Ambtsverslag / Rapportage 22 december 1939 [Linkerbovenhoek]
Ingeschreven

[Middenboven]
№ 72/103/1. M. 1939 10/12

[Rechterbovenhoek]
Pb
22-12-39
WvE

[Linkermarge]
Inzake klachten in "Noord" omtrent de Ventverordening Handelsgeld verstrekken aan kooplui zonder ventvergunning.

[Hoofdtekst]
Rapport.

Klachten van het volgende gehalte komen mij haast dagelijks ter oore.
1º Mijnheer, hoe is het mogelijk, dat daar en daar weer een nieuwe groente-, brandstoffenman - visch- of boterboer loopt? enz.
2º Hoe is het mogelijk, dat dan iemand met visch en dan met kaas, olie enz. kan venten?
3º Hoe is het mogelijk, dat iemand de eene dag met de lompenkar uitgaat, de volgende dag met manufacturen en dan weer met fruit; Als U daar niets aan kan doen, dan is zoo'n ventvergunning een ding van niets, iedereen doet dan maar wat hij wil enz.

Mijn ervaring is:
1º Dat sommige ventvergunninghouders een tijd lang venten in een buurt en de adressen waar iets verkocht wordt of onthouden of noteeren. Na verloop van eenigen tijd hebben zij zoogenaamd een vaste wijk. Deze laten zij dan bedienen door hun vrouw, zoon of knecht (Wanneer het groentewijkben zijn meestal zonder rijksverkenning of machtiging). Zelf gaat zoo iemand in een andere buurt venten of laat de v.v. overschrijven op een ander stadsdeel of zelfs met een ander artikel.
2º Dat er geregeld kooplui worden aangetroffen, die zonder ventvergunning ventende of colporterend een buurt loopen en alzoo een vaste klantenwijk vormen (De eersten loopen een partijtje bekeuringen op, de laatsten gaan vrij uit!; maar na eenigen tijd zitten zij er tusschen en hebben een vaste klantenwijk.
3º Dat weer andere ventvergunninghouders worden aangetroffen die dan eenige dagen of zelfs halve dagen venten met het artikel wat hun vergunning aangeeft en de overigen tijd worden aangetroffen met een ander artikel en bedienen dan hun zoogenaamde vaste klantenwijk.

[Onderaan]
z.o.z. Het document is een ambtelijk rapport waarin een beambte (vermoedelijk een inspecteur van de marktpolitie of een controleur van de afdeling Handelsgeld) verslag doet van de chaos rondom straathandel-vergunningen.

De kern van de problematiek bestaat uit drie punten:
1. Ongeoorloofde substitutie: Vergunninghouders bouwen een klantenkring op en laten het feitelijke werk vervolgens over aan onbevoegde familieleden of personeel, terwijl zij zelf elders opnieuw beginnen.
2. Illegale concurrentie: Kooplui zonder enige vergunning ("colporterend") eigenen zich wijken toe. Hoewel sommigen bekeurd worden, weten velen zich permanent in de wijk te vestigen.
3. Assortimentsfraude: Vergunninghouders houden zich niet aan de productgroep waarvoor de vergunning is verleend (bijv. wisselen tussen lompen, manufacturen en fruit).

De toon van het rapport is enigszins gefrustreerd; de schrijver citeert de burgers ("Mijnheer, hoe is het mogelijk...") om de druk vanuit de publieke opinie op de handhaving te onderstrepen. Dit document stamt uit december 1939, de periode van de Mobilisatie in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De economische crisis van de jaren '30 was nog voelbaar en de overheid probeerde de handel strak te reguleren via de "Ventverordening" om oneerlijke concurrentie en overlast te beperken.

In grote steden (waarschijnlijk Rotterdam of Amsterdam, gezien de aanduiding "Noord" en de terminologie) was de straathandel een cruciale bron van inkomsten voor de lagere sociale klassen. Het bezit van een "vaste wijk" was economisch van levensbelang. Het rapport toont aan dat de bureaucratische controle (de ventvergunning) in de praktijk moeilijk te handhaven was door de vindingrijkheid van de kooplui. De afkorting "v.v." in de tekst staat voor ventvergunning.