Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 336
Dossier 48
Jaar 1941
Stadsarchief

Administratieve lijst / Tabel.

Omstreeks begin 1941 (gebaseerd op de vermelding van "Juni/Juli 1941" en het "boekjaar 40/41").

Origineel

Administratieve lijst / Tabel. Omstreeks begin 1941 (gebaseerd op de vermelding van "Juni/Juli 1941" en het "boekjaar 40/41"). Indeeling van de clandestiene standplaatshouders [onleesbaar] perstraat.

No. op schets Naam Serie en no. ventvergunning Artikel Dagen en uren, waarvoor vergunning wordt gevraagd Wijze van uitstalling Plaats Bijzonderheden
Tilanusstraat.
5 M.Aronson EZ 234 Fruit dagelijks 8-8 (Zondags tot 10 uur) handkar voor perceel no.57 Zaterdags niet
1 1/2 E.Kool 11 151 haring, zuurwaren ger.en gest.visch dagelijks 8-8 (Zaterdag en Zondags tot 10 uur) handkar voor perceel no.56
Ruyschstraat - rechts.
17 I.Loonstijn 15 144 fruit dagelijks 8-8 (Zondags tot 10 uur) handkar op het verhoogde voetpad t/o perceel no.105 Zaterdags niet
10 I.Cohen 5 66 aard., gr. en fruit dagelijks 8-6 (Zondags tot 6 uur) handkar op het verhoogde voetpad t/o perceel no.124 bezijden de peperbus Zaterdags niet
tegenover perceel 103 eventueel plaats beschikbaar voor Boeken of Rousson met bloemen.
Ruyschstraat - links.
14 Z.Delden EZ 236 fruit dagelijks 8-8 (Zaterdags en Zondags tot 10 uur) handkar op het verhoogde voetpad, tus-schen het hek O.L.V. Gasthuis en de Kweeksch.v.Vroedvrouwen
eventueel plaats beschikbaar voor Boeken of Rousson met bloemen, idem
Blasiusstraat.
16 Mw.E.Moscoviter-Visschoonmaker 18 23 fruit dagelijks 8-8 (Zaterdags en Zondags tot 10 uur) handkar voor de zijgevel van het win-kelpand van de fa.Kuppen, Camperstraat, ter hoogte van perceel Blasiusstraat 133
9 B.v.Santen 18 255 fruit dagelijks 8-8 (Zondags 10 uur) handkar voor perceel 131 Zaterdags niet
6/7 W.Groen en R.Groen-v.Emrik 8 48 25 241 fruit dagelijks 8-8 (Zondags 10 uur) handkar handkar ter hoogte v/d zijgevel van perceel Camperstraat 54, banketbakkerij v.Volen
11 S.Frank 4 37 gerapte mierikwortel Vrijdags en de dag voor Isr. feestdagen 8 - 8 uur. handkar of bakfiets voor perceel Blasiusstraat 148
Iepenplein.
1 G.Snieder 22 140 alle soorten visch Maandag t/m Vrijdag 8-8 (Zaterdags 10 uur) handkar of bakfiets op het verhoogde middengedeelte t/o perceel no.9
3 S.v.Cleef EZ 125 aard., gr.en fruit dagelijks 8-6 (Zaterdags 8 uur) idem idem t/o perceel no.11
23 Wed.R.v.West-Franschman 25 242 geslacht pluimvee en eieren Donderdags van 9-6, Vrijdags van 9 - 1 idem idem t/o perceel no.21 vraagt uitstel Juni/Juli 1941.in verband met tijdsomstandigheden; ventvergunning v/h boekjaar 40/41 niet verl.
20 J.Brilleman 4 55 bloemen, cons. ijs dagelijks 8-8 (Zaterdags 10 uur) idem idem t/o perceel no.16 15/4 - 15/9 ijs en 16/9 - 14/4 bloem.
19 M.Zwaaf 28 188 groente en fruit dagelijks 2-8 (Zaterdags en Zondags 10 uur) idem idem t/o perceel no.18 Mei t/m Juli niet; Zaterdags en Zondags alleen fruit.
Tunnel Vrolikstraat.
4 Mej.M.v.Emrik 24 44 haring, ger.en gest.visch, zuur-waren, gecons., gedroogde en gezouten visch enz. dagelijks 8-8 (Zaterdags en Zondags 10 uur) handkar het verhoogde voetpad tusschen de Maritzstraat en Beukenweg, van de zijde Vrolikstraat - rechts
12 S.Gobets 8 111 fruit dagelijks 8-8 (Zondags 10 uur) handkar idem - links Zaterdags niet.
  • Terminologie: De term "clandestiene standplaatshouders" verwijst in deze administratieve context niet noodzakelijkerwijs naar illegale activiteiten in criminele zin, maar naar venters die buiten de reguliere markten om hun handel dreven op vaste plekken. De overheid probeerde deze handel te reguleren en in kaart te brengen.
  • Demografie: Een aanzienlijk deel van de genoemde namen (Aronson, Cohen, Loonstijn, Frank, Snieder, Brilleman, Zwaaf, Gobets) is van Joodse herkomst. Dit wordt bevestigd door de kolom "Dagen en uren", waarin voor S. Frank expliciet rekening wordt gehouden met de "dag voor Isr. [Israëlitische] feestdagen" en door de vele vermeldingen van "Zaterdags niet" (Sjabbat).
  • Handelswaar: Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften: veel fruit, groenten, vis (vers en geconserveerd), eieren en pluimvee, maar ook luxere artikelen zoals bloemen en consumptie-ijs.
  • Ruimtelijke Ordening: Er is sprake van een zeer strakke toewijzing van ruimte ("op het verhoogde voetpad", "voor perceel no. 57"). De overheid probeerde de publieke ruimte strikt te controleren. Dit document moet worden gezien in het licht van de toenemende restricties op het openbare en economische leven in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.

  • Anti-Joodse maatregelen: Vanaf 1941 werden Joodse burgers stelselmatig uit het economische leven geweerd. Veel Joden waren werkzaam in de ambulante handel. Documenten als deze hielpen de bezetter en de meewerkende gemeentelijke instanties (zoals de Dienst Marktwezen) om precies te weten wie waar handelde.

  • Economische controle: Tijdens de bezetting was er een strenge regulering van de voedselvoorziening en handel. Vergunningsnummers ("Serie en no. ventvergunning") waren essentieel voor legale bedrijfsvoering in een tijd van toenemende schaarste.
  • Lokaal historisch belang: De vermeldingen van specifieke huisnummers en lokale oriëntatiepunten (zoals de 'peperbus' en het O.L.V. Gasthuis) maken dit een waardevolle bron voor de topografie van de Amsterdamse straathandel in oorlogstijd. De opmerking bij Wed. R. v. West-Franschman over "tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de onrust en repressie van die periode.

Samenvatting

Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de straathandel in een deel van Amsterdam-Oost tijdens de vroege jaren van de Duitse bezetting.

  • Terminologie: De term "clandestiene standplaatshouders" verwijst in deze administratieve context niet noodzakelijkerwijs naar illegale activiteiten in criminele zin, maar naar venters die buiten de reguliere markten om hun handel dreven op vaste plekken. De overheid probeerde deze handel te reguleren en in kaart te brengen.
  • Demografie: Een aanzienlijk deel van de genoemde namen (Aronson, Cohen, Loonstijn, Frank, Snieder, Brilleman, Zwaaf, Gobets) is van Joodse herkomst. Dit wordt bevestigd door de kolom "Dagen en uren", waarin voor S. Frank expliciet rekening wordt gehouden met de "dag voor Isr. [Israëlitische] feestdagen" en door de vele vermeldingen van "Zaterdags niet" (Sjabbat).
  • Handelswaar: Het assortiment weerspiegelt de dagelijkse behoeften: veel fruit, groenten, vis (vers en geconserveerd), eieren en pluimvee, maar ook luxere artikelen zoals bloemen en consumptie-ijs.
  • Ruimtelijke Ordening: Er is sprake van een zeer strakke toewijzing van ruimte ("op het verhoogde voetpad", "voor perceel no. 57"). De overheid probeerde de publieke ruimte strikt te controleren.

Historische Context

Dit document moet worden gezien in het licht van de toenemende restricties op het openbare en economische leven in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.

  1. Anti-Joodse maatregelen: Vanaf 1941 werden Joodse burgers stelselmatig uit het economische leven geweerd. Veel Joden waren werkzaam in de ambulante handel. Documenten als deze hielpen de bezetter en de meewerkende gemeentelijke instanties (zoals de Dienst Marktwezen) om precies te weten wie waar handelde.
  2. Economische controle: Tijdens de bezetting was er een strenge regulering van de voedselvoorziening en handel. Vergunningsnummers ("Serie en no. ventvergunning") waren essentieel voor legale bedrijfsvoering in een tijd van toenemende schaarste.
  3. Lokaal historisch belang: De vermeldingen van specifieke huisnummers en lokale oriëntatiepunten (zoals de 'peperbus' en het O.L.V. Gasthuis) maken dit een waardevolle bron voor de topografie van de Amsterdamse straathandel in oorlogstijd. De opmerking bij Wed. R. v. West-Franschman over "tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de onrust en repressie van die periode.

Locaties

Amsterdam (Oosterparkbuurt/Indische Buurt) met vermelding van Tilanusstraat Ruyschstraat Blasiusstraat Iepenplein en Vrolikstraat.

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1