Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie). 23 november 1940. De Directeur (instelling niet expliciet genoemd, vermoedelijk een gemeentelijke dienst of Marktwezen). [Rechtsboven handgeschreven:] ter. fr. de raer (V.M.)

[Linksboven handgeschreven:] Verzonden 23/11-140.

[Rechtsboven getypt:] VP/HG.

den Heer C.Mooijer,
Haven 156,
V o l e n d a m .

46A/54/2 M. 23 November 1940.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 dezer bericht ik U,
dat door het Marktwezen geen omzetbelasting wordt terugbetaald.
Eventueele terugbetaling vindt plaats door de Inspectie van de In-
voerrechten en Accijnzen. U dient daartoe in- en verkoopbewijzen
te vermelden op een staat, welke bij de bedoelde Inspectie (in Uw
geval te Zaandam) verkrijgbaar is. Deze staat moet dan aan het
kantoor van de Invoerrechten en Accijnzen (te Zaandam) worden inge-
leverd. Volgens dezerzijds verkregen inlichtingen vindt eventueele
terugbetaling een maal per kwartaal plaats.

De Directeur, * Kernboodschap: De brief is een afwijzing van een verzoek tot teruggave van omzetbelasting door de instantie "het Marktwezen". De schrijver verwijst de heer Mooijer door naar de juiste instantie: de Inspectie van de Invoerrechten en Accijnzen in Zaandam.
* Procedure: De geadresseerde moet een specifiek formulier ("staat") aanvragen, deze invullen met bewijzen van in- en verkoop, en weer inleveren bij de belastingdienst in Zaandam. Er wordt expliciet vermeld dat uitbetalingen slechts eens per kwartaal plaatsvinden.
* Toon: Zakelijk, formeel en procedureel correct. Het document dient als bewijs van correspondentie en als instructie voor de burger. * Historische periode: De brief is geschreven in november 1940, ongeveer een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het document laat zien dat het reguliere ambtelijke apparaat en de belastinginning in deze beginfase van de bezetting grotendeels ongewijzigd bleven functioneren.
* Lokale context: De geadresseerde, C. Mooijer, woonde aan de Haven in Volendam. Gezien het adres en de bemoeienis van het "Marktwezen" en de omzetbelasting, is het zeer aannemelijk dat hij een vishandelaar of ondernemer in de visserijsector was. Volendam viel administratief onder de regio Zaandam voor wat betreft de rijksbelastingen (Invoerrechten en Accijnzen).
* Fiscaal: De omzetbelasting was in 1940 nog een relatief nieuw fenomeen in Nederland; het was in 1934 ingevoerd als crisismaatregel en werd tijdens de oorlogsjaren door de bezetter verder aangepast en verhoogd. C. Mooijer Marktwezen