Getypte brief met handgeschreven kanttekening. 5 maart 1941. Vermoedelijk een afdelingshoofd binnen de gemeente Amsterdam (referentie D/HG.). Directeur der Gemeentebelastingen, Heerengracht 196, Amsterdam-Centrum. D/HG. [handgeschreven] extra

10/10/1 M.
n diverse 5 Maart 1941.

den Heer Directeur
der Gemeentebelastingen,
Heerengracht 196,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 7.

Refereerende aan ons telefonisch onderhoud van 3 Maart jl. heb ik de eer U in bijlage dezes een staat te doen toekomen, houdende een omschrijving van de belastingen, welke bij de onder mijn beheer staande takken van dienst te weten: Dienst van het Marktwezen; Bedrijf van de Vischmarkt en het Bedrijf van de Centrale Markt, worden geheven.

De vraag is thans bij mij gerezen of deze belastingheffingen vallen onder 2e van artikel 1 van het nieuwe besluit op de Omzetbelasting 1940 namelijk of hier sprake is van diensten, welke hier te lande door ondernemers binnen het kader van hun onderneming worden verricht.

Ik verzoek U beleefd mij hieromtrent Uw oordeel te doen kennen, meer in het bijzonder over de vraag of van bovenbedoelde heffingen aangifte moet worden gedaan.

Ten aanzien van de Vischmarkt deel ik U nog mede, dat dit bedrijf krachtens de "Vischregeling" der Omzetbelasting voor wat de op den afslag aangevoerde en verkochte visch betreft, als fabrikant wordt aangemerkt waarom aan dit Bedrijf derhalve reeds een aanslagbillet over de maanden Januari en Februari 1941 werd uitgereikt. Over de opbrengst van de bovengenoemde aanvoeren is de Vischmarkt 2 1/2 % omzetbelasting verschuldigd. Daar de omzetbelasting niet afzonderlijk mag worden berekend, wordt aan koopers van de op den afslag geveilde visch onder de benaming "administratiekosten" een bedrag geheven ter dekking van de omzetbelasting. Ook over deze verhooging (administratiekosten) moet volgens de opvatting van den Inspecteur omzetbelasting worden berekend. De heffing, genoemd onder punt 7 van den bijgevoegden staat, wordt geheven van de aanvoerders der visch op den afslag en wordt afgetrokken van het bedrag der hun toekomende besomming. Deze brief vormt een ambtelijke correspondentie over de interpretatie van fiscale wetgeving in bezettingstijd. De kern van de zaak is de toepassing van het "Besluit op de Omzetbelasting 1940" op de diensten en heffingen van de Amsterdamse markten (Marktwezen, Vischmarkt, Centrale Markt).

Er wordt een specifiek probleem aangekaart bij de Vischmarkt: omdat omzetbelasting volgens de regels niet apart op de nota mag staan, wordt dit doorberekend aan de kopers onder de dekmantel van "administratiekosten". De schrijver merkt op dat volgens de Inspecteur ook over deze verhoging weer belasting betaald moet worden. De brief illustreert de complexiteit van de nieuwe belastingwetgeving die door de Duitse bezetter was ingevoerd en hoe gemeentelijke diensten hiermee worstelden. In 1940, kort na de inval van nazi-Duitsland, werd een nieuwe omzetbelasting ingevoerd naar Duits model. Dit verving het eerdere Nederlandse systeem en was aanzienlijk ingewikkelder en breder van opzet. Voorheen was de omzetbelasting een eenmalige heffing bij de producent, maar het nieuwe systeem kende een cumulatief karakter (belasting over belasting bij elke stap in de keten).

De brief dateert van maart 1941, minder dan een maand na de Februaristaking in Amsterdam. Ondanks de politieke en maatschappelijke onrust ging het bureaucratische apparaat van de gemeente door met het implementeren van de nieuwe verordeningen van de bezetter. De Vischmarkt waarover gesproken wordt, bevond zich destijds waarschijnlijk aan de De Ruyterkade (de Centrale Vischmarkt). Gemeente Amsterdam Marktwezen