Zakelijke brief op officieel briefpapier. 15 september 1941. N.V. Handelsvereeniging Haussmann & van den Akker (Afdeling Kantoormachines & Systemen). Haussmann & van den Akker N.V.
KANTOORMACHINES & SYSTEMEN

TEL. ADRES THE DICTAPHONE HAAG
's-GRAVENHAGE 15 September 1941
J. v. STOLBERGLAAN 95 FD/HM
TELEFOON 772705

Mijne Heeren,

Wij willen trachten om Dictaphone-wasrollen hier te lande te laten vervaardigen. Want dit zou inderdaad een uitkomst beteekenen voor de gebruikers van de Dictaphone-machines, omdat wij al sedert lang niet meer kunnen voldoen aan de vraag, die er naar Dictaphone-wasrollen bestaat.

Wij achten het niet uitgesloten, dat de proeven, die op het oogenblik worden genomen, tot een goed resultaat zullen leiden, hoewel het eindproduct natuurlijk nooit zal kunnen wedijveren met de origineele Amerikaansche rollen; bovendien zal de prijs van deze rollen waarschijnlijk hooger komen te liggen, omdat alles met de hand moet worden verricht. Het gaat hier slechts om een noodoplossing!

Om nu binnenkort de fabricatie ter hand te kunnen nemen, moeten wij de beschikking hebben over de benoodigde grondstoffen en daarom is onze vraag, of U van heden af het afslijpsel van Uw rollen zoudt willen laten bewaren en ons dit, wanneer U een eenigszins van belang zijnde hoeveelheid ter beschikking hebt, zoudt willen doen toekomen.

Bij voorbaat zeggen wij U dank voor Uw medewerking in dezen en teekenen

hoogachtend,
N.V. HANDELSVEREENIGING
HAUSSMANN & VAN DEN AKKER.

[handgeschreven handtekening: vandenAkker]

K 7374

Gedicteerd aan de
DICTAPHONE De kern van dit schrijven is een verzoek om hergebruik van grondstoffen (recycling avant la lettre). Haussmann & van den Akker kampen met een tekort aan Dictaphone-wasrollen. Deze rollen werden gebruikt om stemopnames te maken door middel van gravering in was. Wanneer een rol vol was en de tekst was uitgetypt, kon de rol worden "afgeslepen" (een flinterdun laagje was werd verwijderd) zodat deze opnieuw kon worden gebruikt.

De schrijver geeft aan dat zij proberen deze rollen nu zelf in Nederland te produceren ("hier te lande"). Omdat de kwaliteit van deze handgemaakte rollen lager zal zijn en de prijs hoger, wordt het expliciet een "noodoplossing" genoemd. Om de productie te starten hebben ze echter de was-resten (het afslijpsel) nodig van bestaande rollen van hun klanten. De brief is een directe oproep aan klanten om dit afvalproduct niet weg te gooien, maar te verzamelen en op te sturen als grondstof. De datum van de brief, september 1941, is cruciaal voor het begrip van de inhoud. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De Dictaphone was een Amerikaans product (uitgevonden door o.a. Alexander Graham Bell). Door de oorlogstoestand en de Britse blokkades was de import van goederen uit de Verenigde Staten naar bezet Europa volledig stilgevallen.

Bedrijven die afhankelijk waren van Amerikaanse technologie en verbruiksartikelen moesten creatief worden om te overleven. Deze brief illustreert de toenemende schaarste tijdens de oorlogsjaren en de noodzaak tot improvisatie. Het toont hoe een handelsonderneming gedwongen werd om zelf producent te worden, gebruikmakend van restmaterialen, omdat de reguliere wereldwijde handelsketens waren doorbroken. De spelling ("beteekenen", "Amerikaansche") is conform de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel.