Getypte brief met uitgebreide handgeschreven correcties en toevoegingen. Onbekend (de tekst vermeldt wel de datum 9 mei in de lopende tekst). Onbekend (ondertekend met een initiaal, mogelijk 'H'). Opmerking: In de transcriptie zijn de handgeschreven correcties en doorhalingen verwerkt tot een lopende tekst zoals deze vermoedelijk bedoeld was na herziening.

Aan den Heer Directeur van
het Marktwezen.

Naar aanleiding van Uw verzoek laat ik hieronder eenige notities volgen inzake de verkoop van appelen en peren uit den wagen dezer dagen:

Commissie
Inderdaad heb ik aan den heer Nieuwkerk gezegd, buiten de commissie dat kosten, als werkloon etc. in rekening zouden worden gebracht. Een percentage is niet genoemd, daar ik niet alleen doch de gezamenlijke grossiers, die met den verkoop waren belast daarover te beslissen hadden. In de in rekening gebrachte 7% commissie zijn alle kosten als loonen voor het lossen van den wagon, transportkosten naar het koelhuis, huur dekkleeden, begrepen, zoodat deze 7% commissie niet als hoog mag worden aangemerkt.

Koelloon.
Ik heb met den heer Nieuwkerk inderdaad afgesproken om aan koopers 10 cent koelloon in rekening te brengen omdat deze dan het recht hadden de vruchten nog 14 dagen in het koelhuis te bewaren. De koopers bleken achteraf echter niet geneigd deze 10 cent te betalen, daar ze de appelen vrijwel direct uit het koelhuis hebben gehaald.

Opbrengst.
Het verbaast mij ten zeerste, dat de heer Nieuwkerk over de opbrengst ontevreden is, daar hij mijnsinziens een zeer hooge prijs voor de appelen heeft gekregen. Deze hooge opbrengst heeft hij te danken aan één der bieders, die zelf een partij van gelijke soort bij de hand had en door het opdrijven van den prijs, prijsbederving van zijn eigen appelen wilde tegengaan. Eigenaardig is het ook, dat de heer Nieuwkerk tegenover mij verklaard heeft zéer tevreden over de opbrengst te zijn, daar hij "ergens in Nederland" een anderen wagon had opgespoord, die een ledige wagon had gevonden. Hij heeft voor de appelen meer ontvangen dan zij waard waren, daar vooral de "Jonathans" zeer slecht waren en de gemaakte kosten ruimschoots heeft ingehaald.

Wat de peren van de Wijert betreft verklaarde mij de heer Nieuwkerk, dat, toen De Wyert op 9 Mei deze peren voor export geladen had, hij (Nieuwkerk) hem er reeds op gewezen had, dat deze voor export niet geschikt waren. Nu deze wagon 12 dagen later hier was aangekomen hadden de peren, mede door het warme weer, zeer geleden. Mijns inziens was de opbrengst gezien de kwaliteit zeer bevredigend.

Hopende U voldoende te hebben ingelicht, teeken ik

Hoogachtend,
[Onleesbare handtekening/Initiaal H]

Handgeschreven tekst onderaan (concept/klad voor de sectie 'Commissie'):
Commissie. Inderdaad heb ik met den heer Nieuwkerk gesproken over de vergoeding voor de moeite die de grossiers belast met den verkoop in rekening zouden brengen. Een percentage is door mij niet genoemd en kon ook niet genoemd worden aangezien dit aan de gezamenlijke grossiers bepaald moest worden. Aan dezen verkoop is echter veel moeite besteed en moesten vele extra kosten als loonen voor het lossen van den wagon, transportkosten naar het koelhuis, huur dekkleeden worden gemaakt. In de in rekening gebrachte 7% commissie is de vergoeding van deze extra kosten begrepen. De gebruikelijke 5% commissie is dus met 2% verhoogd... Dit document is een ambtelijk of zakelijk verslag waarin een tussenpersoon (waarschijnlijk een marktmeester of een vertegenwoordiger van een grossierscollectief) zich verantwoordt tegenover de Directeur van het Marktwezen. De kern van de zaak is een geschil met een leverancier, de heer Nieuwkerk, over de financiële afwikkeling van een partij fruit.

De schrijver weerlegt drie punten van kritiek:
1. De Commissie: De heer Nieuwkerk klaagt blijkbaar over de 7% commissie. De schrijver legt uit dat dit inclusief alle bijkomende kosten is (lossen, transport, huur dekkleden), wat de verhoging ten opzichte van de standaard 5% rechtvaardigt.
2. Koelloon: Er was een afspraak over opslagkosten, maar omdat kopers de waar direct meenamen, konden deze kosten niet op de kopers verhaald worden.
3. Opbrengst: De schrijver stelt dat de prijs juist kunstmatig hoog was door marktmanipulatie van een andere bieder en dat de kwaliteit van de vruchten (met name de 'Jonathans' appelen en de peren van De Wijert) eigenlijk ondermaats was.

De vele doorhalingen en handgeschreven toevoegingen duiden op een zorgvuldige formulering, waarschijnlijk omdat het een officiële reactie betreft op een formele klacht. Het document geeft een inkijkje in de Nederlandse fruithandel van de vroege tot midden 20e eeuw (gebaseerd op taalgebruik en het noemen van de appelsoort 'Jonathan'). Het Marktwezen speelde een centrale rol in de regulering van de handel en de controle op kwaliteit en prijzen op de markten.

Interessant is de vermelding van de "gezamenlijke grossiers". Dit suggereert een vorm van collectieve verkoop of een veilingachtig systeem waarbij meerdere handelaren betrokken waren bij de afzet van één wagonlading. De logistieke details (het transport van de wagon naar het koelhuis en het gebruik van dekkleden) illustreren de beperkingen van de koelketen in die periode. De datum 9 mei en de referentie aan het "warme weer" suggereren dat het transport in een kritieke periode voor de houdbaarheid van het zachtfruit plaatsvond.