Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekeningen. 19 maart 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen-administratie van de Gemeente Amsterdam, gezien de referentie naar de Dapperstraat). [Rechtsboven, handgeschreven:] M. de Boer
[Rechtsboven, getypt:] HG.
[Midden, diagonaal handgeschreven:] Verzonden 19/3
[Midden, geadresseerde:]
den Heer S. Engelander,
Afrikanerplein 52 II,
Amsterdam-Oost.
[Rechts onder adres:] Wijk 20.
[Links:] 26/11/2 M.
[Rechts:] 19 Maart 1941.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 Maart jl. bericht ik
U, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. U
dient derhalve Uw plaats op de markt Dapperstraat geregeld, dat wil
zeggen ten minste drie maal per week, te bezetten.
De Directeur, * Inhoud: De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat de heer Engelander op 3 maart 1941 heeft ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de reactie dat hij waarschijnlijk vroeg om een ontheffing of vermindering van zijn aanwezigheidsplicht op de markt.
* Verplichting: De directeur stelt onomwonden dat Engelander zijn staanplaats op de Dappermarkt "geregeld" moet bezetten, met een strikte definitie van minimaal drie dagen per week. Het niet voldoen aan deze eis kon in die tijd leiden tot het verlies van de marktvergunning.
* Administratieve context: De handgeschreven notitie "Verzonden 19/3" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. De code "Wijk 20" verwijst naar de administratieve indeling van de stad of de markten op dat moment. * Historische periode: De brief dateert van maart 1941, tien maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Locatie: De Dapperstraat is een van de bekendste marktstraten van Amsterdam-Oost. Het Afrikanerplein ligt in de Transvaalbuurt, een wijk die in 1941 een zeer grote Joodse populatie kende.
* Persoonsgegevens: De geadresseerde is Salomon Engelander (geboren in 1888), die inderdaad als marktkoopman geregistreerd stond. Uit oorlogsarchieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat Salomon Engelander en zijn gezin de oorlog niet hebben overleefd; hij werd in 1942 in Auschwitz vermoord.
* Betekenis: Dit document illustreert de bureaucratische omgang met burgers aan het begin van de bezetting. Voor Joodse marktkooplieden werd het werken steeds moeilijker gemaakt door nieuwe beperkende maatregelen. Hoewel deze specifieke brief een standaard administratieve toon heeft over marktregels, vond dit plaats in een klimaat waarin de bewegingsvrijheid en economische positie van Joodse Amsterdammers systematisch werd afgebroken. M. de Boer S. Engelander Gemeente Amsterdam Marktwezen