieve kaart/oproep van de Inspecteur van het Marktwezen. Verschillende data in september en oktober 1940. [Linkerzijde]
Opgeroepen per
(datum) 16 of 23 oct '40
(uur) 9 uur.
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Westerstraat
pl. 53
gewaarschuwd 13/9 '40

Aan
J. Waterman
Vrolikstraat 138

Nº 33/90/4 M. 1940 [stempel]

[Rechterzijde]
Aanteekeningen Inspecteur:
te beginnen met 28 octo. S.
Zal voortaan drie maal
per vier weken plaats
innemen.
16-10-'40
H. de Wolff MK [handtekening]
[Paraaf]
opbergen
[Handtekening/Paraaf] 17/10 Dit document is een officiële administratieve kaart van de Amsterdamse dienst Marktwezen uit het eerste jaar van de Duitse bezetting (1940). De kaart betreft een waarschuwing en oproep aan J. Waterman, die een standplaats (nummer 53) had op de markt in de Westerstraat.

De reden voor de oproep is "niet geregeld bezetten plaats", wat betekent dat de koopman niet vaak genoeg op de markt verscheen. Uit de aantekeningen van de inspecteur (H. de Wolff) op 16 oktober 1940 blijkt dat er een afspraak is gemaakt: Waterman zal vanaf 28 oktober minimaal drie keer per vier weken zijn plaats innemen om zijn vergunning te behouden. De persoon op de kaart is Joachim Waterman (geboren op 4 juni 1891), een Joodse koopman die ten tijde van deze registratie woonachtig was aan de Vrolikstraat 138-I in Amsterdam. De Vrolikstraat lag in een buurt met een aanzienlijke Joodse populatie.

Hoewel de kaart op het eerste gezicht een routineuze administratieve handeling lijkt, krijgt deze een beladen betekenis tegen de achtergrond van de Tweede Wereldoorlog. In de loop van 1940 en 1941 werden de regels voor Joodse marktkooplieden steeds strenger, wat uiteindelijk leidde tot hun volledige verbanning van de reguliere openbare markten naar specifieke "Joodse markten" en later tot deportatie.

Volgens gegevens van de Oorlogsbronnen en het Joods Monument is Joachim Waterman op 23 juli 1943 vermoord in het vernietigingskamp Sobibor. Deze kaart vormt een klein puzzelstukje in de bureaucratische vastlegging van het leven van een Amsterdamse burger kort voordat de systematische vervolging intensiveerde. H. de Wolff J. Waterman S. Marktwezen