Officiële bekendmaking/proclamatie (Algemeene Kennisgeving). GEMEENTE AMSTERDAM
ALGEMEENE KENNISGEVING

No. 430.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter
algemeene kennis, dat hij heeft besloten:
1o. met ingang van 9 Mei 1941 te verbieden nà 8 uur v.m. met
andere artikelen dan gedrukte of geschreven stukken of af-
beeldingen te venten of voorwerpen of stoffen van welken
aard ook op te koopen in de Camperstraat, op den Iepenweg
en op het Iepenplein alsmede op den openbaren weg binnen
een afstand van 25 meter van bovengenoemde wegen, behalve
voor zoover betreft de Eerste, Tweede en Derde Oosterpark-
straat, waar het venten en opkoopen is verboden tot 50 me-
ter van de Camperstraat, den Iepenweg en het Iepenplein;
2o. aan de lompenventers op een daartoe strekkend verzoek tot
nader order dispensatie van dit verbod te verleenen.
Amsterdam, 23 Mei 1941.
EL
De Regeeringscommissaris voornoemd,
VOÛTE
de Gemeentesecretaris,
J.F. FRANKEN. Dit document is een typisch voorbeeld van een administratieve maatregel tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het verbiedt bijna alle vormen van straathandel (behalve de verkoop van drukwerk) na acht uur 's ochtends in een specifiek cluster van straten in Amsterdam-Oost: de Camperstraat, de Iepenweg en het Iepenplein.

Opvallend is de gedetailleerde geografische afbakening, inclusief bufferzones van 25 en 50 meter in de zijstraten (de Oosterparkstraten). Dit duidt op een bewuste poging om de economische activiteit en sociale samenscholingen op straat in dit specifieke gebied aan banden te leggen. De uitzondering voor "lompenventers" (die dispensatie kunnen aanvragen) suggereert dat de overheid een zekere mate van controle wilde behouden over de inzameling van herbruikbare materialen, een sector waarin veel Joodse Amsterdammers werkzaam waren.

Het taalgebruik is formeel en volgt de toenmalige spelling ("Regeeringscommissaris", "algemeene", "v.m."). Het document is gedateerd op 23 mei, maar de maatregel ging met terugwerkende kracht in op 9 mei 1941. De context van deze bekendmaking is de vroege fase van de Jodenvervolging en de nazificatie van het Amsterdams gemeentebestuur. In maart 1941, kort na de Februaristaking, was de democratisch gekozen burgemeester en wethouders afgezet en vervangen door een regeringscommissaris, de Duitsgezinde Edward Voûte.

De genoemde straten (Camperstraat, Iepenweg, Iepenplein) lagen in de Oosterparkbuurt, een wijk die destijds een grote Joodse populatie kende. Dit verbod paste in een breder patroon van maatregelen die bedoeld waren om de Joodse bevolking economisch te isoleren en hun bewegingsvrijheid in de publieke ruimte in te perken. Door straathandel te verbieden, werden veel kleine zelfstandigen en handelaren direct in hun levensonderhoud getroffen. Het feit dat dit verbod vlak na de onrust van het voorjaar van 1941 werd ingesteld, wijst ook op een poging om toezicht te houden op gebieden waar de bezetter "onrust" vreesde.