3 december 1940 (met marginale aantekeningen van 21 december 1940). wijziging Reglement op de Centrale Markt
W. b. M. [Wethouder van Marktwezen]

A'dam, 3/12 1940
in concept
21/12/40 typen

Hiermede heb ik de eer voor het volgende uw aandacht te vragen.
Krachtens artikel 14 van het Reglement op de Centrale Markt worden plaatsen uitgegeven, voor zoover de beschikbare ruimte dit toelaat, aan personen, wien toegang tot de Centrale Markt wordt verleend en die zich als gegadigde opgeven bij den directeur van het Marktwezen of den door dezen aan te wijzen ambtenaar.

De grossier A. Ootjers heeft van 1 Januari tot en met Augustus 1940 een verkoopstandplaats bezet in de hal; (tussenvoeging: Ootjers komt zelf nooit op de markt, als personeel van Ootjers stond op deze plaats de zoon J. Ootjers.)

Ootjers Sr. verkreeg einde Augustus een groothandels-erkenning van de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale en bezet sedertdien als zelfstandig grossier een plaats op de markt. Voor hem staan daarop zijn schoonzoon, Wagenaar, als personeel in dienst en deze bezet thans de plaats, omdat Ootjers Sr. ook thans niet ter markt komt. Eenzelfde geval doet zich voor bij den grossier D. Reegwater. Reegwater huurde voor het jaar 1940 pakhuis A 7 op de Centrale Markt; zijn zoon is als personeel bij hem in dienst en drijft de zaken in dit pakhuis, daar Reegwater Sr. nimmer op de markt komt; sedert September jl. bezet Reegwater Sr. bovendien een plaats op de markt, waar een andere zoon van hem, aan wien als personeel toegang tot de Centrale Markt is verleend, zoogenaamd op naam van zijn vader, zaken drijft.

Op deze wijze kunnen dus grossiers, die zelf nimmer ter markt komen, voor personen toegang tot de markt verkrijgen, die, zij het gecamoufleerd, zelfstandig zaken drijven, hoewel zij niet in het bezit zijn van de vereischte erkenning der Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale. Formeel kan ik hiertegen aan de hand van artikel 1 niet optreden, omdat deze personen als personeel toegang tot de Centrale Markt verkrijgen. Wel moeten zij, krachtens artikel... [tekst breekt af] De kern van dit document is een klacht over "gecamoufleerde" handel op de Centrale Markt in Amsterdam. De schrijver signaleert een constructie waarbij officiële vergunninghouders (grossiers zoals Ootjers en Reegwater) hun rechten gebruiken om familieleden (zoons en schoonzoons) te laten handelen.

Belangrijkste punten:
* Regelontwijking: De genoemde grossiers verschijnen zelf nooit op de markt, maar laten hun familieleden de standplaatsen bezetten onder de noemer 'personeel'.
* Gebrek aan erkenning: De familieleden drijven feitelijk zelfstandig handel, maar hebben niet de verplichte erkenning van de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale.
* Juridisch vacuüm: De toezichthouder kan formeel niet ingrijpen omdat de handelaren officieel als personeel geregistreerd staan, wat conform de toenmalige reglementen (Art. 14) was toegestaan. Er wordt daarom gepleit voor een reglementswijziging. Dit document is geschreven in de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was de spil van de voedselvoorziening in de stad.

Tijdens de bezetting werd de handel in groente en fruit steeds strikter gereguleerd door de Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale (opgericht in 1940). Deze instantie moest de distributie controleren en prijsopdrijving voorkomen. De in de brief beschreven praktijken werden door de autoriteiten gezien als een bedreiging voor de grip op de markt en de eerlijke verdeling van schaarse goederen. Het document illustreert de bureaucratische strijd tegen de zogenaamde 'vrije' of grijze handel die buiten de officiële kanalen om probeerde te opereren.