Zakelijke brief (verzoek om benzinetoewijzing). 3 juli 1940. H. Wijnschenk, Groothandel en Commissionnair in alle soorten Zee- en Riviervisch. Dr. v/d Laan, Amsterdam. [Briefhoofd]
H. WIJNSCHENK
GROOTHANDEL EN COMMISSIONNAIR
IN ALLE SOORTEN
ZEE- EN RIVIERVISCH
~~BIESBOSCHSTRAAT 54/~~
TELEFOON 91639 - AMSTERDAM (Z.)

GEM. GIRO W 1443
BANKIER: TWENTSCHE BANK

Boterdiepstraat 14.

[Rechtsboven]
№ 46A/28 // M.1940 4/7
AMSTERDAM-Z., 3/7. 1940.

[Stempel diagonaal]
Spoed

[Adres ontvanger]
Aan Den Weled. Heer
Dr.v/D/ Laan.
Alhier.

[Brieftekst]
M.
Tot mijn groote spijt moet ik mij tot U wenden, de reden daar van is, ik mijn bedrijf moet stil zetten door te weinig toegewezen benziene. Mijn wekelijksgebruik is ongeveer van 250 tot 300 liter. wat in mijn boeken genoteerd staat.
Ik heb nu een toewijzing gekregen van 250 liter per maand. Niet alleen mijn bedrijf kan ik wel stilleggen maar 500 Vischhandelaars en venters zijn daarmede gedupeerd.
Opheden is de aanvoer zeer klein en wanneer nu nog mijn bedrijf stop staat wordt dit nog erger. Ik rijd elken dag langs de geheele afsluitdijk, Oever tot Makkum, en omliggende plaatsen. Zoodoende koop ik daar al de visch op. Ook de visschers zijn daarmede gedupeerd. Als ik daar niet meer kom worden de prijzen zeer laag. Dat kan U informeeren bij de Directeurs der Vischafslagen te Oever, Makkum en te Enkhuizen. Op deze laatste plaats laad ik van mijn boot, die de visch van Urk haalt die daar voor mijn gekocht wordt.
Hopende U mijn toewijzing tracht hooger te krijgen, ik gewoon mijn bedrijf kan voort zetten.

Blijf ik bij voorbaat dank.
Hoogachtend,
[Handtekening: H. Wijnschenk]

[Onderaan links]
Mijn auto is Merk Dodge
jaar van fabricage 1936
Moter No. T 26-24546
chassis No 8406 700
6 Cilinder open vracht-auto
met openstaande schotten hoogte 2 meter
Provincie No. G.Z. 21405
Benziene Moter.

Aanvrage B 308.
Vergunning B 271

[Handgeschreven notities rechtsonder]
p. w. 1000 K.M.
1 : 5
dus 200 liter,
zeg 240 liter.
Heeft op d.v. 9 juli gekregen 240 liter
Komt elken zaterdag om 240 liter. In deze brief protesteert de Amsterdamse vishandelaar H. Wijnschenk tegen de drastische inperking van zijn benzinerantsoen. Waar hij voor zijn bedrijfsvoering (het opkopen van vis langs de Afsluitdijk voor 500 wederverkopers) wekelijks 250 tot 300 liter benzine nodig heeft, heeft hij slechts een toewijzing van 250 liter per maand ontvangen. Hij wijst op de economische gevolgen voor zowel de vissers als de venters.

De brief is een typisch voorbeeld van de vroege bureaucratie rondom de distributie van schaarse goederen. Uit de handgeschreven aantekeningen blijkt dat het verzoek succesvol was: op basis van een berekening van het aantal kilometers (1000 km per week bij een verbruik van 1 op 5) is zijn toewijzing verhoogd naar 240 liter per week. Het document dateert van juli 1940, slechts enkele maanden na de start van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). De bezetter voerde direct een streng distributiestelsel in om brandstoffen en grondstoffen te reserveren voor de eigen oorlogsvoering. Benzine was een van de eerste producten die schaars werden en alleen nog op vergunning verkrijgbaar waren. Dit document illustreert de directe impact van de bezettingsmaatregelen op de dagelijkse handel en de noodzaak voor ondernemers om hun brandstofbehoefte tot in detail te verantwoorden aan de autoriteiten. H. Wijnschenk