Bijlage bij een ambtelijke brief (No.10/10/1 M.).
Origineel
Bijlage bij een ambtelijke brief (No.10/10/1 M.). 5 maart 1941. De Directeur van het Marktwezen. Den Heer Directeur der Gemeentebelastingen (vermoedelijk Amsterdam, gezien de locaties). Behoort bij brief No.10/10/1 M. d.d. 5 Maart 1941 aan den Heer Directeur der Gemeentebelastingen van den Directeur van het Marktwezen.
| Aard der belasting heffingen | plaats der heffingen | De belasting is verschuldigd wegens: |
|---|---|---|
| MARKTWEZEN. | ||
| ========= | ||
| 1. Marktgelden | algemeene dag-, week- speciale markten (brandstoffenmarkt, Boom- en Bloemmarkt Automarkt) | innemen van een plaats op den als markt aangewezen openbaren gemeentegrond en/of in het als markt aangewezen openbare gemeentewater |
| 2. Standplaatsgelden | buiten de markten met vergunning van Burgemeester en Wethouders | idem |
| 3. Ventgelden | idem | wegens het gebruik maken van den openbaren gemeentegrond |
| CENTRALE MARKT. | ||
| ============== | ||
| 4. Plaatsgelden | terrein Centrale Markt en/of in het halgebouw | innemen van een plaats op den als markt aangewezen gemeentegrond of van een plaats in de markthal |
| 5. Entreegelden | idem | verleenen van toegang tot het marktterrein aan houders van door den Directeur van het Marktwezen afgegeven legitimatiekaarten |
| 6. Kade- en liggelden | idem | innemen van een plaats in het als markt aangewezen gemeentewater of het gebruik maken van dat water |
| VISCHMARKT. | ||
| ========== | ||
| 7. Afslaggelden | terrein Vischmarkt aan de De Ruyterkade | gebruik maken van den afslag |
| 8. Extra heffing op afslaggelden wegens consignatie-zendingen | idem | idem |
| 9. Aanvoergelden | idem | aanvoer van visch ter markt (buitenterrein) |
| 10. Entreegelden | idem | verleenen van toegang tot het marktterrein en/of de Vischhal aan houders van door den Directeur van het Marktwezen afgegeven legitimatiekaarten |
| 11. Vaartuigen | idem | aanvoer van visch ter markt |
| 12. Berging in de halmarkt | gebouw op de Vischmarkt | opberging van visch in de Vischhal |
| 13. Vergoeding telefoongebruik | idem | gebruikmaken van telefooncel. |
| * Terminologie: Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (vóór de wijzigingen van 1947), zichtbaar in woorden als "den", "visch", "algemeene" en "openbaren". | ||
| * Inhoudelijke details: | ||
| * De markten omvatten niet alleen levensmiddelen, maar ook brandstoffen en auto's. | ||
| * Er wordt onderscheid gemaakt tussen grond- en watergebruik (liggelden). | ||
| * Toegang tot de groothandelsmarkten (Centrale Markt/Vischmarkt) was gereguleerd via legitimatiekaarten waarvoor betaald moest worden (entreegelden). | ||
| * Opmerkelijk is punt 13, de vergoeding voor het gebruik van een telefooncel, wat destijds een specifieke facilitaire dienst van de markt was. Dit document stamt uit maart 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een puur administratief-economisch document lijkt over marktgelden, is het tijdsgewricht van belang. De distributie van voedsel en goederen stond in deze periode onder grote druk door de invoering van het bonnenstelsel en de toenemende schaarste. |
De genoemde locaties wijzen onmiskenbaar naar Amsterdam:
* De Centrale Markt bevond zich aan de Jan van Galenstraat (het huidige Food Center Amsterdam).
* De Vischmarkt aan de De Ruyterkade was de centrale plek voor de visafslag achter het Centraal Station.
* De briefwisseling tussen de Directeur van het Marktwezen en de Directeur der Gemeentebelastingen duidt op een interne afstemming over de rechtmatigheid en uitvoering van de belastingheffing in een tijd waarin de gemeentelijke autonomie steeds verder werd ingeperkt door de bezetter.