Handgeschreven brief (verzoekschrift). 19 augustus 1941 (gebaseerd op het stempel bovenaan). J. Canes, wonende aan het Afrikanerplein 25-II te Amsterdam. № 25/103 / M. 1941 19/8 [stempel] u.o. Exp. [?]
s.s.t.t.

Mijnheer
Ik ben Fruitman, en ik heb een
standplaats op de Albert Cuyp-
straat.
Ik heb hulp nodig van mijn zoon
(17 jaar).
Zou U zoo vriendelijk willen zijn
en mij een vergunning te willen
verstrekken voor hulp.

Hoogachtend
J. Canes
Afrikanerplein 25^II * Inhoud: De afzender, J. Canes, verzoekt om een officiële vergunning zodat zijn 17-jarige zoon hem mag helpen bij zijn fruitkraam op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam.
* Stijl en taal: De brief is opgesteld in een beleefde, enigszins formele toon ("Mijnheer", "Hoogachtend", "Zou U zoo vriendelijk willen zijn"), maar de zinsbouw is eenvoudig. Het gebruik van "Fruitman" in plaats van fruithandelaar duidt op een man van de praktijk.
* Administratieve sporen: Het blauwe stempel "M. 1941" met de datum 19/8 (19 augustus) duidt op de registratie door de ontvangende instantie, vermoedelijk de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De afkorting "s.s.t.t." rechtsboven staat voor salvis titulis, een Latijnse formule die werd gebruikt als men de exacte titels van de aangesprokene niet kende. Dit document dateert uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context van de Tweede Wereldoorlog is hier zeer relevant:

1. Joodse gemeenschap: De achternaam Canes en het adres aan het Afrikanerplein (gelegen in de Transvaalbuurt) wijzen erop dat de afzender zeer waarschijnlijk van Joodse afkomst was. De Transvaalbuurt was in die tijd een wijk met een zeer grote Joodse populatie.
2. Anti-Joodse maatregelen: In de loop van 1941 werden de maatregelen tegen Joodse marktkooplieden steeds strenger. Vanaf september 1941 (slechts enkele weken na deze brief) mochten Joodse handelaren alleen nog op speciaal aangewezen "Joodse markten" staan en werden zij geweerd van reguliere markten zoals de Albert Cuyp.
3. Persoonlijke geschiedenis: Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat de familie Canes inderdaad zwaar getroffen is door de Holocaust. Een verzoek als dit, om hulp van een zoon bij een kleine nering, toont de dagelijkse strijd om het bestaan in een steeds vijandiger wordende omgeving. De zoon van 17 voor wie de vergunning werd aangevraagd, was in die tijd een kwetsbare leeftijdscategorie voor gedwongen tewerkstelling. J. Canes Gemeente Amsterdam Marktwezen