Handgeschreven conceptbrief (klad). Amsterdam, 13 juni 1940 (met marginale aantekening 15/6/40). Concept
MNr. 46A/22/2
Amsterdam, 13 Juni 1940
15/6/40 #8
W.P.M.

~~Bet~~ Heffing registratierecht in Vischafslag.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 4 dezer annex ontvangen stuk no. 530 Pelf 1940 heb ik de eer U te berichten, dat, krachtens art. 55 van de Registratiewet 1917 een registratierecht van 0,6% (0,5% vermeerderd met 20 opcenten) is verschuldigd over het gezamenlijke bedrag van de koopprijzen met de lasten, terzake van verkopingen, welke in het openbaar bij opbod, afslag of inschrijving worden gehouden. In art. 4 van het Koninklijk Besluit van 4 Mei 1917 (S. 384) worden nadere voorschriften gesteld, in geval visch of andere als voor bederf vatbaar aangewezen goederen door of vanwege o.a. een gemeente in het openbaar worden verkocht.

[Marginale aantekening:] (zelf die haar hebben gevangen)

Voor zover de visch rechtstreeks afkomstig is van visschers, is het recht niet verschuldigd; doch wel voor alle visch, die door handelaren aan den afslag wordt gezonden.

[Marginale aantekening:] op de Vischmarkt

Door den Vischafslag van mijne dienst werd tot nu toe nimmer registratierecht aan de verkoopers (handelaren) in rekening gebracht, omdat werd aangenomen, dat de afslag alhier plaats vindt in de hal, welke niet voor het publiek, doch alleen voor aanvoerders en wederverkoopers van visch en hun personeel toegankelijk is (art. 37 lid 1 van het Reglement op de Markten). De Inspecteur der Successie en Registratie heeft mij thans medegedeeld, dat het begrip "openbaar" voor de toepassing der Registratiewet zeer ruim wordt opgevat en dat, naar zijn meening, de Vischafslag hier ter stede als een [einde tekst op blad] * Juridische kwestie: De kern van de brief is een interpretatiegeschil over de term "openbaar". De visafslag in Amsterdam (waarschijnlijk de vismarkt aan de De Ruijterkade) hanteerde de regel dat de afslag niet openbaar was omdat alleen erkende handelaren toegang hadden. Hierdoor werd er geen registratierecht (0,6%) geheven.
* Fiscale correctie: De Inspecteur der Successie en Registratie dwingt een ruimere interpretatie af: hoewel de toegang fysiek beperkt is, wordt de handeling juridisch als "openbaar" beschouwd onder de Registratiewet van 1917.
* Onderscheid: Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de directe vangst van vissers (vrijgesteld) en de vis die door tussenhandelaren wordt aangeboden (belast).
* Schrijfstijl: Typisch ambtelijk proza uit de eerste helft van de 20e eeuw, met veel doorhalingen en correcties, wat duidt op een concept dat nog geaccordeerd moest worden. Dit document is geschreven op 13 juni 1940, slechts een maand na de Nederlandse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de bezetting ging de gemeentelijke administratie van Amsterdam en de belastingheffing in eerste instantie gewoon door volgens de bestaande Nederlandse wetgeving (zoals de aangehaalde wet uit 1917). De brief geeft een inkijkje in hoe de overheid, zelfs in crisistijd, nauwgezet bezig was met de correcte uitvoering van belastingregels op lokale markten. De genoemde "20 opcenten" was een destijds gebruikelijke methode om belastingtarieven tijdelijk te verhogen zonder de basiswet aan te passen.