Registerblad of ambtelijk rapport van de inspectie.
Origineel
Registerblad of ambtelijk rapport van de inspectie. 12 t/m 14 oktober 1939. No 11
| Datum | Naam | artikel | wijk | Bijzonderheden. |
|---|---|---|---|---|
| 12/10 '39 | J. Fruijning | b.k. e. n. gr. | Lust. | heeft v.v. T.W. 27 graag in Zuid |
| Hij heeft v. klanten voor de gehele stad. | ||||
| J. Haasse | b.k. e. n. gr. | @ | had nooit v.v. bedient v. k. | |
| W.H. Arns | petroleum | sch. art. | 42 weg bedient vaste klanten | |
| voor vrijwel de gehele stad. | Had nooit v.v. | |||
| J.F. Volhoff | petroleum | C.W | had nooit v.v. bedient v. k. | |
| 13/10 '39 | W. Hilarius | idem | id | " " " " " |
| J. Burgemeester | idem | @ Z.W | " " " " " | |
| Burgemeester verkoopt ook schoenm.-art. Hij is sinds Mei 1939 met deze handel langs de weg. Gaat zonder handel eerst hooren en vormt zo een wijk met vaste klanten. | ||||
| H. Jager | petroleum | C.W. 6 | had b.v. thans alleen v. k. | |
| T. Heijligers | a. gr. p. f. | @ | had nooit v.v. bedient v. k. | |
| H.A. Bruijn | petroleum | @ | had v.v. thans alleen v. k. | |
| H.A. Smaltman | idem | @ | " " " " " | |
| P. de Leeuw | Aardappelen | Rad. | had nooit v.v. thans bedient v. k. | |
| H.G. Bastiaans | petroleum | Z.O | had v.v. thans alleen v. k. | |
| Erven Gooier | kaas | Rad. | v.v. H.N.-191 W/ heeft v.k. over de hele stad. |
(Aan den Heer (Rad.)
Inspecteur v/h
Marktwezen. Amsterdam
14-10-1939
[Handtekening: D. Postema])
Gebruikte afkortingen in de bron:
* b.k. e. n. gr.: Boter, kaas en (en/of) grutterswaren.
* a. gr. p. f.: Aardappelen, groenten, peulvruchten (of pootaardappelen), fruit.
* sch. art.: Schoenmakersartikelen.
* v.v.: Ventvergunning.
* v. k. / v. klanten: Vaste klanten.
* C.W. / Z.W. / Z.O.: Centrum West, Zuidwest, Zuidoost (wijkaanduidingen).
* Rad.: Radiale wijken (Amsterdamse wijkindeling). * Inhoud: Het document is een administratief verslag waarin de status van diverse ambulante handelaren (venters) in Amsterdam wordt vastgelegd. De focus ligt op de legitimiteit van hun handel: hebben ze een vergunning (v.v.) en bedienen ze vaste klanten (v.k.) of verkopen ze incidenteel op straat?
* Handelswijze: Bijzonder is de aantekening bij J. Burgemeester. Hij werkt volgens een methode waarbij hij eerst zonder goederen langs de deuren gaat om bestellingen op te nemen ("eerst hooren"), om zo een vaste route met een vaste klantenkring op te bouwen. Dit duidt op een verschuiving van 'schreeuwende' straathandel naar een meer georganiseerde bezorgdienst.
* Producten: De handel betreft primaire levensbehoeften (voeding) en brandstof (petroleum), wat essentieel was voor de huishoudens in die tijd.
* Paleografie: Het document is geschreven in een vlot, zakelijk 20e-eeuws cursief met veel gebruik van vakspecifieke afkortingen. De "@" tekens worden gebruikt als herhalingsteken of om een locatie aan te duiden. * Tijdsgewricht: Oktober 1939. De Tweede Wereldoorlog is net uitgebroken (september 1939). Hoewel Nederland nog neutraal en onbezet is, is de overheid al volop bezig met de voorbereiding op schaarste. Het strakker reguleren van de straathandel en de distributie van goederen zoals petroleum en voedsel was onderdeel van de voorbereiding op rantsoenering.
* Lokaal: Het Marktwezen in Amsterdam speelde een cruciale rol in het handhaven van de orde op straat en het reguleren van de concurrentie tussen winkeliers en venters. De wijkindelingen (zoals 'Radiaal' en 'Zuid') komen overeen met de toenmalige stadsorganisatie.
* Sociaal-economisch: Straathandel was een belangrijke bron van inkomsten voor de lagere middenklasse. De vermelding "had nooit v.v." suggereert dat veel handelaren mogelijk informeel (zonder papieren) werkten, wat door de inspectie nu in kaart werd gebracht.