Statistisch overzicht (getypte tabel op doorslagpapier).
Origineel
Statistisch overzicht (getypte tabel op doorslagpapier). 1 maart 1939 en 31 mei 1939. ### Staat II
Aantal naar wijk en artikel van de op 1 Maart 1939 in omloop zynde ventvergunningen.
| Artikelen | West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. stad | Waterlooplein & Zwanenburgwal | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard., Groente, fruit | 162 | 161 | 193 | 87 | 112 | - | - | 715 |
| Vischsoorten | 104 | 115 | 143 | 47 | 104 | - | - | 513 |
| Haring, zuurwaren etc. | 41 | 32 | 60 | 15 | 35 | - | - | 183 |
| Zuurwaren alleen $^P$ | 9 | 2 | 4 | 3 | 12 | - | - | 30 |
| Bloemen en planten | 185 | 212 | 135 | 32 | 84 | - | - | 648 |
| Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruid. waren | 23 | 53 | 6 | 14 | 45 | - | - | 141 |
| C. ys, kleine eetwaren dranken enz. | 74 | 82 | 86 | 49 | 56 | - | - | 347 |
| Brandstoffen en/of Petroleum | 49 | 33 | 50 | 36 | 39 | - | - | 207 |
| Diversen | 4 | 4 | 10 | 1 | 1 | - | - | 20 |
| Wyk totaal | 651 | 694 | 687 | 284 | 488 | - | - | 2804 |
| Manufacturen | - | - | - | - | - | 62 | - | |
| Huish. artikelen | - | - | - | - | - | 85 | - | |
| Galanterieën | - | - | - | - | - | 52 | - | 338 |
| Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad | - | - | - | - | - | 65 | - | |
| Tuinartikelen, vaste planten | - | - | - | - | - | 74 | - | |
| Opkoopers $^{7''}$ | 125 | 190 | 6 | 30 | 116 | 15 | 4 | 486 |
| Totalen | 776 | 884 | 693 | 314 | 604 | 353 | 4 | 3628 |
$^{7''}$ Zie noot onder Staat I
$^P$ Opgemerkt wordt, dat de venters met zuurwaren alléén, 2 wijken bedienen.
Staat III
Aantal naar wijk en artikel van de op 31 Mei 1939 in omloop zynde ventvergunningen.
| Artikelen | West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. stad | Waterlooplein & Zwanenburgwal | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard. groente, fruit | 164 | 172 | 182 | 83 | 110 | - | - | 711 |
| Vischsoorten | 102 | 111 | 136 | 45 | 104 | - | - | 498 |
| Haring, zuurwaren etc. | 42 | 34 | 59 | 15 | 34 | - | - | 184 |
| Zuurwaren alleen $^P$ | 10 | 2 | 3 | 4 | 13 | - | - | 32 |
| Bloemen en planten | 194 | 220 | 142 | 34 | 84 | - | - | 674 |
| Boter, kaas, eieren wild, gev., kruid. waren | 22 | 54 | 6 | 16 | 45 | - | - | 143 |
| C. ys, kleine eetwaren dranken enz. | 106 | 103 | 107 | 58 | 87 | - | - | 461 |
| Brandstoffen en/of Petroleum | 32 | 30 | 40 | 34 | 22 | - | - | 158 |
| Diversen | 3 | 4 | 11 | 1 | - | - | - | 19 |
| Wyk totaal | 675 | 730 | 686 | 290 | 499 | - | - | 2880 |
| Manufacturen | - | - | - | - | - | 66 | - | |
| Huish. artikelen | - | - | - | - | - | 82 | - | |
| Galanterieën | - | - | - | - | - | 43 | - | 344 |
| Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad | - | - | - | - | - | 57 | - | |
| Tuinartikelen, vaste planten | - | - | - | - | - | 96 | - | |
| Opkoopers $^{7''}$ | 137 | 197 | 6 | 25 | 117 | 15 | 4 | 501 |
| Totalen | 812 | 927 | 692 | 315 | 616 | 359 | 4 | 3725 |
$^{7''}$ Zie noot onder Staat I
$^P$ Opgemerkt wordt, dat de venters met zuurwaren alléén 2 wijken bedienen.
--- * Groei: Tussen maart en mei 1939 is er een lichte stijging te zien in het totaal aantal vergunningen, van 3628 naar 3725.
* Seizoensinvloeden:
* De categorie "C. ys" (consumptie-ijs) stijgt fors van 347 naar 461 vergunningen, wat verklaarbaar is door de overgang van winter naar lente/zomer.
* De vergunningen voor brandstoffen (petroleum/kolen) dalen in dezelfde periode van 207 naar 158.
* Geografie: De wijken West, Zuid en Centrum zijn de drukste gebieden voor straathandel. Opvallend is de aparte registratie voor het Waterlooplein en de Zwanenburgwal, specifiek voor 'opkoopers'.
* Categorisering: De tabel maakt onderscheid tussen handelaren die aan een specifieke wijk gebonden zijn en handelaren (zoals in manufacturen of galanterieën) die een vergunning voor de "Geheele stad" bezitten.
* Methodologie: De voetnoot $^P$ wijst op een administratieve nuance: venters in zuurwaren bedienen vaak twee wijken, wat impliceert dat zij mogelijk dubbel geteld worden of dat hun registratie flexibeler is.
--- Dit document stamt uit de periode vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In 1939 was de straathandel in Amsterdam een vitale economische sector die duizenden gezinnen voorzag van een inkomen. Het vergunningenstelsel was een middel voor de gemeente om de openbare orde te handhaven en concurrentie te reguleren.
De vermelding van de Zwanenburgwal en het Waterlooplein is historisch significant; dit was het hart van de Joodse buurt in Amsterdam, waar markthandel en het beroep van 'opkooper' (handelaar in oude metalen, textiel en tweedehands goederen) een diepgewortelde traditie kenden. De gedetailleerde bureaucratische vastlegging toont aan hoe streng de overheid toezag op deze vorm van ambulante handel in de jaren dertig.