AI-Synthese 55

David Cohen (geb. 1920) was een groente- en fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1941 verhuurd zijn standplaats aan de Centrale Markthallen. In 1942 gearresteerd door de Sicherheitsdienst. Overleed in 1944 in het concentratiekamp Auschwitz.

Lotgevallen

1941 verhuur Standplaats verhuurd aan Centrale Markthallen op Centrale Markthallen
1942 arrestatie Gearresteerd door de Sicherheitsdienst
1944 overlijden Overleden in concentratiekamp Auschwitz

Relaties

Hendrik de Vries (zakenpartner)

Handel

groentefruit WaterloopleinmarktCentrale Markthallen
groentefruitarrestatieAuschwitzSicherheitsdienst
Gebaseerd op 28 archiefbronnen

Bron-evidence

7 claims 4 relaties 4 bronnen 6 review
Claims
standplaats middel
J. Cohen verzoekt om een vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat
persoon J. Cohen verzoekt markt vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat
Hiermede verzoek ik u de mogelijkheid te willen onderzoeken om mij voor eene vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat in aanmerking te doen komen.
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
adres hoog
J. Cohen woont aan de Sarphatistraat 127 in Amsterdam.
persoon J. Cohen woont adres Sarphatistraat 127, Amsterdam
AFZ. J. Cohen p/a Sarphatistraat 127 Amsterdam
Archief 745 | 745-302 | p. 79 Briefkaart (postzegelzijde).
marktregistratie middel
J. Cohen is reeds 8 jaar marktkoopman
persoon J. Cohen werkte markt markt
Ik ben reeds 8 jaar marktkoopman
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
overig middel
J. Cohen werkte voorheen meer in de provincie
persoon J. Cohen werkte voorheen onbekend de provincie
werkte voorheen meer in de provincie
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
overig middel
J. Cohen wenschte blijvend in A'dam te werken
persoon J. Cohen wenschte onbekend A'dam
Maar wenschte nu blijvend in A'dam te werken.
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
geboorte hoog
J. Cohen stond in deze lijst vermeld met geboortedatum 1904-05-25.
persoon J. Cohen had geboortedatum onbekend 1904-05-25
| Cohen J. | Kinderdijkstr. 104 | 25-5-04 |
Archief 745 | unknown_deel | p. 223 Getypte namenlijst (mogelijk een kaartsysteem of administratief register).
adres hoog
J. Cohen stond in deze lijst vermeld met adres Kinderdijkstr. 104.
persoon J. Cohen stond vermeld met adres adres Kinderdijkstr. 104
| Cohen J. | Kinderdijkstr. 104 | 25-5-04 |
Archief 745 | unknown_deel | p. 223 Getypte namenlijst (mogelijk een kaartsysteem of administratief register).
Relaties
persoon_markt middel
persoon J. Cohen persoon_markt markt markt van de Alb. Cuypstraat
aanvraag om vaste standplaats
Hiermede verzoek ik u de mogelijkheid te willen onderzoeken om mij voor eene vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat in aanmerking te doen komen.
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
overig middel
persoon J. Cohen overig onbekend de provincie
werkervaring
werkte voorheen meer in de provincie
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
overig middel
persoon J. Cohen overig onbekend A'dam
wens voor blijvend werken
Maar wenschte nu blijvend in A'dam te werken.
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
persoon_adres hoog
persoon J. Cohen persoon_adres adres Kinderdijkstr. 104
J. Cohen is in de lijst gekoppeld aan Kinderdijkstr. 104.
| Cohen J. | Kinderdijkstr. 104 | 25-5-04 |
Archief 745 | unknown_deel | p. 223 Getypte namenlijst (mogelijk een kaartsysteem of administratief register).
Gebeurtenissen
marktregistratie middel
J. Cohen diende een verzoek in om een vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat te krijgen.
Hiermede verzoek ik u de mogelijkheid te willen onderzoeken om mij voor eene vaste standplaats op de markt van de Alb. Cuypstraat in aanmerking te doen komen.
Archief 745 | 745-315 | p. 224 Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.
marktregistratie hoog
J Cohen verzoekt handhaving aan de Nw Kalverstraat ondanks slachtverbod
verzoek ik U, niettegenstaande ik door de slechte tijden en nu het slachtverbod mijn plaats aan den Nw Kalverstraat niet kan innemen toch deze plaats om mij te handhaven
Archief 745 | 745-320 | p. 265 Handgeschreven brief (officieel verzoekschrift).
overig hoog
J Cohen betuigt bereidheid verschuldigde gelden te betalen
terwijl ik de verschuldigde gelden per week of maand, zulks naar verkiezing zal betalen
Archief 745 | 745-320 | p. 265 Handgeschreven brief (officieel verzoekschrift).

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-302 | Pagina 79 | 1939

Briefkaart (postzegelzijde).

Deze voorzijde van een briefkaart toont een zakelijke adressering binnen Amsterdam. De afzender, J. Cohen, is gevestigd aan de Sarphatistraat, een straat die destijds in een buurt lag met een significante Joodse populatie. De geadresseerde is de "Directeur van het Marktwezen" aan de Jan van Galenstraat 14. Dit adres komt overeen met de Centrale Markthallen in Amsterdam, geopend in 1934, die het logistieke hart vormden voor de voedselvoorziening van de stad. Het handschrift is een duidelijk, vlot geschreven cursief. De kaart is verstuurd met een standaardtarief van 5 cent. Opmerkelijk is het herdenkingsstempel ter ere van het eeuwfeest van de Nederlandse Spoorwegen (1839-1939).

Archief 745 | 745-273 | Pagina 106 | 1939

Ambtelijke notitie of dossierstuk betreffende marktvergunningen.

Het document is een administratief verslag over de status van specifieke marktplaatsen in Amsterdam. Het behandelt drie casussen: 1. **G. Brückman:** Een overname van een plaats door een jongere broer. 2. **H. Smilde:** Het gebruik van een plaats op de Nieuwmarkt door de echtgenote, wat conform artikel 18 van het marktreglement is. 3. **W. Cohen / J.W. J. Cohen:** Dit is het meest uitgebreide deel. Het beschrijft een uitzonderingspositie op de markt in Uilenburg. Hoewel het officieel niet was toegestaan dat één persoon meerdere plaatsen bezette, werd dit bij de overname van de markt door de gemeente in 1934 gedoogd ("gehandhaafd") vanwege afspraken met marktorganisaties. In dit geval bleek W. Cohen feitelijk vijf plaatsen te bezetten (drie op eigen naam en twee op naam van zijn zoons). Het document concludeert dat de zoons hun plaatsen nooit zelf hebben ingenomen en dat de vergunningen per december 1938 zijn beëindigd na opzegging ("bedanken").

Archief 745 | 745-315 | Pagina 224 | 1940

Handgeschreven briefkaart / verzoekschrift.

* **Inhoud:** De afzender, J. Cohen, verzoekt de directeur van het Marktwezen om een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt. Hij motiveert dit door te wijzen op zijn acht jaar ervaring als marktkoopman, hoofdzakelijk buiten Amsterdam ("in de provincie"). Hij spreekt de wens uit om zich nu permanent als koopman in Amsterdam te vestigen. * **Stijl en handschrift:** De brief is geschreven in een net, licht hellend cursief handschrift dat typerend is voor het begin van de 20e eeuw. De taal is formeel en beleefd, met gebruik van de destijds gebruikelijke naamvalsuitgangen (zoals "den Heer" en "eene"). * **Afkortingen:** "v/h" staat voor "van het", "A'dam" voor "Amsterdam", en "inwsp." is een gangbare archaïsche afkorting voor "in woonplaats" (vergelijkbaar met "alhier"), wat aangeeft dat de geadresseerde zich in dezelfde stad bevindt als de afzender.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 265 | 1940

Handgeschreven brief (officieel verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, J. Cohen, verzoekt de directeur van het Marktwezen om zijn standplaats aan de Nieuwe Kalverstraat te mogen behouden, ook al kan hij deze op dit moment niet fysiek innemen. * **Redenen voor afwezigheid:** Cohen voert twee belangrijke redenen aan: de algemene "slechte tijden" en het specifiek genoemde "slachtverbod". * **Aanbod:** Om de standplaats niet te verliezen, biedt hij aan om de verschuldigde staanplaatsgelden gewoon door te blijven betalen (per week of per maand). * **Toon:** De brief is gesteld in uiterst beleefde en formele termen, passend bij de correspondentie met een overheidsinstantie in die tijd.

Archief 745 | 745-340 | Pagina 275 | 1940

Getypte lijst / tabel.

* **Structuur:** Het document is een administratieve opsomming in drie kolommen. De kolommen bevatten de persoons- of bedrijfsnaam, het vestigingsadres en de geschatte wekelijkse omzet (vermoedelijk in guldens). * **Economische gegevens:** De vermelde wekelijkse omzetten variëren sterk, van 25 gulden (Aaron en Schmidt, J. Bier) tot 600 gulden (W. de Graaf). Bedrijven zoals S. de Boer en Gebr. Jonk behoren met 500 gulden ook tot de grotere ondernemingen op de lijst. * **Geografische spreiding:** De poeliers zijn verspreid over heel Amsterdam, van de Jordaan (2e Goudsbloemdwarsstraat) en het Centrum (Jodenbreestraat) tot Zuid (Beethovenstraat, Minervalaan) en Oost (Javastraat, Oosterparkstraat). * **Bijzonderheden:** * Bij de firma Engels wordt geen numerieke omzet vermeld, maar de notitie "? Export". * Sommige ondernemers hebben meerdere vestigingen, aangeduid met aanhalingstekens (bijv. G.v.d. Berg en E. de Boer). * Niet alle adressen zijn voorzien van een huisnummer (bijv. J. Bier, J. de Boer, D. Grim).

Archief 745 | 745-322 | Pagina 348 | 1940

Officiële brief/oproep.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing aan de heer J. Cohen. Omdat hij zijn voorkeurskaart voor de markt op het Waterlooplein niet regelmatig gebruikt, dreigt zijn inschrijving op de sollicitantenlijst (wachtlijst voor een vaste standplaats) geschrapt te worden conform de marktreglementen. Hij wordt ontboden voor een gesprek met de inspecteur op 7 augustus 1940. * **Toon:** Strikt administratief en autoritair. Het gebruik van "geschrapt" en de korte termijn voor de oproep (slechts twee dagen later) wijzen op een dwingend beleid. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode/vroege bezettingstijd (bijv. "U verleende", "hiertoe te besluiten", "den Heer").

Archief 745 | 745-322 | Pagina 349 | 1940

Officieel oproepingsformulier/archiefkaart van de Marktwezen-administratie.

* **Inhoud:** Het document is een officiële kaart waarop staat dat J. Cohen, woonachtig aan de Commelinstraat 20-II in Amsterdam, is opgeroepen om te verschijnen op 7 augustus 1940. De reden voor de oproep is dat hij zijn vaste plaats op de markt op het Waterlooplein "niet geregeld" (niet volgens de voorschriften of onvoldoende frequent) bezet. * **Administratieve verwerking:** De kaart bevat diverse dossiernummers ("K.K.K. 261") en verwijzingen naar regelgeving. De aantekening "geschrapt" op 14 augustus suggereert dat de vergunning of de inschrijving voor de bewuste marktplaats is ingetrokken of beëindigd. De inspecteur heeft het dossier op 21 augustus 1940 definitief afgetekend ("Gezien"). * **Geografie:** De Commelinstraat ligt in de Dapperbuurt en het Waterlooplein was indertijd de bekendste markt in de Amsterdamse Jodenbuurt.

Archief 745 | 745-330 | Pagina 374 | 1940

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.

Archief 745 | 745-323 | Pagina 374 | 1940

Document

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief register. De namen zijn alfabetisch geordend op achternaam. * **Aantekeningen:** De vele afkortingen in de koptekst (zoals 'Uitbet.', 'W.pl.', 'Zu.lv.') duiden op specifieke administratieve handelingen of criteria, mogelijk gerelateerd aan betalingen of lidmaatschapskenmerken. * **Kleurencodes:** Het systematische gebruik van rood, blauw en groen suggereert verschillende categorieën of acties. Rood lijkt gekoppeld aan een hogere reeks getallen (135-151), blauw aan een lagere reeks (63-71) en groen aan een zeer lage reeks (1-5). * **Doorhalingen:** De namen Elburg, Ende en Emont zijn gemarkeerd met een plusteken in plaats van een schuine streep en bevinden zich onder een blauwe lijn, wat kan wijzen op een beëindiging van hun status of een aparte categorie.

Archief 745 | 745-330 | Pagina 378 | 1940

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 380 | 1940

Document

Het document betreft een zakelijke mededeling aan de heer J. Cohen betreffende zijn staanplaats op de markt aan het Waterlooplein in Amsterdam. Zijn verzoek van 15 augustus 1940 wordt afgewezen. Daarnaast wordt hij gewaarschuwd dat hij zijn plaats moet behouden door deze minstens twee keer per week fysiek te bezetten, conform het marktreglement. Bij verzuim zal de staanplaats worden ingetrokken. De heer Cohen woonde in Bodegraven, wat een dagelijkse of regelmatige reis naar de Amsterdamse markt in oorlogstijd waarschijnlijk bemoeilijkte.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 381 | 1940

Doorslag van een officiële brief / ambtelijke correspondentie.

De brief is een formeel antwoord aan de heer J. Cohen uit Bodegraven. De strekking is een afwijzing van een eerder gedaan verzoek (gedaan op 15 augustus 1940) en bevat een waarschuwing. De essentie van de brief is dat de heer Cohen zijn marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam dreigt te verliezen als hij deze niet "regelmatig bezet" (minimaal twee keer per week). De toon is strikt bureaucratisch en verwijst naar het geldende 'Reglement op de Markten'. Opvallend is dat de geadresseerde in Bodegraven woont, maar een marktplaats op het Amsterdamse Waterlooplein heeft. Dit impliceert een aanzienlijke reistijd voor een marktkoopman in die periode.

Archief 745 | 745-348 | Pagina 128 | 1941

Handgeschreven namenlijst met adressen en administratieve codes.

* **Namen:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse achternamen (zoals Zwaaf, Cohen, Polak, Goudeketting, Wijnschenk). Sommige regels bevatten dubbele namen of toevoegingen (bijv. "m. Prins - Front", "J. Moffie - Zwaaf"), wat kan duiden op meisjesnamen of administratieve koppelingen. * **Locaties:** De genoemde straten bevinden zich in de Amsterdamse Jodenbuurt (Uilenburgersteeg, Waterlooplein, Markensteeg) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg, Vaalrivierstraat). De Transvaalbuurt werd in 1941 door de bezetter aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Administratieve tekens:** De letter 'E' aan de rechterkant van de regels is een administratieve code. In de context van deportatielijsten of registers van de Joodsche Raad kon dit staan voor "Evacuatie" (een eufemisme voor deportatie) of een specifieke vrijstellingscategorie (Sperre), hoewel 'E' vaker wordt geassocieerd met transportlijsten (Einsatz of Evakuierung). * **Correcties:** Eén regel (J. Waterman) is doorgehaald, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld door verhuizing, vrijstelling of foutieve registratie).

Archief 745 | 745-352 | Pagina 214 | 1941

Briefkaart (postzegelzijde/adreszijde).

Deze briefkaart uit maart 1941 is geadresseerd aan de Directie van het Marktwezen in Amsterdam. De Jan van Galenstraat was de locatie van de Centrale Markthallen. Gezien de achternaam van de afzender (Cohen) en de tijdsperiode, is dit document historisch relevant in de context van de vroege bezettingsjaren in Nederland. De kaart is verstuurd kort na de Februaristaking van 1941, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter snel toenamen. Het Marktwezen in Amsterdam hield toezicht op de handel, waarbij veel Joodse handelaren betrokken waren. Het is waarschijnlijk dat deze correspondentie betrekking heeft op zakelijke aangelegenheden, vergunningen of beperkingen die in die periode werden opgelegd aan Joodse burgers.

Archief 745 | 745-352 | Pagina 215 | 1941

Administratief voorblad of geleidebiljet van een dossier.

Dit document is een administratief dossierstuk uit de beginperiode van de Duitse bezetting in Nederland. Het betreft de routing van informatie over een individu genaamd J. Cohen, woonachtig aan het Waterlooplein 198 in Amsterdam. De instructie "afgeven amb." (afgeven ambtenaar) aan Th. Renz duidt op een interne overdracht van informatie. De naam Th. Renz is in oorlogsarchieven bekend als een rechercheur van de Amsterdamse politie die betrokken was bij de opsporing van Joodse burgers. De paarse aantekening "Opbergen" met de initiaal 'M.' geeft aan dat de administratieve handeling voor dit specifieke document is afgerond en het stuk in het archief kan worden geplaatst. De datum, 17 maart 1941, valt kort na de Februaristaking en de afsluiting van de Joodse wijk in Amsterdam, een periode waarin de bureaucratische controle op de Joodse bevolking sterk werd opgevoerd.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 216 | 1941

Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.

* **Structuur:** De lijst is hiërarchisch opgebouwd op basis van aflopende waarden. De horizontale lijnen lijken classificaties aan te geven, gemarkeerd met de breuken 3/4, 1/2 en 1/4. * **Inhoud:** Het betreft een administratieve lijst, mogelijk van salarissen, uitkeringen, belastingaanslagen of aandelenposities. De aanwezigheid van namen als "Juda Groenteman" en "J. Cohen" in combinatie met de sobere, bureaucratische stijl, doet denken aan administratie uit de oorlogsperiode of direct daarna. * **Opvallende details:** * Bij de naam D. Bout staat een correctie of typfout in het getal ("131 $^m$ 77"), waar waarschijnlijk een komma had moeten staan. * De afkorting "Hzn." staat voor "Hendrikszoon" (of een andere voornaam beginnend met H), een gebruikelijke Nederlandse aanduiding om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. * Het ronde stempel op de achtergrond bevat de tekst "JA... NOOR...", wat mogelijk verwijst naar een bedrijfsnaam of een instantie.

Archief 745 | 745-352 | Pagina 231 | 1941

Dienstbrief van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

Dit document is een formele sommatie van de Amsterdamse dienst Marktwezen aan een marktkoopman, de heer J. Cohen. De kern van de brief is de vordering van in bruikleen afgestane goederen: een elektrisch snoer met bijbehorende onderdelen die werden gebruikt voor de verlichting van een marktkraam op het Waterlooplein. De toon is zakelijk en dwingend ("U gelieve... ten spoedigste in te leveren"). Het gebruik van een officieel modelformulier duidt op een gestandaardiseerde administratieve procedure. Opvallend is dat de geadresseerde in Bodegraven woont, wat kan betekenen dat hij niet meer actief was op de markt in Amsterdam of dat hij vanwege de oorlogsomstandigheden was uitgeweken.

Archief 745 | 745-352 | Pagina 232 | 1941

Document

De tekst is een verzoek van een ambtenaar of opzichter (J. Renz) aan een collega of superieur (waarschijnlijk H. de Vries). De kern van de zaak is dat een marktkoopman genaamd J. Cohen een elektrisch snoer van de marktverlichting niet heeft geretourneerd aan "de dienst" (vermoedelijk de Dienst der Markten). Renz vraagt of de geadresseerde een officiële aanmaning ("aanschrijven") naar Cohen kan sturen. De vermelding van het Waterlooplein en de datum suggereren een administratieve handeling binnen het beheer van de Amsterdamse markten.

Archief 745 | 745-346 | Pagina 316 | 1941

Ambtelijk verslag/notitie betreffende de toewijzing van marktstandplaatsen.

* **Regulering van de Openbare Ruimte:** Het document toont de actieve bemoeienis van de gemeente en politie met het ordenen van straathandel. Standplaatsen worden tot op de meter nauwkeurig vastgelegd om hinder voor omwonenden en verkeer (zoals de Gemeente-Tram) te beperken. * **Sociaal-Economisch Profiel:** De lijst met namen bevat een aanzienlijk aantal Joodse ondernemers (o.a. Cohen, Aronson, Moscoviter, Zwaaf), wat kenmerkend is voor de bevolkingssamenstelling van Amsterdam-Oost in die periode. Het assortiment (vis, fruit, groente, haring, mierikwortel) weerspiegelt de dagelijkse behoeften van een volksbuurt. * **Ambtelijke Besluitvorming:** Er is sprake van een dwingend beleid: wie de voorgestelde "oplossing" niet accepteert, verliest zijn recht op een standplaats ("want dan is er niets meer"). Er wordt echter ook flexibiliteit geboden bij wegwerkzaamheden. * **Wisselplaatsen:** De introductie van "wisselplaatsen" (A/B) waarbij handelaren wekelijks van plek ruilen, duidt op een poging om de beste locaties eerlijk te verdelen onder de kooplieden.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 337 | 1941

Getypte officiële brief (mogelijk een doorslag).

De brief is een zakelijke reactie op een informatieverzoek van de heer J. Cohen. Cohen had gevraagd naar zijn 'besommingen' (bruto-opbrengsten of verdiensten) uit de jaren 1938, 1939 en 1940, waarschijnlijk in relatie tot zijn werkzaamheden op of voor de Vischmarkt. De directeur antwoordt dat het achterhalen van de cijfers voor 1938 en 1939 te tijdrovend is, maar geeft wel het bedrag voor 1940 op: 925,75 gulden bruto. Opvallend is het adres: Afrikanerplein 15 III. De heer Cohen verblijft daar "p/a" (per adres) bij iemand met de achternaam Vischschoonmaker, wat een directe link suggereert met het vakgebied.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 421 | 1942

Briefkaart (voorzijde).

Het betreft de voorzijde van een standaard briefkaart die tijdens de Tweede Wereldoorlog is verzonden. De afzender is J. Cohen uit Bodegraven. De geadresseerde is de dienst 'Marktwezen' in Amsterdam, gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14 (het terrein van de Centrale Markthallen). Opvallend is de postzegel van 3 cent met het V-teken. Dit was een vorm van Duitse propaganda ("V = Victorie, want Duitsland wint voor Europa op alle fronten") die vanaf medio 1941 op Nederlandse postzegels verscheen. Het handschrift is een duidelijk leesbaar cursief schrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-393 | Pagina 422 | 1942

Document

* **Persoon**: Het betreft een administratieve notitie over **J. Cohen**. * **Locatie**: Het adres is Ganzenmarkt (folio 375). De Ganzenmarkt is een bekende locatie in het centrum van Utrecht. * **Administratieve actie**: De persoon is per **19 januari 1942** "geschrapt" uit een register of van een lijst. * **Referenties**: Het dossiernummer is 103/U/1. De administratieve afhandeling vond plaats tussen 19 en 20 januari 1942, waarbij de inspecteur (de Haan) het document officieel heeft gezien.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 534 | 1943

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 554 | 1943

Twee pagina’s uit een handgeschreven alfabetisch of numeriek geordend adresregister of ledenlijst.

* **Ordening:** Het register lijkt te zijn opgezet om personen per adres of lidmaatschap te registreren. Op de tweede pagina is te zien dat er ruimte is gereserveerd (nummers zonder namen), wat duidt op een administratief groeisysteem. * **Handschrift:** Een geoefend administratief handschrift uit de vroege 20e eeuw. Gebruik van afkortingen zoals 'nw' (nieuwe), 'h' (huis/begane grond), 'b' (boven/bel-etage), en Romeinse cijfers voor verdiepingen (I, II, III). * **Correcties:** Er is één regel op pagina 15 die volledig is doorgehaald met een blauw potlood of inkt, wat wijst op een mutatie in de administratie (verhuizing of overlijden). * **Topografie:** De genoemde locaties bestrijken zowel de oude Jodenbuurt (Uilenburg, Rapenburg, Waterlooplein, Jodenbreestraat) als de toenmalige nieuwbouwwijken zoals de Transvaalbuurt (Krugerstraat, Afrikanerplein) en de Oosterparkbuurt.

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 267 |

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

Dit document is een administratieve lijst die gebruikt werd door de Duitse bezettingsautoriteiten (waarschijnlijk de *Wirtschaftsprüfstelle* of een gelieerde instantie) om toezicht te houden op Joodse bedrijven en vermogens. Een "Verwalter" was een door de Duitsers aangestelde beheerder die de controle overnam van Joodse eigenaren, vaak als opmaat naar liquidatie of "arisering" van het bedrijf. De handgeschreven aantekeningen tonen een actief proces van screening. Termen als "afgekeurd" duiden erop dat bepaalde personen of bedrijven niet voldeden aan de criteria voor de specifieke status die deze lijst beoogde, of dat hun dossier reeds afgehandeld was. De doorhalingen bij namen zoals Julius Kan en Nico J. Cohen bevestigen dat deze lijst voortdurend werd bijgewerkt. Opvallend is de vermelding "Betlem" bij J. Brandel Jr., wat mogelijk verwijst naar een specifieke beheerder of een vervolgdossier.

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 446 |

Getypte namenlijst met administratieve gegevens.

* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-302 | Pagina 91 | 1939

Getypte lijst met administratieve gegevens.

#8 J.Cohen Prinsengracht 1059
koopliedenlijst Waterlooplein handschrift onder 80% 68%

| J.Cohen | 2.1.05 | Prinsengracht 1059 | Waterlooplein | |

Archief 745 | 745-302 | Pagina 91 | 1939

Getypte lijst met administratieve gegevens.

#9 J.Cohen Prinsengracht 1059
koopliedenlijst Uilenburg handschrift onder 80% 68%

| J.Cohen | 2.1.05 | Prinsengracht 1059 | Uilenburg | |

Archief 745 | 745-330 | Pagina 374 | 1940

Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).

#10 J. Cohen Tilanusstraat 49
overzichtslijst getypt 68%

| J. Cohen | Tilanusstraat 49 | Amsterdam | " 892,55 | " 5,36 |

Archief 745 | 745-330 | Pagina 378 | 1940

Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.

#10 J. Cohen Tilanusstraat 49
administratieve lijst getypt 68%

| J. Cohen | Tilanusstraat 49 | Amsterdam | " 892,55 | " 5,36 |

Archief 745 | 745-340 | Pagina 264 | 1940

Getypte lijst met handgeschreven annotaties.

#17 J.Cohen *
administratieve lijst Waterlooplein handschrift onder 80% 68%

| J.Cohen *|* | Korte Koningsstr.7 | 200 |

Archief 745 | 745-340 | Pagina 275 | 1940

Getypte lijst / tabel.

#17 J. Cohen
administratieve lijst Waterlooplein getypt 68%

| J. Cohen | Korte Koningsstr. 7 | 200 |

Archief 745 | 745-346 | Pagina 348 | 1941

Handgeschreven ambtelijke lijst op gelinieerd papier.

#4 J. Cohen
administratieve lijst Aard. Gr. en Fruit. handschrift onder 80% 68%

| 10. | J. Cohen | 5 - 66. | Aard. Gr. en Fruit. | dagelijks 8-6 (Zondags tot 6 uur) |

Archief 745 | 745-358 | Pagina 216 | 1941

Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.

#4 J. Cohen
administratieve lijst getypt 68%

| J. Cohen | 213,19 | ) |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 220 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#8 J. Cohen Uithoornstraat 32
koopliedenlijst manufacturen 68%

| J. Cohen | 2- 8-1915 | Uithoornstraat 32 | manufacturen |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 227 | 1942

Administratieve lijst - Waterlooplein

#65 J. Cohen 2e Oosterparkstraat 81 I
administratieve lijst rubber en lederw. 80%

| J. Cohen | 1-10-1911 | 2e Oosterparkstraat 81 I | rubber en lederw. |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 229 | 1942

Getypte lijst op papier.

#26 J.Cohen 2e Oosterparkstr.81 I
administratieve lijst Waterlooplein getypt 80%

| 228 | J.Cohen | 1-10-11 | 2e Oosterparkstr.81 I | Waterlooplein |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 534 | 1943

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

#32 J. Cohen Iepenweg 15 I
register Waterlooplein handschrift onder 80% 80%

| 5 | 66 | J. Cohen | Iepenweg 15 I |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 554 | 1943

Twee pagina’s uit een handgeschreven alfabetisch of numeriek geordend adresregister of ledenlijst.

#11 J. Cohen " " 49 I
register Waterlooplein handschrift onder 80% 80%

| 5 | 65 | J. Cohen | " " 49 I |

Archief 745 | 745-401 | Pagina 124 | 1943

Koopliedenlijst - Waterlooplein

#39 J.Cohen 2e Oosterparkstr.81 I
koopliedenlijst 80%

| J.Cohen | 1-10-11 | 2e Oosterparkstr.81 I | | | 1 | |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 146 |

Getypte lijst op papier met handgeschreven (rode en zwarte) bewerkingen.

#15 J. Cohen 2e Oosterparkstraat 81 I
administratieve lijst rubber en ledewaren v handschrift onder 80% 80%

| J. Cohen | 2e Oosterparkstraat 81 I | 10-10-11 | rubber en ledewaren v |

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 192 |

Officiële administratieve lijst van tewerkgestelde personen.

#23 J.Cohen Burmanstr.20 I ${\color{red}\checkmark}$ 25.12.98
werkverruiming lijst Waterlooplein 80%

J 85044 J.Cohen Burmanstr.20 I ${\color{red}\checkmark}$ 25.12.98

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 192 |

Officiële administratieve lijst van tewerkgestelde personen.

#24 J.Cohen 1910-10-23 Nw.Kerkstr.30 II ${\color{red}\checkmark}$ 23.10.10
werkverruiming lijst Waterlooplein 80%

J 231010 J.Cohen Nw.Kerkstr.30 II ${\color{red}\checkmark}$ 23.10.10

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 500 |

Getypte lijst op doorslagpapier (doorslag van een administratieve lijst).

#23 J.Cohen Biesboschstr.25 II
administratieve lijst getypt 80%

| J.Cohen | 25.5.12 | Biesboschstr.25 II | 23.5 | - | idem | - |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats Iepenweg 15 4

4 Overig
Bron: 745-302.md | 1939

meerdere — standplaats ~~Uilenburg~~ *Waterlooplein* 25/8 ’39

25/8 ’39 Overig
Bron: 745-302.md | 1939

Uilenburg — standplaats ilenburg

Bron: 745-302.md | 1939

Waterlooplein — standplaats aterlooplein

Bron: 745-330.md | 1940

Nieuwmarkt — standplaats ieuwstr

892,55 Overig
Bron: 745-340.md | 1940

Waterlooplein — standplaats 200

200 Overig
Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Bron: 745-401.md | 1943

Waterlooplein — standplaats 1

Bron: 5256-12661.md | 5256

Waterlooplein

Bron: 5256-12661.md | 5256

Waterlooplein — standplaats 23

- Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-418 | Pagina 225 | 1943

# TRANSCRIPTIE *manufacturen* M. Cohen, pl. 132 Ganzenstraat. nr. 103 / 105 / 2 dd. gedurende afwezigheid vervanging toegestaan aan : A. J. Rodrigues de Mercado, Jofferstr. 87^b.

Relevantie: 81% en persoonsnamen.
Archief 745 | 745-340 | Pagina 329 | 1940

# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.

Relevantie: 81% j. salomon., van de brief als j. salomon. het adres is gevestigd in de "centrale markthalle, waarbij een specifiek kamernummer wordt genoemd: kamer 127 ha. het handschrift is een vlot +2
Archief 745 | 745-391 | Pagina 132 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan, rechts van het midden:] v/d J Koppenol.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-403 | Pagina 313 | 1943

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

Relevantie: 80%