Dienstbrief met administratieve stempels en handgeschreven annotaties. 4 april 1941. [Koptekst]
Nº 389 (paars stempel)
L.M. 1941 8/4 (blauw stempel)
M.S. 1941 11/4 (blauw stempel)
Nº 373 (handgeschreven)
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)
Telefoon 85151

Aan: den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden
No: 17/2/5 M.
Bijlagen: 1
Datum: 4 April 1941.
Onderwerp: Toepassing artikel 11c Reglement op de Markten.

[Brieftekst]
Ten vervolge op mijn brief d.d. 26 November jl. (No. 17/1/11 M.) heb ik de eer U in bijlage dezes een zeventiende opgave te doen geworden van personen, die langer dan vier achtereenvolgende maanden hun vaste plaats op de markten niet hebben bezet, op grond van het feit, dat het hun wegens verleende ondersteuning niet was toegestaan hun zaken te doen en voor wie ik voornemens ben artikel 11c van het Reglement op de Markten toe te passen.

Ten aanzien van de op de onderhavige lijst voorkomende personen is de gedragslijn gevolgd omschreven in mijn brief d.d. 8 Maart 1937 (No. 17/5/1 M.), waaraan U, blijkens Uw apostille d.d. 10 April 1937 No. 330 L.M.1936 wel Uw goedkeuring heeft willen hechten.

De Directeur,
[Handtekening: Aris]

[Administratieve afhandeling onderaan]
(Stempel in paars kader):
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze in handen van:
[handgeschreven]: den heer Wethouder voor den Maatsch. Steun om advies.
A’dam, [handgeschreven]: 10 April 1941.
192118

[Annotaties rechts]
HG.
oms 3
M.S. De brief is opgesteld door de Directeur van het Marktwezen (waarschijnlijk Dirk Aris) en gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. De kern van de zaak is de toepassing van artikel 11c van het Reglement op de Markten. Dit artikel stelt dat een marktkoopman zijn vaste plaats verliest als deze vier maanden niet wordt bezet.

In dit specifieke geval gaat het om een lijst (de 17e opgave) van personen die hun kraam niet hebben bezet omdat zij "ondersteuning" (sociale bijstand) ontvangen. Destijds was het vaak een voorwaarde van de sociale steun dat men geen neveninkomsten uit handel mocht hebben. De Directeur stelt voor om de vergunningen van deze mensen definitief in te trekken. De brief wordt vervolgens doorgeleid naar de Wethouder voor Maatschappelijke Steun voor advies. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (april 1941). De bureaucratische processen van de gemeente Amsterdam gingen in deze periode door, maar kregen vaak een grimmiger karakter. Hoewel de brief spreekt over algemene "ondersteuning", vonden dergelijke uitsluitingsmaatregelen in 1941 vaak plaats in de context van de toenemende beperkingen voor Joodse markthandelaren.

Veel Joodse handelaren werden door anti-Joodse maatregelen gedwongen hun nering te staken en raakten afhankelijk van maatschappelijke steun. De administratieve raderen van de stad zorgden er vervolgens voor dat zij, op basis van bestaande of aangepaste reglementen (zoals hier artikel 11c), ook hun formele rechten op een standplaats definitief verloren. De genoemde locatie, Jan van Galenstraat 14, was het adres van de toenmalige Centrale Markthallen. Gemeente Amsterdam Marktwezen