Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 526
Dossier 15
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtelijke notitie of brief (doorslag van een typoscript).

20 juli (jaar niet vermeld op deze pagina, vermoedelijk jaren '20 of '30 van de 20e eeuw). Van: Onbekend (waarschijnlijk de directeur van de Dienst van het Marktwezen).

Origineel

Ambtelijke notitie of brief (doorslag van een typoscript). 20 juli (jaar niet vermeld op deze pagina, vermoedelijk jaren '20 of '30 van de 20e eeuw). Onbekend (waarschijnlijk de directeur van de Dienst van het Marktwezen). 5 20 Juli 4.
den Heer Weth.v.d. Levensmiddelen
Alhier.

Alb. Cuypstraat.
Aantal nieuwe marktplaatsen: 60 van 3 strekkende
meter á f.0.10 per strekkenden meter (alleen op Zaterdag
zal deze markt druk worden bezet). Opbrengst: f.18.- p. week
(daargelaten een eventueel verlichtingstarief).

Iepenplein.
Aantal nieuwe marktplaatsen: 40 van 3 strekkende
meter á f.0.40 per strekkenden meter (weekplaatsen).
Opbrengst: f.48.- per week.

Jan Evertsenstraat.
Aantal nieuwe marktplaatsen: 170 van 3 strekkende
meter á f.0.10 per strekkenden meter (Zaterdagsmarkt).
Opbrengst: f.51.- per week.

Van der Pekstraat.
Aantal nieuwe marktplaatsen: 100 van 3 strekkende
meter á f.0.10 per strekkenden meter (Zaterdagsmarkt).
Opbrengst: f.30.- per week.

Haarlemmerplein.
Aantal nieuwe marktplaatsen: 30 van 3 strekkende
meter á f.0.10 per strekkenden meter (Zaterdagsmarkt).
Opbrengst: f.9.- per week.

Totaal is van de voorgestelde uitbreidingen der-
halve, na verhooging der marktgelden met 100 %, een inkom-
stenvermeerdering van rond f.160.- per week te verwachten,
de Ten Katestraat buiten beschouwing gelaten.

Hiertegenover staan vermoedelijk voorloopig geen
extra uitgaven voor nieuw marktpersoneel.

Resumerende heb ik mitsdien de eer U beleefd te
verzoeken, wel te willen bevorderen:
I. dat door Burgemeester en Wethouders ingevolge het
bepaalde in art. 11 der thans nog geldende Verordening op
den Dienst van het Marktwezen voor den tijd van één jaar
wordt aangewezen tot tijdelijke hulpmarkt van de algemeene
dagmarkt: de Ten Katestraat van de Bellamystraat tot de

--- Dit document is een ambtelijk voorstel betreffende het marktbeheer in Amsterdam. De kern van het document is tweeledig:

  1. Exploitatie van nieuwe marktplaatsen: Er wordt een overzicht gegeven van de verwachte inkomsten uit extra marktplaatsen op de Albert Cuypstraat, het Iepenplein, de Jan Evertsenstraat, de Van der Pekstraat en het Haarlemmerplein. Opvallend is dat de meeste uitbreidingen gericht zijn op de zaterdagmarkt, behalve op het Iepenplein, waar het gaat om "weekplaatsen" (vaste standplaatsen gedurende de week) tegen een aanzienlijk hoger tarief (f 0,40 per meter versus f 0,10 voor de zaterdagplaatsen).
  2. Verhoging van de leges: Het document vermeldt een voorgenomen verhoging van de marktgelden met maar liefst 100%. Ondanks deze verdubbeling van de kosten voor marktkooplieden, verwacht de opsteller een totale inkomstentoename van ongeveer 160 gulden per week, zonder dat daar direct extra personeelskosten tegenover staan.
  3. Juridisch voorstel: Het document sluit af met een formeel verzoek aan het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) om, op basis van artikel 11 van de Verordening op den Dienst van het Marktwezen, de Ten Katestraat voor een jaar aan te wijzen als "tijdelijke hulpmarkt".

--- Dit document biedt een inkijkje in de Amsterdamse markthistorie in een periode van stadsuitbreiding en professioneel marktbeheer.

  • Locatie: De genoemde markten bevinden zich in de toenmalige nieuwbouwwijken of populaire volksbuurten (De Pijp, Oud-West, Amsterdam-Noord en de opkomende Gordel '20-'40 rond de Jan Evertsenstraat). De Albert Cuypmarkt en de Ten Katemarkt zijn tot op de dag van vandaag zeer actieve markten.
  • Tijdsgeest: De verwijzing naar de "Wethouder van de Levensmiddelen" duidt op een periode waarin voedselvoorziening en marktbeheer nauw verbonden waren binnen het gemeentebestuur, vaak in tijden van economische sturing. Gezien de straatnamen (Jan Evertsenstraat werd pas eind jaren '20 bebouwd) en het taalgebruik, dateert dit stuk waarschijnlijk uit de late jaren '20 of vroege jaren '30.
  • Dienst van het Marktwezen: Amsterdam had (en heeft) een specifieke dienst die de markten reguleert. Dit document toont hoe nauwgezet de opbrengsten per strekkende meter werden berekend om de gemeentekas te spekken, in dit geval gecombineerd met een forse tariefverhoging.
  • Ten Katestraat: De beslissing om de Ten Katestraat als "hulpmarkt" aan te wijzen, suggereert een enorme groei aan de westkant van de stad, waarbij de bestaande markten de vraag naar standplaatsen niet meer konden opvangen.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk voorstel betreffende het marktbeheer in Amsterdam. De kern van het document is tweeledig:

  1. Exploitatie van nieuwe marktplaatsen: Er wordt een overzicht gegeven van de verwachte inkomsten uit extra marktplaatsen op de Albert Cuypstraat, het Iepenplein, de Jan Evertsenstraat, de Van der Pekstraat en het Haarlemmerplein. Opvallend is dat de meeste uitbreidingen gericht zijn op de zaterdagmarkt, behalve op het Iepenplein, waar het gaat om "weekplaatsen" (vaste standplaatsen gedurende de week) tegen een aanzienlijk hoger tarief (f 0,40 per meter versus f 0,10 voor de zaterdagplaatsen).
  2. Verhoging van de leges: Het document vermeldt een voorgenomen verhoging van de marktgelden met maar liefst 100%. Ondanks deze verdubbeling van de kosten voor marktkooplieden, verwacht de opsteller een totale inkomstentoename van ongeveer 160 gulden per week, zonder dat daar direct extra personeelskosten tegenover staan.
  3. Juridisch voorstel: Het document sluit af met een formeel verzoek aan het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) om, op basis van artikel 11 van de Verordening op den Dienst van het Marktwezen, de Ten Katestraat voor een jaar aan te wijzen als "tijdelijke hulpmarkt".

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de Amsterdamse markthistorie in een periode van stadsuitbreiding en professioneel marktbeheer.

  • Locatie: De genoemde markten bevinden zich in de toenmalige nieuwbouwwijken of populaire volksbuurten (De Pijp, Oud-West, Amsterdam-Noord en de opkomende Gordel '20-'40 rond de Jan Evertsenstraat). De Albert Cuypmarkt en de Ten Katemarkt zijn tot op de dag van vandaag zeer actieve markten.
  • Tijdsgeest: De verwijzing naar de "Wethouder van de Levensmiddelen" duidt op een periode waarin voedselvoorziening en marktbeheer nauw verbonden waren binnen het gemeentebestuur, vaak in tijden van economische sturing. Gezien de straatnamen (Jan Evertsenstraat werd pas eind jaren '20 bebouwd) en het taalgebruik, dateert dit stuk waarschijnlijk uit de late jaren '20 of vroege jaren '30.
  • Dienst van het Marktwezen: Amsterdam had (en heeft) een specifieke dienst die de markten reguleert. Dit document toont hoe nauwgezet de opbrengsten per strekkende meter werden berekend om de gemeentekas te spekken, in dit geval gecombineerd met een forse tariefverhoging.
  • Ten Katestraat: De beslissing om de Ten Katestraat als "hulpmarkt" aan te wijzen, suggereert een enorme groei aan de westkant van de stad, waarbij de bestaande markten de vraag naar standplaatsen niet meer konden opvangen.

Locaties

De genoemde markten bevinden zich in de toenmalige nieuwbouwwijken of populaire volksbuurten (De Pijp Oud-West Amsterdam-Noord en de opkomende Gordel '20-'40 rond de Jan Evertsenstraat). De Albert Cuypmarkt en de Ten Katemarkt zijn tot op de dag van vandaag zeer actieve markten.

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1