Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 86
Dossier 95
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtelijke brief/rapportage betreffende financiële gegevens.

31 december 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). Aan: Den Heer Wethouder voor de Financiën, Raadhuis, Alhier.

Origineel

Ambtelijke brief/rapportage betreffende financiële gegevens. 31 december 1941. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Financiën, Raadhuis, Alhier. [Handgeschreven, rechtsboven:] U. Müller

[Links:] 10/32/2 M.

[Midden:] VB/HG.
[Handgeschreven, schuin:] Vervallen 2/1

[Rechts:] 31 December 1941.

den Heer Wethouder
voor de Financiën,
Raadhuis,
A l h i e r .

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 November jl.
No. 703/20.3 1941 Afd.Fin. met de daarbij behoorende vragen-
lijst van de Vereeniging van Nederlandsche Gemeenten, heb ik
de eer U hiermede de gevraagde gegevens ten aanzien van mijn
dienst te doen toekomen.

1941 1942
vraag 3 b.
Bijdrage voor het luchtbeschermingsingeval-
lenfonds ƒ 150,- ƒ 150,-
vraag 7.
Uitkeeringen aan ambtenaren tot wier ont-
slag de gemeente verplicht werd " 7.144,50 " 7.695,-
vraag 10.
Verhooging der grondbelasting " 376,46 " 380,-
vraag 13.
Tijdelijke duurtetoeslag voor gemeentelijk
personeel " 4.611,04 " 4.700,-
vraag 19.
Meerdere uitgaven, welke voortvloeien uit
de wijziging der omzetbelasting " 500,- " 1.250,-
Kosten verband houdende met de ariseering
van de dag- en weekmarkten P.M. P.M.

De Directeur, Dit document is een financieel overzicht dat de impact van diverse beleidsmaatregelen op de gemeentelijke begroting laat zien tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende punten zijn:

  1. Luchtbescherming: De bijdrage aan het 'luchtbeschermingsingevallenfonds' verwijst naar de voorzorgsmaatregelen tegen luchtaanvallen.
  2. Gedwongen ontslagen: De post bij vraag 7 ("Uitkeeringen aan ambtenaren tot wier ontslag de gemeente verplicht werd") is een directe verwijzing naar de zuivering van het ambtelijk apparaat door de bezetter. Dit betreft hoofdzakelijk het ontslag van Joodse ambtenaren (na de Ariërverklaring van eind 1940) en politiek onwelgevallige personen.
  3. Arisering: De onderste post noemt expliciet de "ariseering van de dag- en weekmarkten". Dit duidt op de kosten voor het proces waarbij Joodse handelaren van de markten werden verdreven en hun plaatsen werden ingenomen door niet-Joodse ('Arische') ondernemers. De vermelding "P.M." (Pro Memorie) geeft aan dat de exacte kosten op dat moment nog niet definitief becijferd konden worden of als herinneringspost dienden.
  4. Inflatie: De "tijdelijke duurtetoeslag" (vraag 13) wijst op de stijgende kosten van levensonderhoud tijdens de oorlogsjaren. De brief is gedateerd op 31 december 1941, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) fungeerde in deze periode als doorgeefluik voor informatie tussen de centrale (door nazi's gecontroleerde) overheid en de lokale besturen.

De termen in dit document, zoals "verplicht ontslag" en "ariseering", zijn administratieve eufemismen voor de uitsluiting en vervolging van de Joodse bevolking uit het openbare en economische leven. Het document is een kil bewijs van hoe de bureaucratie van een gemeente deze uitsluitingsprocessen financieel verwerkte en rapporteerde als reguliere begrotingsposten. De handgeschreven notitie "Vervallen" suggereert dat dit specifieke concept of deze versie van de rapportage later is herzien of niet is verzonden.

Samenvatting

Dit document is een financieel overzicht dat de impact van diverse beleidsmaatregelen op de gemeentelijke begroting laat zien tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende punten zijn:

  1. Luchtbescherming: De bijdrage aan het 'luchtbeschermingsingevallenfonds' verwijst naar de voorzorgsmaatregelen tegen luchtaanvallen.
  2. Gedwongen ontslagen: De post bij vraag 7 ("Uitkeeringen aan ambtenaren tot wier ontslag de gemeente verplicht werd") is een directe verwijzing naar de zuivering van het ambtelijk apparaat door de bezetter. Dit betreft hoofdzakelijk het ontslag van Joodse ambtenaren (na de Ariërverklaring van eind 1940) en politiek onwelgevallige personen.
  3. Arisering: De onderste post noemt expliciet de "ariseering van de dag- en weekmarkten". Dit duidt op de kosten voor het proces waarbij Joodse handelaren van de markten werden verdreven en hun plaatsen werden ingenomen door niet-Joodse ('Arische') ondernemers. De vermelding "P.M." (Pro Memorie) geeft aan dat de exacte kosten op dat moment nog niet definitief becijferd konden worden of als herinneringspost dienden.
  4. Inflatie: De "tijdelijke duurtetoeslag" (vraag 13) wijst op de stijgende kosten van levensonderhoud tijdens de oorlogsjaren.

Historische Context

De brief is gedateerd op 31 december 1941, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zich verhardde. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) fungeerde in deze periode als doorgeefluik voor informatie tussen de centrale (door nazi's gecontroleerde) overheid en de lokale besturen.

De termen in dit document, zoals "verplicht ontslag" en "ariseering", zijn administratieve eufemismen voor de uitsluiting en vervolging van de Joodse bevolking uit het openbare en economische leven. Het document is een kil bewijs van hoe de bureaucratie van een gemeente deze uitsluitingsprocessen financieel verwerkte en rapporteerde als reguliere begrotingsposten. De handgeschreven notitie "Vervallen" suggereert dat dit specifieke concept of deze versie van de rapportage later is herzien of niet is verzonden.

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1