Zakelijke correspondentie (brief). 15 september 1941. N.V. Handelsvereeniging Haussmann & van den Akker, 's-Gravenhage. № 7/29/1 M. 1941 16/9

Haussmann & van den Akker
N.V.
KANTOORMACHINES & SYSTEMEN

TEL. ADRES THE DICTAPHONE HAAG
's-GRAVENHAGE 15 September 1941
J. v. STOLBERGLAAN 95
FD/HM
TELEFOON 772705

Mijne Heeren,

Wij willen trachten om Dictaphone-wasrollen hier te lande te laten vervaardigen. Want dit zou inderdaad een uitkomst beteekenen voor de gebruikers van de Dictaphone-machines, omdat wij al sedert lang niet meer kunnen voldoen aan de vraag, die er naar Dictaphone-wasrollen bestaat.

Wij achten het niet uitgesloten, dat de proeven, die op het oogenblik worden genomen, tot een goed resultaat zullen leiden, hoewel het eindproduct natuurlijk nooit zal kunnen wedijveren met de origineele Amerikaansche rollen; bovendien zal de prijs van deze rollen waarschijnlijk hooger komen te liggen, omdat alles met de hand moet worden verricht. Het gaat hier slechts om een noodoplossing!

Om nu binnenkort de fabricatie ter hand te kunnen nemen, moeten wij de beschikking hebben over de benoodigde grondstoffen en daarom is onze vraag, of U van heden af het afslijsel van Uw rollen zoudt willen laten bewaren en ons dit, wanneer U een eenigszins van belang zijnde hoeveelheid ter beschikking hebt, zoudt willen doen toekomen.

Bij voorbaat zeggen wij U dank voor Uw medewerking in dezen en teekenen

hoogachtend,
N.V. HANDELSVEREENIGING
HAUSSMANN & VAN DEN AKKER.

[Handtekening: vandenakker]

[Handgeschreven kanttekeningen links:]
acc.
Typist moet hiervoor zorgen.
hd 17/9 '41

[Handgeschreven onderaan:]
hr. Groeneveld Ter kennisn:
19/9/41 [Paraaf]

K 7374

Gedicteerd aan de
DICTAPHONE * Materiaaltekort: De brief illustreert de nijpende tekorten aan kantoorbenodigdheden tijdens de Duitse bezetting. Omdat de originele wasrollen uit de Verenigde Staten kwamen, was import onmogelijk geworden.
* Recycling: De vraag naar "afslijpsel" (het was-residu dat ontstaat wanneer een rol wordt 'geschaafd' om opnieuw te gebruiken) duidt op een extreme vorm van schaarste waarbij zelfs afvalproducten als primaire grondstof voor nieuwe productie moesten dienen.
* Kwaliteit en Kosten: De schrijver is eerlijk over de lagere kwaliteit ("nooit wedijveren met de origineele") en hogere kosten door handwerk, wat de ernst van de "noodoplossing" benadrukt.
* Taalgebruik: Formeel, zakelijk Nederlands uit het midden van de 20e eeuw ("Mijne Heeren", "in dezen", "teekenen"). Haussmann & van den Akker was de officiële Nederlandse importeur van de Dictaphone, een vroege voorloper van de voicerecorder die geluid opnam op wascilinders. In september 1941, ruim een jaar na de start van de bezetting, waren de voorraden van Amerikaanse makelij uitgeput. De brief is gericht aan een zakelijke klant (gezien de aanhef "Mijne Heeren") om hen te mobiliseren grondstoffen te leveren voor een clandestiene of in ieder geval geïmproviseerde lokale productielijn. De opmerking onderaan de brief ("Gedicteerd aan de DICTAPHONE") diende als reclame voor de efficiëntie van hun eigen product.