Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht). 14 maart 1941. J. Benz. De Inspecteur (vermoedelijk van het Marktwezen). Dapperstraat 14 - 3 - 41

Den Heer
Inspecteur

Hierbij zou ik U in overweging
willen geven, het verzoek om
vrijstelling van plaatsbezetten
niet toe te staan, om reden S.
Engelander (expl: 64) iemand is
welke bijna nooit handel van
zichzelf heeft, maar bijna al-
tijd handel van anderen op
zijn stal heeft, en een slechte
betaler is -

J. Benz De brief is een formeel geschreven, maar inhoudelijk belastend bericht (een vorm van denunciatie of verklikking). De schrijver, J. Benz, richt zich tot de inspecteur met het dringende advies om een verzoek van een zekere S. Engelander af te wijzen.

Engelander had blijkbaar gevraagd om "vrijstelling van plaatsbezetten". Dit kan duiden op een ontheffing van de verplichting om dagelijks op de markt aanwezig te zijn met een kraam, of een vrijstelling van de marktgeld-betaling. Benz voert drie redenen aan waarom dit verzoek geweigerd moet worden:
1. Engelander verkoopt bijna nooit eigen goederen.
2. Hij verkoopt bijna altijd goederen van derden ("handel van anderen").
3. Hij staat bekend als een "slechte betaler".

Het tussenvoegsel "(expl: 64)" verwijst waarschijnlijk naar het exploitatienummer of het standplaatsnummer van Engelander op de markt. De datum, 14 maart 1941, plaatst dit document in het hart van de Duitse bezetting van Amsterdam, slechts enkele weken na de Februaristaking. De Dapperstraat is de locatie van de bekende Dappermarkt.

In deze periode was de schaarste groot en de regelgeving op de markten streng. Tegelijkertijd nam de druk op Joodse marktkooplieden drastisch toe door anti-Joodse verordeningen van de bezetter. De naam "S. Engelander" is een veelvoorkomende Joodse naam in het Amsterdam van die tijd. Dergelijke brieven werden in die context vaak geschreven om concurrenten uit te schakelen. Men wist dat de autoriteiten in 1941 extra gevoelig waren voor klachten over Joodse burgers, wat deze brief een sinistere ondertoon geeft binnen de bredere geschiedenis van de Jodenvervolging en de sfeer van verraad tijdens de bezettingsjaren. J. Benz S. Marktwezen