Archiefdocument
Origineel
15 april 1940. Aantal personen, aangetroffen zonder vergunning (z.g.n. bedieners van vaste klanten) per 15 April 1940.
| Wijk en artikelen | Ventvergunning ingeleverd of ingetrokken. | Nimmer ventver.geh. In de handel vóór 1934 | Nimmer ventver.geh. In de handel ná 1934 | Totaal | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| Oost | |||||
| Aard.gr.en fruit | 20 | 12 | 1 | 33 | |
| Zuurwaren | 1 | - | 1 | 2 | |
| Petroleum | 5 | 3 | 3 | 11 | |
| Boter, kaas en eieren | 3 | 2 | 1 | 6 | |
| Wild en gevogelte | - | 1 | 1 | 2 | |
| Brandstoffen | - | - | 1 | 1 | |
| 29 | 18 | 8 | 55 | ||
| West | |||||
| Aard.gr.en fruit | 22 | 11 | 6 | 39 | |
| Aardappelen | - | 3 | - | 3 | |
| Petroleum | - | - | 1 | 1 | |
| Boter, kaas en eieren | - | 1 | - | 1 | |
| 22 | 15 | 7 | 44 | ||
| Zuid | |||||
| Aard.gr.en fruit | 28 | 18 | 13 | 59 | |
| Aardappelen | 5 | 1 | 1 | 7 | |
| Boter, kaas en eieren | 4 | 14 | 1 | 19 | |
| Fruit | 1 | 3 | 1 | 5 | |
| Petroleum | 2 | 1 | 2 | 5 | |
| Koffie en thee | - | 2 | - | 2 | |
| Zuurwaren | - | 1 | - | 1 | |
| Wild en gevogelte | - | 1 | - | 1 | |
| 40 | 41 | 18 | 99 | ||
| Centrum | |||||
| Aard.gr.en fruit | 14 | 9 | 11 | 34 | |
| Boter, kaas en eieren | 1 | 2 | 1 | 4 | |
| Petroleum | 2 | 2 | 4 | 8 | |
| Schoonmaakart. | 1 | 1 | 2 | 4 | |
| Zuurwaren | - | 1 | 1 | 2 | |
| 18 | 15 | 19 | 52 | ||
| Noord | |||||
| Aard.gr.en fruit | 34 | 7 | 14 | 55 | |
| Aardappelen | - | 2 | 1 | 3 | |
| Boter, kaas en eieren | 1 | 20 | 6 | 27 | |
| Petroleum | 3 | 9 | 4 | 16 | |
| Huish.artikelen | - | 2 | 1 | 3 | |
| Visch | 1 | 3 | - | 4 | |
| Bloemen en planten | - | - | 2 | 2 | |
| Brandstoffen | 2 | 8 | 9 | 19 | |
| To transporteeren | 41 | 51 | 37 | 129 |
--- Deze tabel biedt een kwantitatief inzicht in de handhaving op straathandel in een grote stad (zeer waarschijnlijk Amsterdam, gezien de wijkindeling) vlak voor de Tweede Wereldoorlog.
- Doelgroep: De focus ligt op de "zogenaamde bedieners van vaste klanten". Dit was een juridische schemerzone waarbij handelaren zonder ventvergunning beweerden alleen vaste klanten aan huis te bedienen om zo de strenge Ventverordening te omzeilen.
- Handhavingsgronden: De personen worden onderverdeeld in drie categorieën: handelaren wier vergunning was afgepakt/ingeleverd, en "illegale" nieuwkomers die nooit een vergunning hadden. Hierbij is 1934 een cruciaal ijkpunt.
- Sectoren: De handel in primaire levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit en zuivel) vormt de hoofdmoot van de overtredingen. Dit wijst erop dat de illegale handel vooral een overlevingsstrategie was.
- Geografische spreiding: Stadsdeel Noord springt eruit met het hoogste aantal overtreders (129), wat duidt op een hoge concentratie van informele economie in die wijk.
--- Het document is gedateerd op 15 april 1940, slechts enkele weken voor de Duitse inval in Nederland. De sociaal-economische context van de late jaren '30 wordt gekenmerkt door de naweeën van de Grote Depressie. Veel werklozen probeerden als straathandelaar een inkomen te genereren.
De overheid probeerde deze "ongecontroleerde" handel echter in te dammen. De jaartal-grens van 1934 in de tabel verwijst naar de invoering van de Vestigingswet Kleinbedrijf, die strenge eisen stelde aan ondernemerschap om de gevestigde middenstand te beschermen tegen "beunhazen". Wie na 1934 zonder de juiste papieren was begonnen, werd door de autoriteiten als een groter probleem gezien dan de "oude garde" die al voor die tijd in de handel zat. Dit document toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee deze marginale beroepsgroep in kaart werd gebracht.