18 oktober 1941. De Directeur der Afdeeling Arbeidszaken (getekend: Huberts). GEMEENTE AMSTERDAM

Afd. Arbeidszaken
No. 58/18 A.V.
ONDERWERP:
Uitvoering Kinderbijslagwet.

AMSTERDAM, 18 October 1941.
No. UA/3/5 M.1941 21/10

Hiernevens doe ik U toekomen een aantal aanvraagformulieren voor een kinderbijslagboekje, bestemd ter uitreiking aan personen in Gemeentedienst, welke recht hebben op kinderbijslag krachtens de bepalingen der Kinderbijslagwet.

Voor zooveel noodig vestig ik er Uw aandacht op, dat op den wettelijken kinderbijslag slechts recht kunnen doen gelden zij, die bij wijze van werkverschaffing zijn te werk gesteld; zij, wier loon wordt vastgesteld op het loon, vermeld in de loonlijst, als bedoeld sub II van de "Bepalingen omtrent minimum-loon en maximum arbeidsduur in de bestekken voor gemeentewerken", alsmede zij, die krachtens artikel 12 der Luchtbeschermingswet zijn gevorderd, dan wel op arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht ten behoeve van de luchtbescherming werkzaam zijn.

Zooals U bekend zal zijn, komen bovenvermelde personen slechts voor dezen kinderbijslag in aanmerking, voor zoover hun gezin op 1 October 1941 meer dan twee wettige of gewettigde kinderen telde, beneden den leeftijd van 15 jaar.

Ik verzoek U de U hierbij toegezonden aanvraagformulieren, na invulling door belanghebbenden ten spoedigste aan de afdeeling Arbeidszaken terug te zenden.

Meerdere formulieren kunnen bij mij worden aangevraagd (telefoontoestel Raadhuis No.480); ook voor arbeiders, die nog in dienst treden en nog geen aanvraag hebben ingezonden.

De Directeur der Afdeeling Arbeidszaken,
(w.g. Huberts)

Aan Hoofden van Diensten en
Bedrijven.

C.S. Stadhuis
A'dam 10-'41.

[Handgeschreven aantekeningen:]
* Rechtsboven: "in drie th. Burghove"
* Linksonder diagonaal: "niet bij Marktwezen" Deze circulaire betreft de administratieve uitrol van de Kinderbijslagwet binnen de gemeente Amsterdam in 1941. De kern van het document is de verspreiding van aanvraagformulieren voor 'kinderbijslagboekjes'.

De brief specificeert drie specifieke doelgroepen die voor deze regeling in aanmerking komen:
1. Arbeiders in de werkverschaffing (steunverlening via arbeid).
2. Personeel wiens loon is gekoppeld aan specifieke gemeentelijke loonlijsten voor minimumloon en arbeidsduur.
3. Personeel ingezet voor de Luchtbescherming (zowel gevorderden als contractanten).

Een belangrijke beperking die wordt genoemd is de kwantitatieve drempel: men had in 1941 pas recht op kinderbijslag vanaf het derde wettige kind onder de 15 jaar. Dit onderstreept dat de kinderbijslag destijds nog geen universeel recht was voor elk kind, maar een sociale voorziening gericht op het ondersteunen van grotere gezinnen met lagere inkomens. Het document is gedateerd in oktober 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Kinderbijslagwet zelf was in 1939 aangenomen en trad in 1941 in werking. Hoewel de wet voor de oorlog was voorbereid, werd de implementatie ervan door de bezetter voortgezet als onderdeel van het sociale beleid.

De verwijzing naar de Luchtbeschermingswet is typerend voor de tijdsgeest. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was cruciaal tijdens de bezettingsjaren om de burgerbevolking te beschermen tegen (geallieerde) luchtaanvallen. Dat personeel in deze dienst expliciet wordt genoemd, getuigt van de omvang en het belang van deze organisatie in die periode.

De handgeschreven notitie "niet bij Marktwezen" suggereert dat deze specifieke instructie of de bijbehorende formulieren niet van toepassing waren op de dienst Marktwezen, mogelijk omdat zij een eigen regeling hadden of omdat het personeel daar niet aan de specifieke criteria voldeed.