Handgeschreven rekenblad / Grootboekoverzicht.
Origineel
Handgeschreven rekenblad / Grootboekoverzicht. Onbekend (vermoedelijk laat-19e of vroeg-20e eeuw). Bovenaan:
12,572 6 [onderstreept, de rekenfactor]
Tabel met berekeningen (hoofdgedeelte):
(De kolommen bevatten steeds een basisbedrag met code, gevolgd door het berekende resultaat met een afvinkteken 'v')
| Basisbedrag | Code | Resultaat | v | Basisbedrag | Code | Resultaat | v |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 105,00 | s. | 13,30 | v | 67,29 | f | 8,46 | v |
| 31,20 | k- | 3,92 | v | 63,48 | f | 7,98 | v |
| 104,75 | s. | 13,17 | v | 84,64 | s | 10,65 | v |
| 27,17 | k | 3,42 | v | 26,24 | s | 3,29 | v |
| 105,00 | s- | 13,30 | v | 73,85 | f | 9,28 | v |
| 84,64 | s | 10,64 | v | 73,64 | f | 9,26 | v |
| 603,54 | k- | 75,90 | v | 148,75 | b | 17,02 | v |
| 114,37 | k | 14,38 | v | 105,80 | f | 13,30 | v |
| 70,68 | s- | 8,89 | v | 103,05 | f | 12,96 | v |
| 60,66 | s- | 7,63 | v | 127,05 | s | 16,07 | v |
| 55,86 | s- | 7,02 | v | 64,33 | s | 8,09 | v |
| 100,90 | s- | 13,70 | v | 126,96 | s | 15,96 | v |
| 113, - | s | 14,21 | v | 51,84 | s | 6,52 | v |
| 101,15 | s | 12,72 | v | 211,83 | k | 26,63 | v |
| 121,04 | s | 15,22 | v | 84,64 | f | 10,64 | v |
| 92,60 | s | 11,65 | v | 85,70 | s | 10,77 | v |
| 117,23 | s | 14,74 | v | 84,64 | f | 10,65 | v |
| 30, - | s | 3,77 | v | 89,72 | f | 11,28 | v |
| 6,20 | b | 0,78 | v |
(Rechterkolommen van de tabel:)
39,70 f | 5, - v | 95,01 s | 11,96 v
57,11 f | 7,26 v | 95,22 s | 11,98 v
69,83 s | 8,78 v | 113, - f | 14,22 v
76,39 s | 9,60 v | 16,45 b | 2,06 v
20,74 s | 2,61 v | 18,27 p | 2,30 v
42,22 s | 5,32 v | 16,50 s | 2,07 v
129,36 k | 16,26 v | 12,48 s | 1,56 v
31,95 f | 4,02 v | 17,99 s | 2,26 v
7,05 b | 0,83 v | 12,67 b | 1,58 v
6,49 k | 0,82 v
42, - T | 5,28 v
2,70 a | 0,34 v
2,40 d | 0,30 v
110,88 s | 13,94 v
12,70 s | 1,60 v
142,36 k | 17,90 v
67,93 s | 8,54 v
124, - k | 15,59 v
Subtotalen (midden):
2054,55 [links] | 250,59
1673,45 [midden] | 210,39
1049,81 [midden-rechts] | 131,99
397,69 [rechts] | 49,99
Eindberekeningen (onder):
Basisbedragen:
2054,55
1673,45
1049,81
397,69
5.177,50
Berekende bedragen:
250,59
210,39
131,99
49,99
650,96
Staartdeling ter controle:
51,775 / 650,960 \ 12,5726
[Berekeningsstappen van de deling volgen eronder, eindigend op resten 447000 en 310650]
Linksonder:
066,93 -
29,013 -
5 - 1.120,36 - netto
9.506,25 ap. c
10.140,40 Het document betreft een minutieuze boekhoudkundige controle. Het centrale getal 12,5726 fungeert als een vast percentage of een omrekeningsfactor die wordt toegepast op een lange lijst met posten.
- Methodiek: Over elk individueel bedrag in de tabel is (vermoedelijk via een rekenliniaal of tabelboek) de factor 12,5726% berekend.
- Validatie: De boekhouder heeft de posten in vier groepen verdeeld, de basisbedragen opgeteld (totaal 5.177,50) en de resultaten opgeteld (totaal 650,96).
- Controle: Onderaan is een handmatige staartdeling uitgevoerd om aan te tonen dat 650,96 gedeeld door 5177,50 inderdaad de factor 12,5726 oplevert. Dit dient als bewijs dat er in de honderden individuele berekeningen geen significante fouten zijn gemaakt.
- Codes: De letters s, f, k, b refereren waarschijnlijk aan specifieke grootboekrekeningen of soorten goederen. De 'v' (voldaan/verifieerd) geeft aan dat de individuele regel is gecontroleerd. Dit blad is een schoolvoorbeeld van de administratieve praktijk in het pre-digitale tijdperk. De precisie van vier decimalen in de factor (12,5726) wijst op een zeer specifieke rentevoet, een buitenlandse wisselkoers of een wettelijk vastgelegd belastingtarief. Het document illustreert de enorme hoeveelheid handwerk die nodig was om complexe administraties sluitend te krijgen, waarbij dubbele optellingen en staartdelingen de enige manier waren om de betrouwbaarheid van de data te garanderen. De term "netto" en "ap. c" (a conto) versterken het vermoeden van een handels- of bankadministratie.