Typschrift (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie) van een officiële brief.
Origineel
Typschrift (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie) van een officiële brief. 18 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen), Amsterdam. Initialen: VD/HG. [Rechtsboven handgeschreven:] m. de Keizer [?]
[Bovenaan gecentreerd handgeschreven:] Verzonden 18/12
[Rechtsboven getypt:] VD/HG.
Mw.E.Velleman-De Jong,
Ingogostraat 6,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.
33/107/2 M. 18 December 1940.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 November jl. verleen
ik U hierbij in verband met Uw gezondheidstoestand gedurende een
maand na dato dezes uitstel van het bezetten van Uw plaats op de
markt Westerstraat. Het terzake verschuldigde marktgeld dient
regelmatig aan den dienstdoenden marktambtenaar te worden betaald.
De Directeur, De brief is een formeel antwoord op een verzoek van mevrouw Velleman-De Jong. Zij had op 29 november 1940 verzocht om haar marktplaats op de Westerstraatmarkt tijdelijk niet te hoeven bezetten vanwege haar gezondheidstoestand. De directeur verleent hiervoor een maand uitstel (gerekend vanaf de datum van de brief). Een cruciale voorwaarde voor het behoud van de marktplaats is echter dat het marktgeld (het staangeld) gedurende deze periode gewoon doorbetaald moet worden aan de marktmeester. Het taalgebruik is typisch voor de toenmalige bureaucratie, met archaïsche termen zoals "d.d." (de dato), "jl." (jongstleden) en "dato dezes". Deze brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland, ruim een half jaar na de capitulatie. De locatie van de geadresseerde, de Ingogostraat in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost, wijst op een adres in een destijds overwegend Joodse buurt.
De context van deze brief is wrang: in december 1940 was de uitsluiting van Joden uit het openbare leven al in volle gang. In de loop van 1941 zouden Joodse marktkooplieden volledig van de reguliere markten (zoals die op de Westerstraat) worden geweerd en verbannen naar specifieke Joodse markten, alvorens zij geheel werden beroofd van hun middelen van bestaan. Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Elizabeth Velleman-de Jong (geboren 1891) inderdaad op dit adres woonde en in juni 1943 in het vernietigingskamp Sobibor is vermoord. Deze administratieve brief over ziekteverzuim is daarmee een getuigenis van een leven dat kort daarna door de Holocaust zou worden vernietigd. E. Velleman Marktwezen