Dienstbrief / Officiële correspondentie.
Origineel
Dienstbrief / Officiële correspondentie. 23 mei 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Den Heer H.J.A. v.d. Pol, Nieuwendammerdijk 192, Amsterdam-Noord. [Bovenaan rechts, handgeschreven:]
Zew. M. de Boer
[Bovenaan midden, getypt:]
DV.
[Bovenaan links, getypt:]
90/29/2 M.
[Handgeschreven, schuin:]
extra
[Rechtsboven, getypt:]
23 Mei 1940.
[Adres, getypt:]
den Heer H.J.A. v.d. Pol,
Nieuwendammerdijk 192,
Amsterdam-Noord.
[Inhoud, getypt:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 Mei jl.
verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw
plaats op de markt(en) Mosplein
te laten bystaan - niet vervangen - door H. Gunther.
[Onderaan rechts, getypt:]
De Directeur, Het document betreft een officiële beschikking waarin toestemming wordt verleend voor hulp op een marktplaats. De heer H.J.A. v.d. Pol, een marktkopman woonachtig in Amsterdam-Noord, krijgt permissie om assistentie te krijgen van ene H. Gunther op zijn standplaats aan het Mosplein.
Enkele opvallende administratieve details:
* Voorwaardelijke aard: De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de gemeente het recht behoudt de toestemming op elk moment in te trekken.
* Strikte beperking: Er wordt expliciet vermeld "bystaan - niet vervangen". Dit houdt in dat de vergunninghouder (v.d. Pol) verplicht is zelf bij zijn kraam aanwezig te zijn; de assistent mag de kraam niet zelfstandig runnen.
* Taalgebruik: Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling met een 'y' in woorden als "hierby" en "bystaan". De datum van 23 mei 1940 is historisch gezien zeer pikant. Het is minder dan twee weken na de Duitse inval (10 mei) en slechts ruim een week na de Nederlandse capitulatie (15 mei). Het document illustreert dat het dagelijks leven en de gemeentelijke bureaucratie in Amsterdam direct na de machtsovername door de bezetter in eerste instantie gewoon doorliepen.
De markt op het Mosplein was een vitaal onderdeel van de voedselvoorziening in Amsterdam-Noord. In de beginperiode van de bezetting was de regulering van markten essentieel om de distributie van goederen ordelijk te laten verlopen en om illegale handel of ongeoorloofde onderverhuur van schaarse marktplaatsen tegen te gaan. De strenge regels rondom persoonlijke aanwezigheid ("niet vervangen") waren bedoeld om deze controle te handhaven. H. Gunther H.J.A. v.d. Pol M. de Boer Marktwezen