Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
Origineel
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. Waarschijnlijk D. Drukker (mogelijk directeur van de Centrale Markt). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). 10/20/2 M 4/11/41 108
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
Alhier.
Verkorte balans per ultimo
September 1941 van het bedrijf
Centrale Markt.
Gevolg gevende aan de opdracht
vervat in de circulaire van Uw Ambtsgenoot van
de Financiën d.d. 20 Juli 1939 (no. 910/203 Fin
1939) heb ik de eer U in bijlage dezes een verkorte
balans per ultimo September 1941 van het
bedrijf van de Centrale Markt te doen toekomen.
Ten aanzien van het te verwachten eind-
resultaat voor 1941 van dit bedrijf meen ik
als mijn verwachting te mogen uitspreken,
dat het verliessaldo, dat op de begrooting
op ƒ 222.625.- werd geraamd, hoofdzakelijk
als gevolg van mindere verhuringen rond
ƒ 250.000.- zal bedragen.
D. Drukker. Dit document is een ambtelijke brief waarin de financiële stand van zaken van de Amsterdamse Centrale Markt wordt gerapporteerd. De schrijver voldoet hiermee aan een administratieve verplichting die al in 1939 (voor de bezetting) door de Minister van Financiën was opgelegd.
De kern van de brief is tweeledig:
1. Verslaglegging: Het formeel overhandigen van de verkorte balans van de maand september 1941.
2. Prognose: De waarschuwing dat het exploitatietekort van de Centrale Markt over het gehele jaar 1941 hoger zal uitvallen dan aanvankelijk begroot. Waar een verlies van ƒ 222.625,- was voorzien, verwacht de schrijver nu een tekort van circa ƒ 250.000,-.
Als specifieke reden voor dit grotere verlies wordt gewezen op "mindere verhuringen". Dit duidt erop dat er minder inkomsten waren uit de verhuur van marktkramen of opslagruimten in de markthallen. Het document dateert van november 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, die in 1934 werden geopend voor de groothandel in levensmiddelen (voornamelijk groente en fruit).
De context van de Tweede Wereldoorlog is cruciaal voor het begrijpen van de cijfers:
* Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd een uiterst belangrijke functie vanwege de schaarste en de invoering van het distributiestelsel (de bonnen).
* Economische teruggang: De stijging van het verliessaldo en de "mindere verhuringen" weerspiegelen de haperende economie onder de bezetting. Door schaarste, export naar Duitsland en strikte regelgeving nam de vrije handel op de markt af, wat leidde tot leegstand of minder actieve handelaren, en dus lagere inkomsten voor het marktbedrijf.
* Bureaucreatie: De brief toont aan dat de gemeentelijke en landelijke administratieve processen, zoals vastgelegd in 1939, tijdens de bezetting grotendeels werden voortgezet.