Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 43
Dossier 17
Jaar 1941
Stadsarchief

Officieel afschrift (bestuursdocument).

21 mei 1941.

Origineel

Officieel afschrift (bestuursdocument). 21 mei 1941. [Linksboven:]
Afschrift. No.10/18/1 M.1941.

[Rechtsboven, handgeschreven:]
dupl.

[Midden:]
DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN.

[Linkerkolom:]
Bericht op schrijven van.
Betreffende onderzoek financiën Amsterdam.

[Rechterkolom:]
Nr.19225 Afd.B.B.Bur. Fin.
's-Gravenhage, 21 Mei 1941.

Zooals u bekend is, zijn tot dusver nog niet alle onderdeelen van de gemeente-huishouding betrokken in het onderzoek dat krachtens een daaromtrent met het gemeentebestuur getroffen afspraak wordt ingesteld naar de financiën van Amsterdam. Mijn ambtgenoot van Financiën, Gedeputeerde Staten en ik achten het gewenscht, dat thans spoedig ook met die onderdeelen, waarvoor nog speciale commissies in het leven dienen te worden geroepen, een aanvang wordt gemaakt. De onderdeelen, welke hiervoor in aanmerking komen, laat ik hieronder volgen met vermelding van de deskundigen, welke van Rijks- en Provincie-wege worden aangewezen tot deelneming aan het onderzoek.

Publieke Werken.
Ir.A.Groothoff, oud-Directeur-voorzitter der artiklerie-inrichtingen te Amersfoort, voorzitter.
Ir.C.G.Krayenhof van de Leur, Hoofdingenieur-Directeur van den Rijkswaterstaat te Utrecht.
Ir.H.G.J.Schebling, architect-ingenieur bij den dienst van wegenwerken der Nederlandsche Spoorwegen te Utrecht.
A.Janssen, kapitein der genie n.a.te Arnhem. Secretaris.

Handelsinrichtingen met havendiensten Schiphol.
Ir.A.Groothoff, als voren, Voorzitter.
Ir. I.Th.van Rosse, oud Directeur O.W.Curaçao, Den Haag.
Prof. Ir.P.N.Max, oud-waarn.hoofding.Staats-Spoor- en Tramwegen Ned.Indiën, Den Haag
A.Jansen, als voren, Secretaris.

Gemeentetram en veren.
Ir.W.J.Burgersdijk, oud-Directeur N.Z.H.Tramweg Mij.te Haarlem, Voorzitter.
Ir.Th.M.B.van Marle, Inspecteur-Generaal van het Verkeer, 's-Gravenhage.
Ir.Bosboom, ingenieur te Haarlem, Secretaris.

Gemeentereiniging met vuilverbranding, benevens de markten met abattoir en levensmiddelenbedrijf.
Ir.A.Groothoff, als voren, voorzitter.
J.B.de Jongh, Luitenant-Kolonel, Intendant, 's-Gravenhage.
Ir.G.F.H.Houben, Directeur Rijksdienst Zuiderzeesteunwet, Adviseur N.V.Vuilvervoer Mij (V.A.M.), Baarn, lid, Secretaris.

Gemeentewaterleiding.
Ir.J.Blackstone, oud-Directeur B.O.W.Ned. Indiën, Den Haag. * Administratieve structuur: Het document toont een systematische aanpak van de centrale overheid (Rijk en Provincie) om de volledige financiële huishouding van de gemeente Amsterdam door te lichten.
* Samenstelling commissies: Opvallend is dat de commissieleden voornamelijk bestaan uit (oud-)directeuren, ingenieurs (Ir.) en militairen (Kapitein, Luitenant-Kolonel). Dit wijst op een voorkeur voor een technisch-zakelijke en hiërarchische controle-inrichting. Ir. A. Groothoff speelt een centrale rol als voorzitter van drie van de vijf genoemde commissies.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling (bijv. "zooals", "onderdeelen", "gewenscht") en gebruikt formele ambtelijke terminologie.
* Fysieke staat: De tekst is getypt op een schrijfmachine, met een handgeschreven toevoeging "dupl." (duplicaat), wat gebruikelijk was voor archiefkopieën. Dit document dateert van mei 1941, precies een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode trachtte de bezetter (via de Nederlandse ministeries die onder toezicht stonden) de greep op de grote steden te verstevigen.

Kort voor deze datum, in februari 1941, had de Februaristaking plaatsgevonden in Amsterdam, waarna de Duitse autoriteiten het Amsterdamse gemeentebestuur hadden ontbonden en een regeringscommissaris (burgemeester Edward Voûte) hadden aangesteld. Het hier beschreven financiële onderzoek was een instrument om de gemeentelijke autonomie verder te beperken en de Amsterdamse middelen direct onder centrale (en daarmee indirect Duitse) controle te stellen. Het inschakelen van experts uit Nederlands-Indië en de militaire genie onderstreept de poging om "orde op zaken" te stellen met een technocratisch bewind.

Samenvatting

  • Administratieve structuur: Het document toont een systematische aanpak van de centrale overheid (Rijk en Provincie) om de volledige financiële huishouding van de gemeente Amsterdam door te lichten.
  • Samenstelling commissies: Opvallend is dat de commissieleden voornamelijk bestaan uit (oud-)directeuren, ingenieurs (Ir.) en militairen (Kapitein, Luitenant-Kolonel). Dit wijst op een voorkeur voor een technisch-zakelijke en hiërarchische controle-inrichting. Ir. A. Groothoff speelt een centrale rol als voorzitter van drie van de vijf genoemde commissies.
  • Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling (bijv. "zooals", "onderdeelen", "gewenscht") en gebruikt formele ambtelijke terminologie.
  • Fysieke staat: De tekst is getypt op een schrijfmachine, met een handgeschreven toevoeging "dupl." (duplicaat), wat gebruikelijk was voor archiefkopieën.

Historische Context

Dit document dateert van mei 1941, precies een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode trachtte de bezetter (via de Nederlandse ministeries die onder toezicht stonden) de greep op de grote steden te verstevigen.

Kort voor deze datum, in februari 1941, had de Februaristaking plaatsgevonden in Amsterdam, waarna de Duitse autoriteiten het Amsterdamse gemeentebestuur hadden ontbonden en een regeringscommissaris (burgemeester Edward Voûte) hadden aangesteld. Het hier beschreven financiële onderzoek was een instrument om de gemeentelijke autonomie verder te beperken en de Amsterdamse middelen direct onder centrale (en daarmee indirect Duitse) controle te stellen. Het inschakelen van experts uit Nederlands-Indië en de militaire genie onderstreept de poging om "orde op zaken" te stellen met een technocratisch bewind.

Locaties

's-Gravenhage.

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1